İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
Ses ve Gırtlak Hastalıkları

Gırtlak Kanseri

Gırtlak kanseri en çok tütün ve alkolle ilişkilidir; belirtileri sıradan ses ve yutma yakınmalarına benzer. Süren kısıklığın neden incelendiğini anlatıyorum.

Gırtlak kanseri, ses tellerini barındıran gırtlağın (larenks) iç yüzeyini döşeyen hücrelerden gelişen kötü huylu bir tümördür. Gırtlak, dil kökü ile soluk borusu arasında yer alır ve sesin çıktığı organdır. Hastalık en çok tütün ve alkol kullanımıyla ilişkilidir, ancak bilinen hiçbir risk etkeni taşımayan kişilerde de görülebilir. Belirtileri ses kısıklığı ve yutma güçlüğü gibi, çoğu zaman kanserle ilgisi olmayan yakınmalarla örtüşür. Ankara'da geçmeyen bir ses ya da yutma yakınmasının nedeni, Kulak Burun Boğaz muayenesinde gırtlağın doğrudan görülmesiyle araştırılır.

Gırtlak Kanseri Nedir, Gırtlağın Hangi Bölümünde Başlar?

Gırtlak kanseri, gırtlağın üç bölümünden herhangi birinde başlayabilir. Halk diliyle bu bölümler, ses tellerinin bulunduğu orta kat (glottis), ses tellerinin üstünde kalan ve gırtlak kapağını (epiglot) da içine alan üst kat (supraglottis) ile ses telleri ile soluk borusu arasındaki alt kattır (subglottis). Tümörün hangi katta başladığı, ilk belirtileri de tedavinin planlanmasını da etkiler.

Gırtlak kanseri hangi hücrelerden gelişir?

Gırtlak kanserlerinin büyük çoğunluğu, gırtlağın iç yüzünü kaplayan ince ve yassı hücrelerden köken alan yassı hücreli karsinomdur. Hastalık baş-boyun kanserleri grubunda yer alır ve risk etkenlerinin önemli bir bölümünü bu gruptaki öteki kanserlerle paylaşır; onları baş-boyun kanserleri sayfasında bir arada ele aldım.

Gırtlak kanseri neden sesi, yutmayı ve solunumu birlikte etkileyebilir?

Gırtlak, havanın akciğerlere giden yolunun bir parçasıdır ve yutkunma sırasında soluk yolunun korunmasına yardım eder. Bu nedenle gırtlaktaki bir tümör, büyüdüğü yere göre konuşmayı, nefes almayı ve yutmayı etkileyebilir.

Gırtlak Kanserinin Belirtileri Nelerdir?

Gırtlak kanserinin en sık belirtilerinden biri geçmeyen ses kısıklığı ya da seste değişikliktir; ancak belirtiler tümörün gırtlakta nerede başladığına göre değişir. Ses tellerinde başlayan tümör çoğu zaman erken dönemde ses kısıklığına yol açar. Ses tellerinin üstünde ya da altında başlayan tümörler ise ilk olarak ses kısıklığı dışındaki yakınmalara yol açabilir. Kimi zaman ilk fark edilen bulgu, hastalığın boyundaki bir lenf bezine ulaşmasıyla oluşan şişlik olabilir.

Gırtlak kanserinde ses kısıklığı dışında hangi belirtiler görülebilir?

  • Boğaz ağrısı ve öksürük: Geçmeyen boğaz ağrısı ya da uzayan öksürük.
  • Yutma yakınmaları: Yutkunurken ağrı ya da yanma, lokmanın boğazda takılması ya da boğazda bir şey kalmış gibi bir his.
  • Kulak ağrısı: Geçmeyen kulak ağrısı.
  • Boyunda şişlik: Boyunda ele gelen ya da dışarıdan görülen bir kitle.
  • Solunum yakınmaları: Nefes darlığı ya da nefes alırken çıkan hırıltılı, tiz bir ses.
  • Öteki belirtiler: Kanlı balgam, ağız kokusu ve istemeden kilo kaybı.

Gırtlak kanserini düşündüren yakınmalar başka hangi nedenlerle ortaya çıkar?

Bu belirtilerin hepsi yaygındır ve çoğu zaman kanser dışı nedenlerden kaynaklanır. Ses kısıklığına da soğuk algınlığına eşlik eden gırtlak iltihabı (larenjit), sesi zorlamak, sigaranın tahrişi, genze akıntı ya da alerji yol açabilir. Mide içeriğinin boğaza ulaşmasıyla ortaya çıkan yakınmaları reflü ve boğaz, kısıklığın öteki nedenlerini ses kısıklığı sayfasında anlattım.

Gırtlak Kanserine Ne Yol Açar, Kimlerde Daha Sık Görülür?

Gırtlak kanserinin çoğu kişide kesin nedeni bilinmez; ancak tütün ve alkol başta olmak üzere riski artıran etkenler iyi tanımlanmıştır. Hastalık genellikle yıllar içinde geliştiği için gençlerde seyrektir; ileri yaşlarda ve erkeklerde daha sık görülür.

Sigara ve alkol gırtlak kanseri riskini nasıl artırır?

Sigara dumanı akciğerlere ulaşmadan önce gırtlaktan geçer ve gırtlak kanserinin başlıca risk etkenlerinden biridir. Alkol de riski artırır ve zararlı kimyasalların hücrelere girmesini kolaylaştırır. İkisinin birlikte kullanılması riski daha da artırır. Tütünü bırakmak, yıllarca kullanıldıktan sonra bile riski önemli ölçüde düşürür.

Gırtlak kanserinde öteki risk etkenleri hangileridir?

  • İş yerinde solunan maddeler: Asbest, bazı üretim süreçlerinde oluşan asit buharları, uzun süre ve yoğun biçimde solunan ahşap tozu, boya buharı ve metal işleme, petrol, inşaat, tekstil gibi sektörlerde kullanılan bazı kimyasallar.
  • Aile öyküsü: Anne, baba, kardeş ya da çocukta gırtlak kanseri ya da başka bir baş-boyun kanseri bulunması.
  • Geçirilmiş hastalıklar: Daha önce baş-boyun bölgesinde başka bir kanser geçirilmiş olması ve bağışıklık sisteminin bir hastalık ya da ilaçlarla zayıflaması.
  • Reflü hastalığı: Mide asidinin yemek borusuna geri kaçtığı reflü hastalığı riski artırabilecek etkenler arasında sayılır; bu ilişki üzerine araştırmalar sürmektedir.
  • HPV: İnsan papilloma virüsünün (HPV) gırtlak kanseriyle ilişkisine dair kanıtlar sınırlıdır; bu virüs baş-boyun bölgesindeki bazı başka kanserlerin sık nedenleri arasındadır.

Bu etkenleri taşıyan herkeste gırtlak kanseri gelişmez. Bu tür maddelerle çalışılan işlerde koruyucu donanım kullanmak riski azaltmaya yardımcı olabilir.

Gırtlak Kanserini Düşündüren Yakınmalarda Hangi Durumda Muayene Gerekir?

Üç haftayı aşan ses kısıklığında, başka bir yakınma eşlik etmese bile gırtlağın muayene edilmesi gerekir. Kısıklık olsun ya da olmasın, bazı yakınmalar da gırtlağa bakılmasını gerektirir; solunumla ilgili belirtiler ise beklemeden değerlendirilir.

Gırtlak kanseri kuşkusunda hangi yakınmalar muayene gerektirir?

Yutkunurken ağrı ya da yutmada güçlük bunlardan biridir; öteki nedenlerini yutma güçlüğü sayfasında topladım. Boyunda ya da boğazda yeni fark edilen bir şişlik ya da daha önce bakılmış olup büyüyen bir kitle de değerlendirilmelidir; izlenen adımlar boyunda kitle sayfasında yer alıyor. Geçmeyen boğaz ağrısı, öksürük ya da kulak ağrısı ve diyet yapmadan kısa sürede verilen kilo da muayene nedenidir.

Gırtlak kanserinde hangi solunum belirtileri beklemeden değerlendirilmelidir?

Nefes darlığı ya da nefes alırken duyulan hırıltılı, tiz bir ses (stridor) ciddi bir belirti sayılır; beklemeden hekime ya da acil servise başvurulmalıdır. Soluk soluğa kalma, boğulur gibi olma ya da konuşamayacak kadar ağır bir nefes güçlüğünde 112 aranmalıdır. Öksürükle kan gelmesi de beklemeden hekime gösterilmesi gereken bir belirtidir.

Gırtlak Kanserinin Tanısı Nasıl Konur?

Gırtlak kanserinin tanısı, gırtlağın endoskopik olarak görülmesi ve şüpheli alandan alınan doku örneğinin incelenmesiyle konur. Muayenede ağız ve boğaz incelenir, boyun büyümüş lenf bezi yönünden elle yoklanır.

Gırtlak kanseri kuşkusunda gırtlağa nasıl bakılır?

Gırtlak, ucunda ışık ve kamera bulunan ince bir aletle burundan ya da ağızdan incelenir; bu işleme laringoskopi denir. Gerek görülürse ses tellerinin konuşurken nasıl hareket ettiği özel bir kamerayla izlenir. İşlemin nasıl ilerlediği laringoskopi sayfasında anlatılıyor.

Gırtlak kanserinde biyopsi ve görüntüleme neden gerekir?

Şüpheli bir alanın kanser olup olmadığını kesinleştiren inceleme, alınan küçük doku parçasının mikroskop altında değerlendirilmesidir (biyopsi); boyunda şişlik varsa ondan da ince bir iğneyle örnek alınabilir. Örneğin alınacağı ortam ve anestezi biçimi muayene bulgularına göre planlanır. Kanserin yaygınlığını görmek için gerek görülürse bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans (MR), ultrason ya da PET-BT istenebilir.

Gırtlak kanserinde evreleme ne anlama gelir?

Evre, gırtlak kanserinin ne kadar yer kapladığını özetleyen ve tedavinin planlanmasına temel olan bir sınıflamadır. Genel bir çerçeveyle erken evrede tümör küçüktür ve gırtlağın dışına çıkmamıştır; ileri evrede ise büyümüş, ses tellerinin hareketini kısıtlamış ya da boyundaki lenf bezlerine veya başka bölgelere yayılmış olabilir.

Gırtlak Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?

Gırtlak kanserinin tedavisi tümörün yerine, büyüklüğüne, evresine ve kişinin genel sağlık durumuna göre planlanır; cerrahi, ışın tedavisi ve ilaç tedavileri tek başına ya da birlikte kullanılabilir. Tedaviye yanıt kişiden kişiye değişir.

Gırtlak kanseri tedavisinde hangi yöntemler kullanılır?

  • Cerrahi: Tümörün yerine ve yaygınlığına göre ses telinin bir bölümünün, gırtlağın bir kısmının ya da tamamının çıkarılmasını kapsayabilir; bazı küçük tümörler ağız yoluyla alınabilir, gerekirse boyundaki lenf bezleri de çıkarılabilir. Gırtlağın tamamı alındığında soluk alıp verme boyunda açılan bir delikten (stoma) sürdürülür. Ameliyat türlerinin ayrıntısına gırtlak kanseri cerrahisi sayfasından ulaşabilirsiniz.
  • Işın tedavisi (radyoterapi): Yüksek enerjili ışınlarla kanser hücrelerinin yok edilmesi ya da büyümesinin durdurulması amaçlanır; tek başına, ameliyattan sonra ya da ilaç tedavisiyle birlikte uygulanabilir.
  • İlaç tedavileri: Kemoterapi ışın tedavisiyle birlikte ya da ameliyattan önce veya sonra kullanılabilir; bağışıklık sistemini harekete geçiren ya da kanser hücrelerinin belirli özelliklerine yönelen ilaçlar yayılmış ya da yineleyen hastalıkta ve bazı durumlarda ameliyattan sonra gündeme gelebilir.

Gırtlak kanserinde tedavi kararı nasıl verilir?

Gırtlak kanserinde tedavi planı, baş-boyun cerrahisi, radyasyon onkolojisi ve tıbbi onkoloji başta olmak üzere birden çok uzmanlık alanının birlikte değerlendirmesini gerektirir; konuşma terapisi ve beslenme alanları da sürece katılabilir. Seçeneklerin yararları ve olası yan etkileri anlatıldıktan sonra karar hastayla birlikte verilir; kişinin yaşı, eşlik eden hastalıkları, mesleğinin sese ne ölçüde dayandığı ve tercihleri de göz önüne alınır. Sesi ve yutmayı korumaya yönelik yaklaşımlar gözetilir, ancak bunların kime uygun olduğu ve sonucun ne olacağı kişiden kişiye değişir.

Gırtlak kanseri tedavisinden sonra konuşma için hangi destekler vardır?

Tümörün kendisi de, cerrahi ve öteki tedaviler de konuşmayı ve yutmayı etkileyebildiği için rehabilitasyon tedavi sürecinin bir parçasıdır. Gırtlağın bir bölümü alındığında ses başlangıçta kısık olabilir ve eskisinden farklı duyulabilir. Tamamı alındığında konuşmak için yeni bir ses kaynağı gerekir: yutulan havayı yemek borusundan geri vererek ses üretmeyi öğrenmek, soluk borusu ile yemek borusu arasına yerleştirilen küçük bir ses protezi ya da boyna dayanarak titreşim oluşturan pilli bir cihaz bu yollar arasındadır. Uygun yol kişiyle birlikte seçilir ve konuşma ve dil terapistiyle çalışılır; genel ilkeleri ses terapisi sayfasında açıkladım.

Tedavi bittikten sonra da düzenli kontroller sürdürülür; aralıklarına hekim karar verir, kaygı veren yeni bir belirtide sıradaki kontrolü beklemek gerekmez. Sigara ve alkol tedavinin etkinliğini azaltabilir; tedaviden sonra da sürdürülmeleri bu bölgede yeni bir tümör gelişme olasılığını artırır. Tanı ve tedavi dönemi kişi ve yakınları için bunaltıcı olabilir; psikolojik ve sosyal destek bu süreçte yardımcı olabilir.

Ankara'da Gırtlak Kanseri Kuşkusunda Muayene ve Tanı Süreci Nasıl İlerler?

Ankara'da gırtlak kanseri kuşkusuyla yapılan değerlendirme, yakınmaların öyküsü ve gırtlağın kamerayla incelenmesiyle başlar; doku örneği ve görüntüleme bu bakının bulgularına göre sırayla planlanır. Biyopsi sonucu çıktıktan sonra tanı, evre ve tedavi seçenekleri kişiyle konuşulur.

Gırtlak kanseri kuşkusunda ilk görüşmede neler sorulur?

Ses kısıklığının ne zamandır sürdüğü ve giderek artıp artmadığı, eşlik eden yutma, nefes ya da kulak yakınmaları ve kilo kaybı sorulur. Sigara ve alkol kullanımı, iş yerinde solunan toz ya da kimyasallar, ailede baş-boyun kanseri ve geçirilmiş hastalıklar da öyküye girer.

Gırtlak kanseri kuşkusuyla muayeneye gelirken hangi belgeler işe yarar?

  • Önceki gırtlak bakıları: Daha önce yapılmış laringoskopi raporları ve varsa görüntü kayıtları.
  • Görüntüleme sonuçları: Boyun ya da göğüs bölgesine ait tomografi, MR ve ultrason görüntüleri ile raporları.
  • Patoloji raporları: Gırtlaktan ya da boyundan daha önce alınmış örneklerin sonuçları.
  • İlaç listesi: Düzenli kullanılan bütün ilaçların adları.

Gırtlak kanserinde tanıdan tedavi sonrasına kadar her adım, inceleme sonuçlarına göre kişiyle konuşularak atılır. Konuşma, yutma ve beslenmeyle ilgili güçlükler de bu planın parçası olarak ele alınır.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. National Cancer Institute — Laryngeal Cancer Treatment (PDQ®)–Patient Version
  2. NHS — Symptoms of laryngeal cancer
  3. NHS — Treatment for laryngeal cancer
  4. NHS — Tests and next steps for laryngeal cancer
  5. Cancer Research UK — Risks and causes of laryngeal cancer
  6. Cancer Research UK — Symptoms of laryngeal cancer
  7. American Cancer Society — Laryngeal and Hypopharyngeal Cancer Causes, Risk Factors, and Prevention
  8. Cleveland Clinic — Laryngeal Cancer
  9. MSD Manual — Laryngeal Cancer
  10. Steuer CE, El-Deiry M, Parks JR, et al. An update on larynx cancer. CA Cancer J Clin. 2017.