İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
İşitme Hastalıkları

Ani İşitme Kaybı

Tek kulakta saatler içinde gelişen işitme azalması kulak kirine ya da nezleye bağlanıp beklenmemelidir. İlk değerlendirmede neye bakıldığını anlatıyorum.

Ani işitme kaybı, genellikle tek kulakta, saatler ya da birkaç gün içinde gelişen ve iç kulaktan ya da işitme sinirinden kaynaklanan (sinir tipi, sensörinöral) işitme azalmasıdır. Kulakta dolgunluk ve çınlama eşlik edebildiği için kulak kirine ya da nezleye bağlanıp beklenebilir; oysa bu yakınma fark edildiğinde beklemeden kulak burun boğaz muayenesi gerekir. Bu yakınmayla Ankara'da başvuran kişide ilk adım, kaybın iç kulak kaynaklı olup olmadığının ortaya konmasıdır.

Ani İşitme Kaybı Nedir, Kulağın Hangi Bölümünü Etkiler?

Ani işitme kaybı, sesi algılayan iç kulakta ya da iç kulağı beyne bağlayan sinirde ortaya çıkan bir sorun nedeniyle işitmenin bir anda ya da en çok birkaç gün içinde azalmasıdır. İşitme kaybının türlerini ve genel değerlendirmesini işitme kaybı sayfasında ele aldım.

Ani işitme kaybında iç kulak sorunu orta kulak sorunlarından neden ayrı tutulur?

İç kulakta sesi sinir sinyaline çeviren çok sayıda küçük tüy hücresi bulunur; ani işitme kaybında sorun bu duyu hücrelerinde ya da onları beyne bağlayan sinirdedir. Kulak kiri, orta kulakta sıvı ya da kulak zarında delik ise sesin iç kulağa ulaşmasını engelleyerek iletim tipi kayıp yapar. Kulaktaki dolgunluk hissi iki durumda da benzer olduğundan ani işitme kaybı kimi zaman kulak kirine, nezleye, alerjiye ya da sinüs iltihabına bağlanıp beklenebilir. Nedenleri ve tedavileri farklı olduğu için kılavuzlar iki türün ilk başvuruda ayırt edilmesini önerir; bu ayrım kulak muayenesi ve işitme testiyle yapılır. Kir tıkacının değerlendirilmesi kulak kiri tıkacı sayfasında yer alıyor.

Ani işitme kaybı kimlerde daha sık görülür?

Ani işitme kaybı en sık kırklı yaşların sonu ile ellili yaşların başındaki erişkinlerde ortaya çıkar ve çoğunlukla yalnız bir kulağı etkiler. İki kulakta birden gelişmesi ya da aynı kulakta yinelemesi daha az görülür; bu durumlar altta yatan başka bir hastalığa işaret edebileceği için öyküde ayrıca sorgulanır.

Ani İşitme Kaybının Belirtileri Nelerdir?

Ani işitme kaybının temel belirtisi bir kulakta kısa sürede gelişen az duymadır; buna sıklıkla kulakta dolgunluk, çınlama ya da baş dönmesi eşlik eder. Belirgin bir kayıpta olağan konuşma sesi o kulağa fısıltı gibi gelebilir. Az duymaya yüzde güçsüzlük ya da uyuşma, konuşma güçlüğü ya da kol veya bacakta yeni güçsüzlük, uyuşma gibi sinir sistemi belirtileri eşlik ediyorsa beklemeden acil servise başvurulmalı ya da 112 aranmalıdır.

Ani işitme kaybı ilk olarak nasıl fark edilir?

Ani işitme kaybı çoğu kez sabah uyanırken fark edilir: kişi bir kulağının öncekinden az duyduğunu anlar. Kimi kişi ise telefonu o kulağa götürdüğünde sesi zayıf duyunca kaybın farkına varır. Bazı kişiler işitme azalmadan hemen önce kulakta yüksek bir patlama sesi duyduğunu anlatır.

Ani işitme kaybına hangi yakınmalar eşlik edebilir?

  • Kulakta dolgunluk: Kulak tıkanmış ya da içine basınç dolmuş gibi hissedilir.
  • Çınlama: Etkilenen kulakta uğultu ya da zil sesi başlayabilir ve başlangıçta oldukça yüksek olabilir; genel değerlendirmesini kulak çınlaması sayfasında bulabilirsiniz.
  • Baş dönmesi: Dengesizlik ya da çevrenin dönüyormuş gibi hissedilmesi az duymaya eşlik edebilir.

Ani İşitme Kaybı Neden Olur?

Ani işitme kaybı yaşayan kişilerin büyük çoğunluğunda belirgin bir neden bulunamaz; bu duruma nedeni bilinmeyen (idiyopatik) ani işitme kaybı denir. Daha küçük bir bölümünde öykü, muayene ve tetkiklerle açıklayıcı bir neden saptanır.

Nedeni bulunamayan ani işitme kaybında hangi olasılıklar düşünülür?

Olası açıklamalar arasında iç kulağın bir virüs enfeksiyonundan etkilenmesi, bağışıklık sisteminin iç kulağa ya da sinirine yönelmesi ve iç kulağı besleyen çok küçük damarlarda dolaşımın bozulması sayılır. Bu olasılıklardan hangisinin rol oynadığı çoğu kişide gösterilemez; konu araştırılmaya devam ediyor.

Ani işitme kaybına yol açabilen belirli nedenler nelerdir?

  • Enfeksiyonlar: Kabakulak gibi bazı virüs hastalıkları ve menenjit sırasında ya da hemen ardından görülebilir.
  • Kafa travması ve basınç değişikliği: Şakak kemiğini etkileyen darbeler ya da dalış gibi ani basınç değişiklikleri iç kulağa zarar verebilir.
  • Kulağa zararlı ilaçlar: Ağır enfeksiyonlarda ya da kanser tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar iç kulağı etkileyebilir; bu durumda kayıp çoğu kez iki kulaktadır.
  • İç kulak ve sinir sistemi hastalıkları: Meniere hastalığı, multipl skleroz ya da seyrek olarak beyinciği besleyen bir damar dalının tıkanması ani işitme kaybıyla başlayabilir.
  • İşitme sinirinin iyi huylu tümörü: Seyrek de olsa ilk belirtisi ani işitme kaybı olabilir; tek kulakta kayıpta bu olasılık ayrıca araştırılır.

Ani İşitme Kaybında Tanı Nasıl Konur?

Ani işitme kaybı tanısı öykü ve kulak muayenesiyle başlayan, işitme testiyle doğrulanan bir değerlendirmeyle konur. Tanıda amaç, kaybın sinir tipi olduğunu göstermek ve seyrek de olsa açıklayıcı bir nedeni gözden kaçırmamaktır.

Ani işitme kaybı kuşkusunda öykü ve kulak muayenesinde nelere bakılır?

Önce kaybın ne zaman başladığını, tek kulakta mı yoksa iki kulakta mı olduğunu, daha önce benzer bir atak yaşanıp yaşanmadığını sorarım; yakın zamanda geçirilmiş enfeksiyon, kafa darbesi, dalış ve kullanılan ilaçlar da öykünün parçasıdır. Ardından kulak yolunu ve zarı ışıklı bir aletle (otoskop) inceleyerek kir, sıvı ya da zar deliği gibi iletim tipi bir neden arayıp sinir sistemi bulgularını değerlendiririm.

Ani işitme kaybı tanısında odyometrinin yeri nedir?

Saf ses odyometrisi, ani işitme kaybında tanıyı doğrulayan temel testtir; her iki kulağın farklı ses perdelerini hangi şiddette duyduğunu ölçer, kaybın türünü ve derecesini gösterir. Kılavuzlar bu testin olabildiğince erken yapılmasını önerir. Testin aşamalarını odyometri sayfasından okuyabilirsiniz.

Ani işitme kaybında MR ve kan testi her hastada istenir mi?

Kan testi her hastada istenmez; kılavuz rutin kan testi ve rutin baş tomografisi istenmesini önermez, bu tetkikler öykü ve muayene belirli bir nedeni düşündürdüğünde seçilir. MR'ın yeri farklıdır: sinir tipi kayıp doğrulandığında kılavuz, işitme siniri ve çevresindeki seyrek hastalıkların araştırılmasını önerir; bunun için gerek görülürse ilaçlı (kontrastlı) MR, MR çekilemeyen durumlarda işitsel beyin sapı yanıtı (ABR) testi istenir. Bu incelemenin aradığı başlıca durum işitme sinirinin iyi huylu tümörüdür; belirtileri ve izlemi akustik nörinom sayfasında yer alıyor.

Ani İşitme Kaybı Nasıl Tedavi Edilir?

Nedeni bilinmeyen ani işitme kaybında en sık başvurulan tedavi kortizondur (kortikosteroid); tedavi düşünülüyorsa olabildiğince erken başlanması önerilir. Kılavuzlar kortizonu bir seçenek olarak tanımlar; karar, muayene ve işitme testi bulgularına göre hekimle birlikte verilir.

Ani işitme kaybında kortizon hangi yollarla uygulanabilir?

Kortizon ağızdan tablet olarak ya da ince bir iğneyle kulak zarının arkasındaki orta kulağa verilebilir; orta kulağa verilen ilaç oradan iç kulağa geçer. Kulak zarı arkasına uygulama, ağızdan kortizon alamayan ya da yan etkilerinden kaçınması gereken kişiler için bir seçenektir; ilk tedaviden sonra işitme yeterince düzelmediğinde kurtarma tedavisi olarak da önerilebilir. İşlemin aşamaları kulak zarı arkasına ilaç uygulaması sayfasında açıklanıyor.

Ani işitme kaybı tedavisine karar verilirken neler konuşulur?

  • Yan etkiler: Tedavinin türüne göre kaygı, ağrı, baş dönmesi, uyku sorunu, kan şekeri ve tansiyon yükselmesi görülebilir; şeker hastalığı ya da yüksek tansiyonu olan kişilerde bu ayrıca göz önüne alınır.
  • Hiperbarik oksijen: Basınçlı bir odada oksijen solunması, kılavuzda yalnız kortizonla birlikte ve belirli bir süre içinde konuşulabilecek bir seçenek olarak yer alır; her kişi için gerekli değildir.
  • İzlem: Bir bölümünde işitme tedavisiz de düzelebildiği için izlem de seçenekler arasındadır; ancak kimin kendiliğinden düzeleceği önceden bilinemez.

Nedeni belirlenen ani işitme kaybında tedavi nasıl değişir?

Belirli bir neden bulunursa tedavi o nedene yönelir: bakteriyel bir enfeksiyonda antibiyotik, bağışıklık sistemiyle ilgili bir hastalıkta bağışıklığı baskılayan ilaçlar gündeme gelebilir. Kayıp kulağa zararlı bir ilaçla ilişkiliyse o ilacın, onu yazan hekimle birlikte değiştirilmesi konuşulur.

Ani İşitme Kaybında İşitme Her Zaman Düzelir mi?

Ani işitme kaybında işitme her zaman tam olarak düzelmez: bir bölümünde işitme kendiliğinden ya da tedaviyle kısmen veya tamamen geri gelebilir, bir bölümünde ise kalıcı bir kayıp kalabilir. Seyir kişiden kişiye değişir ve önceden bilinemez; düzelme tedavi bittikten sonra da bir süre sürebilir.

Ani işitme kaybı sonrasında işitsel rehabilitasyon nedir?

İşitsel rehabilitasyon, kalan kayıp ve çınlamayla günlük iletişimi kolaylaştırmaya yönelik cihaz, danışmanlık ve destek önlemlerinin bütünüdür; kılavuz, kayıp ya da çınlaması süren kişiyle bu seçeneklerin konuşulmasını önerir.

  • İşitme cihazı: Kalan işitmesi olan kulakta sesleri yükseltir; cihaz türleri işitme cihazları sayfasında yer alıyor.
  • Sesi öteki kulağa aktaran sistemler: Bir kulak hiç duymuyorsa o taraftaki sesleri toplayıp sağlam kulağa ileten cihazlar ya da kemik yoluyla ileten sistemler seçenek olabilir.
  • Koklear implant: İşitme cihazından yeterli yarar görülmeyen ileri kayıpta, işitme sinirini doğrudan uyaran bu sistem değerlendirilebilir; kimlere uygun olduğu koklear implant başlığında anlatılıyor.
  • Danışmanlık ve destek: Ani işitme kaybının yarattığı kaygı, çınlama ve iletişim güçlükleri için danışmanlık yardımcı olabilir.

Ani işitme kaybı geçiren kişi sağlam kulağını nasıl korur?

Tek kulakta kayıp kalan kişi bire bir konuşmada çoğu kez belirgin güçlük yaşamaz; kalabalık ve gürültülü ortamlarda konuşmayı izlemek ve sesin geldiği yönü bulmak ise güçleşebilir. Bu dönemde iletişimin yükünü sağlam kulak taşıdığı için o kulağı yüksek sesten korumak, gürültülü ortamda kulak koruyucu takmak ve kulaklıkla dinlerken sesi düşük tutmak önerilir.

Ankara'da Ani İşitme Kaybı İçin Muayene ve İzlem Süreci Nasıl İlerler?

Ankara'da ani işitme kaybıyla başvuran kişiye önce kaybı ne zaman ve nasıl fark ettiğini sorar, kulağını muayene ederim; ardından işitme testi kaybın türünü ve derecesini gösterir. Sinir tipi kayıp doğrulanırsa tedavi seçenekleri kişiyle birlikte konuşulur ve gerek görülürse işitme sinirini değerlendirmek için MR ya da ABR istenir. Plan; kaybın derecesine, başlangıçtan bu yana geçen süreye, genel sağlık durumuna ve kişinin tercihine göre kurulur. Tedaviye karar verilirse, tetkik sonuçlarının tümü çıkmadan başlanması önerilebilir.

Ani işitme kaybıyla başvururken hangi bilgiler işe yarar?

  • Başlangıç zamanı: Kaybın hangi gün ve saatte fark edildiği, bir anda mı yoksa günler içinde mi geliştiği.
  • Kullanılan ilaçlar ve süreğen hastalıklar: Son dönemde başlanan ilaçlar ile şeker hastalığı, yüksek tansiyon gibi durumlar.
  • Önceki odyometri sonuçları: Varsa yeni testle karşılaştırılarak kaybın ne kadarının yeni olduğunu anlamaya yardım eder.

Ani işitme kaybı tedavisinden sonra izlem nasıl sürer?

Tedavi sonunda ve sonraki aylar içinde işitme testi yinelenerek düzelmenin ne ölçüde olduğu izlenir; kayıp ya da çınlama sürüyorsa işitsel rehabilitasyon bu kontrollerde konuşulur. İşitmede yeni bir düşüş, artan baş dönmesi ya da öteki kulakta az duyma kontrol tarihini beklemeden muayene nedenidir.

Ani işitme kaybı fark edildiğinde beklemeden yapılan muayene ve işitme testi tanıyı netleştirir. İşitmenin ne ölçüde düzeleceği kişiden kişiye değişir; kalıcı kayıpta işitmeyi destekleyen seçenekler bulunur.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. Chandrasekhar SS, Tsai Do BS, Schwartz SR, et al. Clinical Practice Guideline: Sudden Hearing Loss (Update). Otolaryngol Head Neck Surg. 2019.
  2. NIDCD (NIH) — Sudden Deafness
  3. MSD Manual Consumer Version — Sudden Hearing Loss
  4. ENT Health (AAO-HNS) — Sudden Sensorineural Hearing Loss (SSNHL) Frequently Asked Questions (FAQs)
  5. NHS — Hearing loss
  6. Cleveland Clinic — Unilateral Hearing Loss (Single-Sided Deafness)
  7. MedlinePlus — Hearing loss