Kulak önü kisti, kulak kepçesinin hemen önünde bulunan doğuştan küçük bir delik ve bu deliğin deri altında devam eden kanalı ya da kesesidir. Tıpta preauriküler sinüs adıyla anılır ve çoğu kez bebeklikte ya da bir çocuk muayenesinde fark edilir. Kişilerin büyük bölümünde hiçbir yakınma vermez ve iyi huylu bir yapı farklılığı olarak kalır. Sorun kanalın iltihaplanmasıyla başlar: akıntı, şişlik ve ağrı ortaya çıkabilir, bazen apse gelişir. Ankara'da bu yakınmayla yapılan değerlendirme kulak önünün muayenesine, geçirilmiş iltihapların öyküsüne ve gerektiğinde işitme durumuna dayanır.
Kulak Önü Kisti Nedir, Neden Oluşur?
Kulak önü kisti, anne karnında kulak kepçesi biçimlenirken onu oluşturan küçük doku tümseciklerinin tam kaynaşmaması sonucunda geride kalan doğumsal bir kanaldır. İyi huyludur; kanser ya da sonradan bulaşan bir hastalık değildir. Deliğin dışarıdan görünen ağzı çok küçüktür ve çoğunlukla kulak kepçesinin kıvrık kenarının (heliks) yüze doğru yükselmeye başladığı yerin ön kenarında bulunur.
Kulak önü kistinin deri altındaki kanalı nasıl bir yapıdır?
Dışarıdan nokta gibi görünen delik, deri altında kısa ya da dallanan bir kanala açılır. Kanalın iç yüzü deriye benzeyen bir tabakayla döşelidir; kanal kimi zaman kulak kepçesinin kıkırdağına kadar uzanır ve ona yapışık olabilir. Genişleyen bölümü küçük bir kese gibi davranabilir; halk arasında kist denmesi bundandır. Dalların sayısı ve uzunluğu kişiden kişiye değişir ve dışarıdan bakarak anlaşılamaz.
Kulak önü deliği ailede ve iki kulakta birden görülür mü?
Kulak önü deliği kalıtsal olabilir ve aynı ailede birden çok kişide görülebilir; ailede hiç kimsede bulunmadan da ortaya çıkabilir. Çoğu kez tek kulaktadır, ancak iki kulakta birden de olabilir; iki taraflı olması kalıtsal olma olasılığını artırır. Aile içinde geçtiğinde herkeste aynı biçimde görülmez: bir kişide iki kulakta, ötekinde tek kulakta bulunabilir ya da hiç görülmeyebilir.
Kulak Önü Kistinin Belirtileri Nelerdir?
Kulak önü kisti iltihaplanmadıkça çoğu kez yalnızca kulak önünde küçük bir delik olarak görülür ve başka bir belirti vermez. Belirtiler genellikle kanalda iltihap geliştiğinde başlar; bir kez iltihaplanan kanal yeniden iltihaplanabilir.
Kulak önü deliği iltihaplanmadığında nasıl görünür?
İltihapsız dönemde delik ağrısızdır, çevresinde kızarıklık yoktur ve çoğu kez ele gelen bir şişlik bulunmaz. Delikten kanama, akıntı ya da çevresinde şişlik fark edildiğinde bölgenin hekime gösterilmesi uygun olur.
İltihaplanan kulak önü kisti hangi yakınmalara yol açar?
- Kızarıklık ve şişlik: Deliğin çevresi kızarır, şişer ve dokununca hassaslaşır.
- Ağrı: Kulak önünde, dokunmakla artan bir ağrı olabilir.
- Akıntı: Delikten irinli bir akıntı gelebilir.
- Apse: İrin deri altında birikerek sıcak, ağrılı ve ortası yumuşayan bir şişlik oluşturabilir; ateş eşlik edebilir.
Kulak önü kistinin iltihabı delikten uzakta çıkabilir mi?
Kulak önü kistinin iltihabı bazen deliğin hemen yanında değil, daha önde, yanak derisinde bir şişlik ya da apse olarak belirir; çünkü kanal deri altında ilerler. Bu durumda küçük delik gözden kaçabilir ve şişlik sıradan bir deri apsesi gibi görünür. Yalnızca apsenin boşaltılması kanalı yerinden çıkarmadığından iltihap aynı yerde yineleyebilir; kulak önündeki deliğin muayenede aranması bu yüzden önemlidir.
Kulak Önü Kistinin Tanısı Nasıl Konur?
Kulak önü kistinin tanısı çoğu kez muayeneyle konur; deliğin yeri ve görünümü tanıyı düşündürür. İltihaplı dönemde akıntıdan alınan örnek, iltihaba yol açan bakterinin belirlenmesi için kültüre gönderilebilir.
Kulak önü kisti muayenede nasıl ayırt edilir?
Muayenede deliğin yerine, tek ya da iki taraflı olup olmadığına, çevrede şişlik, kızarıklık ya da daha önce boşaltılmış bir apse yeri bulunup bulunmadığına bakarım. Kulak yolu ve kulak zarı da muayene edilir; akıntının kulak yolundan mı yoksa kulak önündeki delikten mi geldiğinin ayrılması tedavinin planlanması için önemlidir. Kulak yolunun kendi iltihabını dış kulak yolu iltihabı, kulaktan gelen akıntının öteki nedenlerini kulak akıntısı sayfasında ele aldım. Boyun ve kulak çevresinde görülen öteki doğumsal keseler ise boyun kistleri başlığında yer alıyor.
Kulak önü deliğinin tek başına mı, başka bir farklılıkla birlikte mi bulunduğu neden önemlidir?
Tek başına bulunan, başka bir farklılıkla birlikte olmayan kulak önü deliğinde çoğu kez işitme ya da böbrek için ek tetkik gerekmez. Bazı çocuklarda ise delik, işitme kaybı ve böbrek gelişimindeki farklılıklarla birlikte seyreden kalıtsal sendromların bir parçası olabilir. Hangi tetkikin gerekeceğine muayene bulgularına göre hekim karar verir:
- Eşlik eden doğumsal farklılık: Kulak kepçesinde biçim farklılığı ya da yüzde ve kulakta başka bir doğumsal yapı farklılığı bulunduğunda işitme testi ve böbrek ultrasonu düşünülebilir; bu farklılıkları doğuştan kulak anomalileri sayfasında anlattım.
- Aile öyküsü: Ailede işitme kaybı ya da böbrek sorunu bulunması da aynı tetkikleri gündeme getirebilir.
- İşitme taraması: Yenidoğan işitme taramasından geçemeyen ya da hiç taranmamış bebekte işitmenin test edilmesi gerekir; taramanın nasıl yapıldığı yenidoğan işitme taraması sayfasında yer alıyor.
- Sese tepki: Çocuğun seslere beklenen tepkiyi vermediği düşünülüyorsa işitme değerlendirilir; çocukluk çağındaki işitme sorunlarını çocuklarda işitme kaybı sayfasında açıkladım.
Kulak Önü Kisti Nasıl Tedavi Edilir?
Yakınma vermeyen ve başka bir bulguyla birlikte olmayan kulak önü deliği çoğu kez tedavi gerektirmez. Tedavi iltihaplanma olduğunda gündeme gelir: iltihaplı dönemde ilaç ve gerekirse boşaltma uygulanır, iltihap yineliyorsa ya da akıntı sürüyorsa kanalın ameliyatla çıkarılması seçenek olarak konuşulur. Ameliyatta deliğin ve deri altındaki kanalın dallarıyla birlikte, olabildiğince bütün olarak çıkarılması amaçlanır; geride kalan küçük bir kanal parçası yeniden akıntı ve iltihap yapabileceğinden çevredeki bir miktar doku ve gerekirse kanala yapışık kıkırdağın küçük bir bölümü de çıkarılabilir.
Kulak önü kistinin iltihaplı döneminde hangi tedaviler uygulanır?
İltihaplı kulak önü kistinde tedavinin temeli antibiyotiktir; ilacın türünü ve süresini hekim, iltihabın yaygınlığına ve varsa kültür sonucuna göre belirler. Apse oluştuysa irin, bölge uyuşturularak deride açılan küçük bir kesiyle ya da iğneyle boşaltılabilir. Boşaltma iltihabın yatışmasına yardımcı olabilir; ancak kanal yerinde kaldığı için sonraki iltihapları önlemez.
Kulak önü kisti ameliyatının olası sorunları nelerdir?
- Yineleme: Kanalın küçük bir kalıntısı geride kalırsa aylar ya da yıllar sonra aynı yerde akıntı ya da şişlik yeniden başlayabilir; bu durumda yeniden ameliyat gerekebilir.
- Sıvı ya da kan birikmesi: Ameliyat alanında deri altında sıvı ya da kan toplanabilir.
- Yara iltihabı: Ameliyat yerinde iltihap gelişebilir.
- Kesi yeri: Kesinin yerinde bir yara çizgisi oluşur; görünümü kişiden kişiye değişir.
Daha önce iltihap ya da apse geçirmiş bölgede oluşan sertleşmiş yara dokusu, kanalın dallarını ayırt etmeyi güçleştirebilir. Ameliyatın sonucu kanalın uzanımına ve geçirilmiş iltihaplara göre kişiden kişiye değişir.
Kulak Önü Kistinde Evde Nelere Dikkat Edilir, Ne Zaman Hekime Başvurulur?
Kulak önü kistinde evde dikkat edilecek ilk şey deliği kurcalamamaktır: delik ya da şişlik sıkılmamalı, iğneyle açılmaya ya da deliğin içi bir cisimle temizlenmeye çalışılmamalıdır. Hekim önerdiyse şişliğin üzerine ılık ve nemli bir bez konabilir; bu tedavinin yerini tutmaz. İltihap belirtileri ortaya çıktığında bölgenin muayene edilmesi gerekir.
Kulak önü şişliği hangi kişilerde beklemeden muayene edilmelidir?
Diyabeti olan, bağışıklığı zayıflamış ya da uzun süreli bir hastalığı bulunan kişilerde kulak önünde beliren şişliğin kendiliğinden geçmesi beklenmeden muayene edilmesi uygun olur. Büyüyen, sertleşen ya da geçmeyen bir şişlik de kişinin genel durumu ne olursa olsun hekime gösterilmelidir.
Kulak önü kistinde hangi belirtiler hızlı değerlendirme gerektirir?
- Yayılan kızarıklık: Kızarıklığın ve şişliğin deliğin çevresinden yanağa ya da kulak kepçesine doğru genişlemesi.
- Ateş: Şişliğe ateş, üşüme ya da titremenin eşlik etmesi.
- Büyüyen ağrılı şişlik: Sıcak, giderek büyüyen ve ortası yumuşamaya başlayan bir kitle.
Ankara'da Kulak Önü Kisti İçin Muayene ve Tedavi Süreci Nasıl İlerler?
Ankara'da kulak önü kisti değerlendirmesi deliğin muayenesi ve geçirilmiş iltihapların öyküsüyle başlar; tedavi planı iltihabın o anki durumuna ve ne sıklıkla yinelediğine göre kurulur. İlk muayenede deliğin ne zamandan beri bilindiğini, kaç kez iltihaplandığını, apsenin boşaltılıp boşaltılmadığını ve ailede benzer delik ya da işitme sorunu olup olmadığını sorarım.
Kulak önü kistinde ilk muayeneye gelirken neler işe yarar?
Daha önce kullanılan antibiyotiklerin adları, varsa kültür sonucu, apse boşaltma ya da geçirilmiş bir ameliyatla ilgili rapor ve çıkış özeti değerlendirmeyi kolaylaştırır. Çocuklarda yenidoğan işitme taramasının sonucunun ve daha önce yapılmış işitme testlerinin yanınızda bulunması da işe yarar. Ek tetkik gerektiren bir bulgu varsa işitme yaşa uygun testlerle değerlendirilir; büyük çocuk ve erişkinde uygulanan testin ayrıntısı odyometri sayfasında.
Kulak önü kistinde muayeneden sonra tedavi planı nasıl kurulur?
Yineleyen iltihap ya da süren akıntı varsa muayene bulgularını değerlendirerek ameliyat seçeneğini, beklenen yararı ve olası sorunları anlatırım. Ameliyatın zamanlamasına hekim karar verir: iltihaplı doku kanalın sınırlarını ayırt etmeyi güçleştirdiğinden çoğu kez iltihabın ilaçla ya da boşaltmayla yatışması beklenir, ilaca yanıt vermeyen iltihapta ise plan muayene bulgularına göre değişebilir. Ameliyatın yapılacağı ortam ve anestezi biçimi kişinin yaşına, genel sağlık durumuna ve kanalın uzanımına göre planlanır.
Kulak önü kisti ameliyatından sonraki kontrollerde neye bakılır?
Kontrollerde yaranın iyileşmesine, ameliyat alanında sıvı birikmesi ya da iltihap belirtisi olup olmadığına bakılır. Yineleme ameliyattan uzun süre sonra da ortaya çıkabildiğinden, aynı yerde yeniden başlayan akıntı ya da şişlik kontrol tarihini beklemeden muayene nedenidir. Kontrollerin aralığını iyileşmenin seyrine göre hekim belirler.
Kulak önü deliği çoğu kişide yakınma vermeden kalan doğumsal bir yapıdır. Akıntı, şişlik ya da apse gibi iltihap belirtileri ortaya çıktığında deliğin kurcalanmaması ve muayene edilmesi, iltihabın tedavisinin ve gerekiyorsa ameliyatın zamanlamasının bulgulara göre planlanmasını kolaylaştırır.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Selim Sermed Erbek Yayımlanma: Son güncelleme:











