Kulak akıntısı, kulak yolundan dışarıya kir, sulu sıvı, irin ya da kan gelmesidir; bir hastalığın adı değil, farklı kulak sorunlarında görülebilen bir belirtidir. Tıpta otore olarak da adlandırılır. Kulaktan sızan sıvı çoğu zaman kulak kiridir; ancak dış kulak yolunun iltihabı, kulak zarının delinmesiyle seyreden orta kulak iltihabı ve süreğen kulak hastalıkları da akıntı yapabilir. Çocuklarda daha sık görülür ve çoğunlukla kulak enfeksiyonuna bağlıdır. Ankara'da kulak akıntısıyla başvuran bir kişide ilk amaç, sıvının kulağın hangi bölümünden geldiğini ve eşlik eden bir uyarı işareti olup olmadığını belirlemektir.
Kulak Akıntısı Nedir ve Kulağın Hangi Bölümünden Gelir?
Kulak akıntısı, dış kulak yolundan, zardaki bir açıklık yoluyla orta kulaktan ya da nadiren kafatasının içinden gelen sıvının kulak deliğinden dışarı çıkmasıdır. Akıntıya ağrı, kaşıntı, işitmede azalma, çınlama, baş dönmesi ya da ateş eşlik edebilir.
Kulak akıntısı her zaman bir hastalığa mı işaret eder?
Hayır; kulak kiri (serumen) kulağın doğal salgısıdır ve kulak, kirini zaman zaman dışarı doğru atar. Kir, kulak yolunu toza ve bakterilere karşı korur. Kirin birikip tıkaç oluşturduğu durumları kulak kiri tıkacı sayfasında ele aldım. Sızan sıvıya ağrı, kaşıntı ya da işitmede azalma eşlik ediyorsa görünümü yalnızca kire yormak doğru olmaz.
Kulak akıntısının rengine bakarak nedeni anlamak mümkün mü?
Tek başına mümkün değildir. Akıntı sulu, koyu beyazımsı, sarımsı, yeşilimsi ya da kanlı olabilir; kokusuz da olabilir, kötü kokulu da. Aynı görünüm farklı nedenlerde ortaya çıkabilir ve bir hastalığa özgü sayılan özellikler her kişide bulunmayabilir. Bu yüzden nedeni renge bakarak evde kestirmek yerine kulak yolunun ve zarın muayenede görülmesi gerekir.
Kulak Akıntısı Hangi Nedenlerle Ortaya Çıkar?
Kulak akıntısının sık görülen nedenleri, dış kulak yolu iltihabı ile kulak zarının delinmesine yol açan orta kulak iltihabıdır. Kapanmayan bir zar deliği, kolesteatom, yabancı cisim ve takılı bir kulak tüpü de akıntıyla kendini gösterebilir.
Dış kulak yolundan gelen kulak akıntısı hangi durumlarda görülür?
- Dış kulak yolu iltihabı: Çoğunlukla yüzmeden ya da kulak yolunun zedelenmesinden sonra başlar; kanal kızarır ve şişer. Ayrıntısını dış kulak yolu iltihabı sayfasında anlattım.
- Mantar enfeksiyonu: Kulak yolu derisinde mantar üremesi de akıntı yapabilir; belirtilerini kulak mantarı sayfasında bulabilirsiniz.
- Egzama ve alerjik tepki: Kulak yolundaki egzama berrak sıvı sızmasına yol açabilir; kulağa damlatılan bir ürüne karşı alerjide ağrıdan çok kaşıntı öne çıkar.
- Yabancı cisim: Çoğunlukla çocuklarda görülür; kulağa kaçan küçük bir oyuncak ya da taş kötü kokulu, irinli ya da kanlı akıntıya neden olabilir.
Kulak zarı delindiğinde orta kulaktan akıntı nasıl gelir?
Orta kulak iltihabında zarın arkasında biriken iltihaplı sıvı basınç yaratır; basınç yükseldiğinde zar yırtılabilir ve sıvı kulak yoluna boşalır. Çoğunlukla önce şiddetli ağrı olur, koyu akıntı başlayınca ağrı belirgin biçimde hafifleyebilir. Küçük çocuklarda yastıkta kurumuş bir kabuk fark edilmesi de zar delinmesinin işareti olabilir. Zar; başa alınan darbe, çok yüksek ses, ani basınç değişikliği ve kulağa pamuklu çubuk sokulmasıyla da delinebilir. İltihabın seyrini akut orta kulak iltihabı, zardaki hasarı ise kulak zarı delinmesi sayfasında ele aldım.
Kulak tüpü takılı çocukta akıntı neden başlar?
Tüp takılıyken de orta kulak iltihabı gelişebilir ve iltihaplı sıvı tüpün içinden kulak yoluna akar. Bu akıntı genellikle seyrektir, sıvı dışarı aktığı için uzun süreli işitme azalması yapmaz ve kendiliğinden geçebilir. Klinik kılavuz, ek bir sorunun eşlik etmediği tüp akıntısında ağızdan antibiyotik yerine yalnız kulak damlasını önerir. Tüplü kulakta banyo ve yüzme sırasında kulağın sudan korunması gerekip gerekmediğini hekim bildirir. İşlemin nasıl yapıldığını kulak tüpü takılması sayfasında bulabilirsiniz.
Süreğen Kulak Akıntısı Hangi Durumları Düşündürür?
Altı haftadan uzun süren kulak akıntısı süreğen kabul edilir ve çoğunlukla zarda kapanmamış bir delikle seyreden kronik orta kulak iltihabını ya da kolesteatomu düşündürür. Çok daha nadir olarak kulak yolunda gelişen bir tümör de süreğen, kanlı akıntıya yol açabilir; bu olasılık özellikle ileri yaşta göz önünde tutulur.
Kapanmayan zar deliği kulak akıntısını nasıl sürdürür?
Orta kulak iltihabından sonra zardaki delik kapanmazsa akıntı dönem dönem sürebilir ve çoğu kez ağrı olmadan gelir; benzer bir tablo tüplü kulakta da görülebilir. Zarında delik bulunan kişilerde orta kulak enfeksiyonları yineleyebilir. Bu hastalığın tedavi seçeneklerini kronik orta kulak iltihabı sayfasında topladım.
Kötü kokulu ve geçmeyen kulak akıntısında kolesteatom neden araştırılır?
Kolesteatom, orta kulakta deri hücrelerinin birikmesiyle oluşan, kanser olmayan bir büyümedir; sulu ve kötü kokulu akıntı ile o kulakta giderek azalan işitme yapabilir. İyi huylu olmasına karşın zamanla kulağa ve çevresindeki yapılara zarar verebildiği için, reçete edilen tedaviye karşın geçmeyen akıntıda bu olasılık değerlendirilir. Ayrıntılarını kolesteatom sayfasında okuyabilirsiniz.
Kulak Akıntısında Hekime Ne Zaman Başvurulmalıdır?
Kulak akıntısı fark edildiğinde, uyarı işareti olmasa bile en kısa sürede muayene edilmesi ve o zamana dek kulağa su kaçırılmaması önerilir. Akıntıyla birlikte şu durumlardan biri varsa beklemeden hekime başvurulmalıdır:
- Ateş: Özellikle 38 °C ve üzerindeki vücut sıcaklığı.
- Şiddetli ağrı: Akıntıya eşlik eden güçlü kulak ya da baş ağrısı.
- Kulak çevresinde şişlik: Kulak arkasında ya da çevresinde kızarıklık, şişlik ve hassasiyet.
- Sinir sistemine ait belirtiler: Yüzün bir yanında güçsüzlük, baş dönmesi, görme, konuşma ya da yutma güçlüğü.
- İşitmede azalma: Akıntının geldiği kulakta işitmenin azalması.
- Yaralanma: Darbeden ya da kulağa bir cisim sokulmasından sonra başlayan akıntı.
Kafa travmasından sonra kulaktan berrak ya da kanlı sıvı gelmesi ise tıbbi acildir: 112 aranmalı ya da en yakın acil servise başvurulmalıdır. Kulak yolu kafa tabanından geçtiği için bu bölgeyi ilgilendiren bir kırıkta kan ya da beyni ve omuriliği çevreleyen beyin omurilik sıvısı kulaktan sızabilir. Birden ortaya çıkan işitme kaybında ve çocuğun kulağına düğme pil kaçtığından kuşkulanıldığında da acil servise başvurulur.
Şeker hastalarında kulak akıntısı neden beklemeden değerlendirilir?
Şeker hastalığı olanlarda, bağışıklığı zayıflamış kişilerde ve çok ileri yaştakilerde dış kulak yolu enfeksiyonu kafa tabanı kemiğine uzanan ağır bir biçim (nekrotizan dış kulak yolu iltihabı) alabilir. Bu nedenle bu kişilerde akıntı, başka bir uyarı işareti olmasa da beklemeden muayene edilir.
Ağrısız ve hafif kulak akıntısı da muayene gerektirir mi?
Evet; ağrının olmaması akıntının önemsiz olduğu anlamına gelmez, çünkü zarda kapanmamış bir delik ya da kolesteatom uzun süre ağrısız seyredebilir. Uzun süreli bir kulak sorunu ya da bağışıklık zayıflığı olmayan kişilerde birden başlayan akıntı çoğunlukla tehlikeli bir nedene bağlı değildir; yine de nedenin belirlenmesi uygun tedavinin seçilmesine olanak verir.
Kulak Akıntısının Nedeni Nasıl Belirlenir?
Kulak akıntısının nedeni çoğu zaman ayrıntılı bir öykü ve otoskop adı verilen ışıklı aletle yapılan kulak muayenesiyle anlaşılır. Akıntı ya da şişlik zarı görmeyi engelliyorsa kulak yolu temizlenir; zarın sağlam olup olmadığı tedavinin seçimini doğrudan etkiler.
Kulak akıntısı değerlendirmesinde hangi sorular sorulur?
Muayenede ilk öğrenmek istediğim, akıntının ne zaman başladığı, nasıl göründüğü, sürekli mi aralıklı mı geldiği ve ağrı, ateş ya da işitme azalmasının eşlik edip etmediğidir. Yüzme, kulağa cisim sokma, kullanılan damlalar, geçirilmiş kulak enfeksiyonları ve yakın zamanda bir kafa travması olup olmadığı da sorulur. Kulakla birlikte burun, boğaz ve boyun gözden geçirilir.
Kulak akıntısında hangi ek tetkikler istenebilir?
- Akıntıdan örnek alınması: Etkeni belirlemek için akıntı laboratuvara gönderilir ve bakteri ya da mantar üretilmeye çalışılır.
- İşitme testi: Akıntıya yol açan sorunun işitmeyi ne ölçüde etkilediğini gösterir.
- Görüntüleme: Neden muayeneyle anlaşılamadığında, iltihabın orta kulak dışına yayıldığından ya da kolesteatomdan kuşkulanıldığında tomografi veya manyetik rezonans istenebilir.
- Doku örneği (biyopsi): Kulak yolunda olağan dışı bir doku görülürse küçük bir parça alınarak incelenir.
Kulak Akıntısı Nasıl Tedavi Edilir?
Kulak akıntısının tedavisi nedene yöneliktir; aynı damla her akıntıya uymaz. Enfeksiyonlarda çoğunlukla antibiyotikli ya da iltihap giderici kulak damlası kullanılır, bazı durumlarda ağızdan antibiyotik eklenir. Kulak yolunu tıkayan birikinti temizlenir, yabancı cisim varsa çıkarılır.
Kulak akıntısında kullanılacak damlayı neden hekim seçer?
Her kulak damlası delik bir zarda kullanılmaya uygun değildir. Klinik kılavuz, zarda delik bulunduğu biliniyor ya da kuşkulanılıyorsa ve kulakta tüp varsa iç kulağa zarar vermeyen bir damlanın seçilmesini önerir. Zarın durumu ancak muayeneyle anlaşılabildiğinden damlayı muayeneden sonra hekim seçer. Kanal çok şişmişse damlanın içeri ulaşabilmesi için ince bir fitil yerleştirilebilir.
Kulak akıntısında ameliyat hangi durumlarda gündeme gelir?
Zardaki delik çoğu kez iki ay içinde kendiliğinden kapanır; kapanmazsa onarım için ameliyat seçeneği konuşulabilir. Kolesteatomda tedavi genellikle ameliyatla yapılır. Ameliyatın gerekip gerekmediği ve zamanlaması bulgulara göre kişiye özel planlanır; sonuçlar kişiden kişiye değişebilir.
Kulak akıntısı sürerken evde nelerden kaçınılmalıdır?
- Kulağı karıştırmak: Pamuklu çubuk ya da başka bir cisimle kulak yolunu temizlemeye çalışmak kanalı zedeleyebilir; cisim derine itildiğinde zar yırtılabilir.
- Kulağı ıslatmak: Muayene edilene dek kulağa su kaçırmamaya özen gösterilir ve yüzmeye ara verilir.
- Burnu sert sümkürmek: Zarda delik varsa iyileşme sürerken burnu çok güçlü sümkürmek zarı zorlayabilir.
Ankara'da Kulak Akıntısı İçin Muayene ve Tedavi Süreci Nasıl İlerler?
Ankara'da kulak akıntısı değerlendirmesi öykü ve kulak muayenesiyle başlar; gerek görülürse kulak yolu temizlenir, zarın durumu belirlenir ve tedavi bulunan nedene göre planlanır.
Kulak akıntısı için muayeneye gelirken hangi bilgiler hazırlanır?
- Akıntı notları: Ne zaman başladığı, sürekli mi aralıklı mı geldiği, ağrının akıntıdan önce mi sonra mı başladığı.
- İlaç listesi: Kulağa damlatılan ya da ağızdan alınan ilaçlar ve kullanım süreleri.
- Sağlık öyküsü: Geçirilmiş kulak enfeksiyonları, kulak tüpü ya da ameliyatı, şeker hastalığı ve bağışıklığı etkileyen tedaviler.
- Eski tetkikler: Varsa önceki işitme testi, görüntüleme ve kültür sonuçları.
Kulak akıntısında kontrol muayenesi nasıl planlanır?
Kontrol zamanı akıntının nedenine ve ilk bulgulara göre belirlenir. Dış kulak yolu iltihabında başlanan tedaviye 48-72 saat içinde yanıt alınamazsa tanının gözden geçirilmesi için yeniden muayene gerekir. Zar delinmesinde kontrolde deliğin kapanıp kapanmadığına bakılır. Kulak tüpü olan çocuklarda tüp kendiliğinden düşene dek düzenli kulak kontrolü önerilir.
Kulak akıntısı çoğu zaman bir dış ya da orta kulak enfeksiyonuna bağlıdır; ancak aynı belirti süreğen bir kulak hastalığının ilk işareti de olabilir. Tedavi, muayenede belirlenen kaynağa göre seçilir ve iyileşme süresi kişiden kişiye değişir.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Selim Sermed Erbek Yayımlanma: Son güncelleme:











