İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
İşitme Testleri

Timpanometri

Timpanometri işitme düzeyini değil, kulak zarının ve orta kulağın basınç değişimine yanıtını ölçer. Çocuklarda neden sık kullanıldığını da açıklıyorum.

Timpanometri, kulak yolundaki hava basıncı değiştirilirken kulak zarının ve orta kulağın nasıl hareket ettiğini ölçen kısa bir testtir. Halk arasında orta kulak basınç testi olarak da bilinir. İşitme düzeyini ölçmez; kulak zarının arkasında kalan bölümün işleyişi hakkında bilgi verir. Kişinin sese yanıt vermesini gerektirmediği için çocuklarda da sık kullanılır. Ankara'da kulak dolgunluğu ya da işitme azlığı yakınmasıyla başvuran kişide timpanometri, kulak muayenesinin ardından gerek görülürse istenir.

Timpanometri Nedir, Neyi Ölçer?

Timpanometri, kulak zarının sese ve basınç değişimine verdiği yanıtı kaydeden bir orta kulak testidir. Kulak zarı, dış kulak yolu ile orta kulağı ayıran ince bir zardır; ses dalgalarıyla titreşir ve bu titreşim orta kulaktaki kemikçikler aracılığıyla iç kulağa ulaşır. Zarın ya da orta kulağın hareketini kısıtlayan bir durum sesin iletimini de etkileyebilir.

Timpanometri probu kulak yolunda hangi işleri görür?

Prob, kulak yolunun girişine yerleştirilen yumuşak uçlu küçük bir parçadır ve aynı anda üç iş yapar.

  • Ses verir: Kulak yoluna bir ton gönderir.
  • Basıncı değiştirir: Kulak yolundaki hava basıncını kısa süreliğine artırıp azaltır.
  • Yansıyan sesi ölçer: Zardan geri dönen sesi bir mikrofonla kaydeder; cihaz bu bilgiden zarın ve orta kulağın hareketliliğini hesaplar.

Timpanogram denen grafik nasıl elde edilir?

Cihaz, basınç değişirken zarın hareketliliğini bir grafiğe döker; bu grafiğe timpanogram denir. Kulak zarını gergin bir davul derisine benzetebilirim: iki yanındaki hava basıncı eşit olduğunda en rahat hareket eder. Eğrinin tepe yaptığı basınç bu nedenle orta kulaktaki basınç hakkında bir kestirim verir. Cihaz ayrıca probun önünde kalan hava hacmini, yani kulak yolu hacmini de hesaplar.

Timpanometri Hangi Durumlarda İstenir?

Timpanometri, orta kulağın işleyişinde sorun düşündüren yakınma ve bulgularda istenebilir; kulakta dolgunluk, işitmede azalma ve çocukta orta kulakta sıvı kuşkusu bunlar arasındadır. İşitme değerlendirmesinin bir parçası olarak da yapılabilir. Hangi testin isteneceği yakınmaya ve muayene bulgularına göre belirlenir.

Timpanometri hangi orta kulak sorunlarında ipucu verir?

Test bir hastalığın adını koymaz; şu durumların araştırılmasına yardımcı olabilir.

  • Orta kulakta sıvı: Zarın arkasındaki sıvı zarın hareketini azaltır; bu durumu orta kulakta sıvı birikmesi sayfasında anlattım.
  • Östaki borusunun işlevi: Orta kulağı genze bağlayan östaki borusu iyi çalışmadığında orta kulak basıncı değişebilir; ölçüm, östaki borusu yetmezliği araştırılırken yol gösterebilir.
  • Zarda delik ya da tüp: Muayenede zar net görülemediğinde test, kulak zarı delinmesi olasılığı ve takılmış kulak tüpünün açık olup olmadığı konusunda bilgi verebilir.
  • Kemikçik zinciri: Kemikçiklerin hareketini kısıtlayan otoskleroz gibi durumlarda ya da kemikçikler arasındaki bağlantı koptuğunda eğrinin yüksekliği değişebilir.

Kulak muayenesi yapılmışken timpanometriye neden gerek duyulur?

Orta kulak değerlendirmesinin ilk adımı kulak zarının muayenesidir. Muayene, zarın arkasında sıvı olup olmadığını netleştirmediğinde timpanometri istenebilir. İki yöntem birbirini tamamlar: muayene zarın görünümünü ve kir, delik ya da tüp gibi ölçümü etkileyebilecek durumları gösterir; timpanometri ise zarın hareketliliğini ve orta kulak basıncını sayıya döker.

Timpanometri İçin Hazırlık Gerekir mi, Test Nasıl Yapılır?

Timpanometri için genellikle özel bir hazırlık gerekmez. Test oturur durumda yapılır: önce kulak yoluna bakılır, ardından yumuşak uçlu prob kulak yolunun girişine hava kaçırmayacak biçimde yerleştirilir ve cihaz ölçümü alır. Kulaklar ayrı ayrı ölçülür.

Timpanometriden önce kulak yoluna neden bakılır?

Ölçümden önce kulak yolunun açık olduğundan ve zarın önünü kapatan bir şey bulunmadığından emin olunur. Kulak kiri yolu tıkadığında ya da probun ucunu kapattığında eğri düz çıkabilir ve sonuç yanıltabilir. Kirin testten önce temizlenmesi gerekip gerekmediğine muayene sırasında karar verilir. Kulağınızda ağrı ya da akıntı varsa, kulak tedavisi görüyorsanız ya da kulak ameliyatı geçirdiyseniz bunu testten önce bildirmeniz gerekir.

Timpanometri sırasında sizden ne beklenir?

Sizden istenen, kıpırdamadan ve konuşmadan oturmanızdır; yutkunmak da orta kulak basıncını değiştirerek ölçümü bozabilir. Sese yanıt vermeniz gerekmez. Prob kulaktayken basınç değişimini kulakta dolgunluk gibi hissedebilir, bir ton duyabilirsiniz; bu ses yüksek olabilir.

Timpanometri ne kadar sürer, ardından hangi ölçüm eklenebilir?

Basınç değişimi birkaç saniye sürer; test genellikle kulak başına birkaç dakikada tamamlanır. Prob yerindeyken, yüksek sese karşı orta kulak kasının verdiği yanıtı kaydeden akustik refleks testi de yapılabilir; bu bölümde kısa ve yüksek sesler verilir. Timpanometri başka işitme testleriyle birlikte planlandığında toplam süre uzar.

Çocuklarda ve Bebeklerde Timpanometri Nasıl Yapılır?

Çocuklarda timpanometri erişkindekiyle aynı ilkeyle yapılır; çocuğun sese yanıt vermesi gerekmediği için küçük yaşlarda da uygulanabilir. Küçük çocuk anne ya da babasının kucağında oturtulabilir. Ölçüm sırasında çocuğun sakin ve hareketsiz kalması gerekir.

Çocuğunuzu timpanometriye nasıl hazırlayabilirsiniz?

  • Ne olacağını anlatın: Kulağına yumuşak bir uç yerleştirileceğini, kısa bir süre kıpırdamadan ve konuşmadan oturacağını söyleyin.
  • Oyuncakla gösterin: Testin nasıl yapılacağını bir oyuncak bebek üzerinde göstermek yardımcı olabilir.
  • Dokunmaya alıştırın: Evde kulaklarına dokunarak probun vereceği hisse alışmasını kolaylaştırabilirsiniz.
  • Sesi önceden haber verin: Test sırasında duyulan ses irkiltebilir; çocuğun bunu önceden bilmesi kaygısını azaltabilir.

Bebeklerde timpanometri ölçümü nasıl uyarlanır?

İlk aylardaki bebeklerin kulak yolu ve orta kulak yapıları daha büyük çocuklardan farklıdır; bu yüzden ölçümde daha yüksek frekanslı bir prob sesi kullanılır. Bebeğin test sırasında sakin biçimde dinleniyor olması istenir, çünkü kıpırdama ve ağlama eğride yanıltıcı bir tepe oluşturabilir. Olanak varsa ölçüm yinelenerek sonucun tutarlı olup olmadığına bakılabilir.

Timpanometri Sonucu Neyi Gösterir, Nasıl Değerlendirilir?

Timpanometri sonucu, kulak zarının ve orta kulağın o andaki hareketliliğini ve basınç durumunu gösterir; tek başına tanı değildir, muayene bulguları ve işitme testiyle birlikte hekim tarafından değerlendirilir. Sonuçta timpanogram eğrisinin yanında orta kulak basıncına, zarın hareketliliğine ve kulak yolu hacmine ilişkin ölçümler yer alır. Bu ölçümlerin olağan aralığı yaşa göre değişir.

Timpanogram eğrisinin biçimi genel olarak ne düşündürür?

Tek ve belirgin bir tepe yapan eğri, zarın ve orta kulağın olağan biçimde hareket ettiğini düşündürür. Tepesi olmayan düz bir eğri zarın basınç değişimine yanıt vermediğini gösterir; bu görünüm orta kulakta sıvı ya da zarda delik olasılığını akla getirir, ancak kulak kiri ya da probun yerine tam oturmaması da aynı eğriyi verebilir. Düz eğriyle birlikte ölçülen kulak yolu hacmi bu olasılıklar arasında ayrım yapmaya yardımcı olabilir. Tepenin eksi basınç yönüne kayması östaki borusunun işlevinde bir aksamayı düşündürebilir; tek bir ölçüm bunu doğrulamaya yetmez.

Timpanometrinin sınırları nelerdir?

Timpanometri işitme düzeyini ölçmez; işitmenin ne kadar etkilendiğini odyometri gösterir. Ölçüm yalnız o andaki durumu yansıtır ve başka bir zamanda farklı çıkabilir. Düz bir eğri, orta kulaktaki sıvının akut orta kulak iltihabına mı yoksa iltihap belirtisi olmadan süren bir birikime mi bağlı olduğunu çoğunlukla ayırt edemez. Beklenmedik ya da öteki bulgularla çelişen bir sonuçta test yinelenebilir.

Timpanometrinin Riski ya da Sakıncası Var mıdır?

Timpanometrinin riski çoğu kişi için düşüktür; girişimsel olmayan bir ölçümdür. Prob kulaktayken basınç ya da dolgunluk hissi ve bir miktar rahatsızlık olabilir; bu hissin prob çıkarıldığında geçmesi beklenir. Bazı kulak sorunlarında ise testin yapılıp yapılmayacağı ayrıca değerlendirilir.

Timpanometrinin yapılıp yapılmayacağına nasıl karar verilir?

Karar, testten önceki kulak muayenesine ve öyküye göre verilir. Aşağıdaki durumlar ölçüm açısından sakınca doğurabilir; bu durumlarda testin yapılıp yapılmayacağına ve zamanlamasına hekim karar verir.

  • Kulak akıntısı: Akıntısı olan kulakta ölçüm sakıncalı sayılabilir.
  • Ağrılı kulak iltihabı: Zarın kızarık ve bombeleşmiş göründüğü akut iltihapta ölçümden kaçınılabilir.
  • Kulakta hassasiyet: Ağrılı ya da hassas kulakta ölçüme sağlam kulaktan başlanabilir; hassas kulağın ölçülmesi kişinin onayına bağlıdır.
  • Sıkışmış kulak kiri: Probun kiri zara doğru itme olasılığı varsa kirin ölçümden önce alınması gündeme gelir.
  • Geçirilmiş kulak ameliyatı: Kemikçik ya da kulak zarı ameliyatından sonra testin ne zaman yapılabileceğine ilişkin kabul görmüş tek bir süre yoktur; karar ameliyatı izleyen hekime bırakılır.

Timpanometri sırasında rahatsızlık duyulursa ne yapılır?

Test sırasında ağrı ya da belirgin bir rahatsızlık duyarsanız bunu hemen bildirmeniz gerekir; ölçüm her aşamada durdurulabilir. Elinizi kaldırmak ya da "dur" demek bunun için yeterlidir. Kulak yaralanmasının ardından denge sorunu gelişen bazı kişilerde basınç değişimi baş dönmesi ve bulantıya yol açabilir; böyle bir öykünüz varsa testten önce belirtmelisiniz.

Ankara'da Timpanometri Süreci Nasıl İlerler?

Ankara'da timpanometri kararı, kulak yakınmasının öyküsü alınıp kulak zarı muayene edildikten sonra verilir; test gerek görülürse istenir. Ölçümü odyoloji alanında eğitimli sağlık çalışanları yapar; yeri ve zamanı muayenede planlanır.

Timpanometri öncesindeki muayeneye gelirken yanınızda neler bulunmalı?

  • Eski ölçümler: Daha önce yapılmış timpanometri ve işitme testi çıktıları değişimin izlenmesine yardımcı olabilir.
  • Tüp ve ameliyat kaydı: Geçirilmiş kulak ameliyatına ya da takılmış kulak tüpüne ilişkin epikriz (çıkış özeti) kararı kolaylaştırabilir.
  • Kulak tedavisi: Kullanmakta olduğunuz kulak damlalarını ve ilaçları yazılı olarak getirebilirsiniz.
  • Yakınmanın seyri: Dolgunluğun ya da işitme azlığının hangi kulakta olduğunu, ne zamandır sürdüğünü ve çocukta yakın zamanda geçirilen soğuk algınlığını not edebilirsiniz.

Timpanometri sonucuna göre sonraki adımlar nasıl planlanır?

Sonuç, muayene bulguları ve yapıldıysa işitme testiyle birlikte ele alınır; gerek görülürse başka işitme testleri istenir. Orta kulakta sıvı düşünülen çocukta kontrol muayenesi ve yeniden ölçüm planlanabilir; zamanlamaya hekim karar verir. Sıvının uzun sürdüğü durumlarda konuşulan seçeneklerden birinin ayrıntısını kulak tüpü takılması sayfasında bulabilirsiniz.

Timpanometri, kulak zarının ve orta kulağın hareketliliğini kısa sürede ortaya koyan, işitme düzeyini ölçmeyen yardımcı bir testtir. Eğrinin anlamı, kulak muayenesi ve işitme testiyle birlikte hekim tarafından değerlendirildiğinde netleşir.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MedlinePlus — Tympanometry
  2. Cleveland Clinic — Tympanometry
  3. NHS — Hearing tests
  4. healthdirect — Hearing test
  5. MSD Manual — Hearing Loss
  6. MSD Manual — Otitis Media (Serous)
  7. Onusko E. Tympanometry. Am Fam Physician. 2004.
  8. Rosenfeld RM, Shin JJ, Schwartz SR, et al. Clinical Practice Guideline: Otitis Media with Effusion (Update). Otolaryngol Head Neck Surg. 2016.
  9. British Society of Audiology — Recommended Procedure: Tympanometry and Acoustic Reflex Thresholds