İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
Burun Hastalıkları

Konka Hipertrofisi

Burun etleri herkeste ara ara şişer; sorun, şişliğin süreğen olup nefesi daraltmasıdır. Büyümenin ardındaki alerji ve rinit türlerini ele alıyorum.

Konka hipertrofisi, burun içindeki konka denen yapıların (halk arasında burun etleri) süreğen (kronik) biçimde büyüyerek hava yolunu daraltmasıdır. Konkalar herkeste bulunur; soğuk algınlığında, alerji döneminde ya da yatınca geçici olarak şişer. Sorun, şişliğin kalıcı hale gelip burundan nefes almayı güçleştirmesidir. Büyümenin arkasında alerji ya da başka bir rinit türü (burun içini örten dokunun iltihabı) bulunabildiğinden tedavi önce nedene yönelir. Ankara'da kalorifer döneminin kuru havası ve bahar polenleri, burnu duyarlı kişilerde yakınmayı artırabilen etkenlerdendir.

Konka Hipertrofisi (Burun Eti Büyümesi) Nedir?

Konka hipertrofisi, konka kemiğini örten dokunun (mukoza), kimi zaman kemik bölümün de büyümesiyle burun boşluğunun daralmasıdır. Burnun her iki yanında üst, orta ve alt olmak üzere üç konka bulunur; solunan havanın büyük bölümü orta ve alt konkanın arasından geçer. Alt konkalar kimi kişide kalıcı olarak büyüyüp burnu tıkayabilir. Halk arasında burun eti sözü polip için de kullanılır; polip sonradan gelişen kese biçimli bir dokudur, konka ise burnun doğal parçasıdır.

Konkalar burunda hangi görevi üstlenir?

Konkalar, burnun yan duvarından içeri uzanan, üzeri mukoza denen nemli örtüyle kaplı ince kemik çıkıntılardır. Solunan havayı süzer, ısıtır ve nemlendirirler. Onları bir kalorifer peteğine benzetebilirim: hava yanlarından geçerken ısınır ve akciğerlere bu işlemden geçerek ulaşır. Bu işlev vazgeçilmez olduğundan tedavide hedef konkayı ortadan kaldırmak değil, işlevini koruyarak hacmini azaltmaktır.

Geçici burun eti şişmesi ile konka hipertrofisi arasındaki fark nedir?

Konkayı örten doku genişleyebilen bir yapıdadır ve hacmi gün içinde değişir. Burun döngüsü denen olağan düzende mukoza kendiliğinden şişip söner; yatınca şişlik artar. Soğuk algınlığında ya da alerjenle karşılaşınca görülen şişlik de çoğu zaman geçicidir. Konka hipertrofisinden, şişlik kalıcı hale geldiğinde ve burundan nefes almayı sürekli güçleştirdiğinde söz edilir.

Konka Hipertrofisinin Belirtileri Nelerdir?

Konka hipertrofisinin başlıca belirtisi burundan rahat nefes alamamaktır; tıkanıklık yatınca ve uykuda daha belirgin hale gelebilir. Bu belirtiler konkaya özgü değildir; burun bölmesi eğriliği ya da polip de benzer tablo yapabildiğinden ayrım muayeneyle yapılır.

Burun eti büyümesi hangi yakınmalarla kendini gösterir?

  • Tıkanıklık: Burunda doluluk ve kapalılık hissi süreklidir ya da sık yineler.
  • Taraf değiştirme: Kapalılık bir süre sağda, bir süre solda daha belirgin olabilir.
  • Yatınca artma: Yatar durumda burun daha çok kapanır.
  • Ağızdan soluma: Özellikle uykuda ağız açık kalır, solunum gürültülü hale gelebilir.
  • Akıntı: Burun salgısı artabilir, kimi zaman genze akar.

Konka büyümesi uykuyu nasıl etkiler?

Burun gece tıkandığında kişi ağzından solumaya başlar ve uyku bölünebilir; bölünen uyku gündüz yorgunluğa ve dikkat güçlüğüne yol açabilir. Ağır burun tıkanıklığı, var olan uyku bozukluklarını kötüleştirebilir. Bununla birlikte horlamanın ve uykuda solunum durmasının burun dışında, boğaz düzeyinde nedenleri de vardır. Burun açıldığında bu yakınmaların tümüyle geçeceği söylenemez; uyku yakınmaları ayrıca değerlendirilir.

Konka Hipertrofisi Neden Olur?

Konka hipertrofisi, konkayı örten mukozanın yineleyen ya da uzun süren iltihap ve tahriş sonucu şişip büyümesiyle ortaya çıkar. Alerji ve öteki rinit türleri bilinen nedenlerin başlıcalarıdır. Birden çok etken bir arada bulunabilir; alerjiye yapısal bir darlık ya da uzun süreli burun açıcı sprey kullanımı eklenebilir.

Hangi hastalıklar ve etkenler burun etini büyütür?

  • Alerjik rinit: Polen, toz, küf ve hayvan kaynaklı alerjenler mukozayı şişirir; tıkanıklığa hapşırma, kaşıntı ve gözlerde sulanma eşlik eder. Hastalığın seyrini alerjik rinit sayfasında anlattım.
  • Alerjik olmayan rinit: Sıcaklık ve nem değişiklikleri, soğuk ya da kuru hava, sigara dumanı, parfüm ve boya buharı alerji olmadan benzer şişliği yapabilir; yakınma genellikle yıl boyu sürer.
  • Enfeksiyonlar: Soğuk algınlığı ve akut sinüzitte şişlik geçicidir; süreğen sinüzitte uzun sürebilir.
  • Hormonal değişiklikler: Gebelik ve ergenlik dönemindeki hormon değişimleri burun mukozasını etkileyebilir.
  • İlaçlar: Bazı tansiyon ve ağrı ilaçları ile hormon içeren ilaçlar burun içinde şişlik yapabilir; kullandığınız ilacı hekime danışmadan kesmeyin.

Burun açıcı sprey konka şişliğini neden artırabilir?

Damar büzücü burun açıcı spreyler konkayı hızla küçültür, ancak bu etki geçicidir. Birkaç günden uzun kullanıldığında ilacın etkisi geçince mukoza öncekinden fazla şişer ve kişi spreyi yeniden kullanma gereği duyar. Bu nedenle süreğen konka büyümesinin tedavisinde yerleri yoktur; yalnızca kısa süreli, geçici tıkanıklıkta kullanılırlar. Spreyi bırakma sürecini burun spreyi bağımlılığı sayfasında bulabilirsiniz.

Septum eğriliği ile konka büyümesi neden birlikte görülür?

Burun bölmesinin (septum) bir yana eğrildiği erişkinlerde, karşı tarafta geniş kalan boşluktaki alt konkanın daha büyük olduğu tomografi çalışmalarında gösterilmiştir. Bunun, o taraftan giren fazla havaya karşı gelişen bir uyum olduğu düşünülür. Böylece tıkanıklık yalnız eğriliğin bulunduğu tarafla sınırlı kalmayabilir. Eğriliğin kendisini septum deviasyonu başlığında ayrıca ele aldım. Orta konkanın içinde hava boşluğu bulunması (konka bülloza) da eğrilikle birlikte görülebilen yapısal bir özelliktir.

Konka Hipertrofisi Tanısı Nasıl Konur?

Konka hipertrofisi tanısı, yakınmaların öyküsü ve burun içinin muayenesiyle konur; gerektiğinde endoskopik bakıyla doğrulanır. Muayenede konkanın boyutuyla birlikte büyümenin nedeni ve tıkanıklığa katkı yapan başka bir darlık olup olmadığı da araştırılır.

Konka muayenesinde burun içinde nelere bakılır?

Muayenede ilk baktığım konkaların boyutu, mukozanın rengi ve akıntının niteliğidir; soluk ve şiş bir mukoza alerjiyi düşündürür. Burun bölmesinin eğriliği, burun kanadının nefes alırken içe çöküp çökmediği ve polip varlığı aynı muayenede değerlendirilir. Burnun arka bölümleri önden görülemediği için ucunda kamera bulunan ince bir boruyla bakmak gerekebilir. Bu inceleme birkaç dakika sürer, öncesinde burna uyuşturan ve şişliği azaltan bir sprey sıkılır; ayrıntısı endoskopik burun muayenesi sayfasındadır.

Burun eti büyümesinde alerji testi ve tomografi ne zaman istenir?

Yakınma mevsimsel yineliyorsa ya da hapşırma, kaşıntı ve göz sulanması eşlik ediyorsa alerjinin payını görmek için deri ya da kan testi istenebilir; testin nasıl yapıldığını alerji testi sayfasında okuyabilirsiniz. Tomografi her hastada gerekmez. Sinüs hastalığından kuşkulanıldığında ya da yapısal bir sorun araştırılırken gündeme gelir.

Konka Hipertrofisi Nasıl Tedavi Edilir?

Konka hipertrofisi önce nedene yönelik ilaç tedavisiyle, ilaçla yeterli rahatlama olmazsa konkayı küçülten girişimlerle tedavi edilir. Hangi basamağın uygun olduğu büyümenin nedenine ve yakınmanın günlük yaşamı ne ölçüde etkilediğine göre belirlenir. Tedaviye yanıt kişiden kişiye değişir.

Burun eti büyümesinde hangi ilaçlar kullanılır?

  • Tuzlu su spreyi ya da yıkama: Mukozayı nemlendirir ve burun içini temizler.
  • Kortizonlu burun spreyi: Mukozadaki iltihabı ve şişliği azaltır; ilk basamakta önerilen ilaçlardandır.
  • Antihistaminikler: Alerjiye bağlı şişlikte burun spreyi ya da ağızdan alınan biçimde verilebilir.
  • Alerji aşısı (immünoterapi): Belirli alerjenlere karşı uzun vadede tolerans geliştirmek amacıyla uygulanır; etkisinin yerleşmesi aylar ya da yıllar alabilir.

Alerjisi olanlarda tetikleyiciyle teması azaltmak, sigara içenlerde sigarayı bırakmak tıkanıklık hissinin hafiflemesine katkı sağlayabilir.

Konka küçültme işlemi hangi durumda gündeme gelir?

Konka küçültme, ilaç tedavisine karşın burundan nefes alma güçlüğü sürdüğünde düşünülür. İşlem burun deliklerinden, burun içinden yapılır. Radyofrekansla mukoza altındaki dokunun büzüştürülmesinden konkanın bir bölümünün alınmasına uzanan birden çok teknik vardır; bir bölümü lokal, bir bölümü genel anesteziyle uygulanır. Tekniklerin ayrıntısı ve iyileşme dönemi konka cerrahisi sayfasında yer alıyor. Burun bölmesi eğriliği eşlik ediyorsa konkaya müdahale septoplasti ile aynı seansta yapılabilir.

Konka küçültmenin sınırları ve olası sorunları nelerdir?

Her girişim gibi konka küçültmenin de olası sorunları vardır: kanama, enfeksiyon, burun içinde kuruluk ve kabuklanma, yapışıklık ve koku duyusunda değişiklik bunların başlıcalarıdır. İşlemden sonra konka zamanla yeniden şişebilir ve tıkanıklık geri dönebilir; bu yüzden altta yatan alerji ya da rinitin tedavisi işlemden sonra da sürebilir. Konkadan fazla doku çıkarılması, burun açık olduğu halde hava alınamıyormuş hissiyle seyreden seyrek bir tabloyla ilişkilendirilir; bu tablo boş burun sendromu adıyla bilinir.

Konka Hipertrofisi Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmeyen konka hipertrofisinde burun tıkanıklığı çoğunlukla sürer; bazı kişilerde konkalar zamanla kendiliğinden küçülebilir. Alerjik olmayan rinite bağlı şişlik zararlı sayılmaz, ancak uykuyu ve günlük yaşamı etkileyebilir. Tedavinin gerekip gerekmediği, yakınmanın kişiyi ne ölçüde rahatsız ettiğine göre değerlendirilir.

Burun eti büyümesinde hangi durumda muayene gerekir?

Tıkanıklık haftalardır sürüyorsa, giderek artıyorsa, uykuyu ve günlük işleri etkiliyorsa ya da eczaneden alınan ürünlerle düzelmiyorsa muayene gerekir. Nedenin belli olmaması da başvuru için yeterlidir. Burun açıcı spreyi bırakamayan kişilerin de değerlendirilmesi uygun olur.

Hangi belirtiler konka büyümesinden başka bir nedeni düşündürür?

  • Tek delikten akıntı: Akıntının hep aynı delikten gelmesi, kötü kokması ya da içinde irin veya kan bulunması.
  • Yüz ağrısı ve ateş: Yanakta ya da alında ağrı ve hassasiyet, ateşle birlikte koyu akıntı sinüs enfeksiyonunu düşündürür.
  • Göz çevresi bulguları: Göz çevresinde, alında ya da yanakta şişlik ya da bulanık görme varsa acil servise başvurulmalıdır.

Ankara'da Konka Hipertrofisi İçin Muayene ve Tedavi Süreci Nasıl İlerler?

Ankara'da konka hipertrofisi için süreç, nedeni belirleyen ilk muayeneyle başlar; ilaç tedavisi ve yanıtın değerlendirildiği kontrol muayenesiyle sürer. İlk görüşmede yakınmanın süresi, mevsimle ilişkisi ve kullanılan spreyler sorulur; endoskopik bakı aynı muayenede yapılabilir, ek tetkik bulgulara göre istenir. İlaçla yeterli rahatlama olmazsa küçültme seçenekleri olası sorunlarıyla birlikte konuşulur. Lokal anesteziyle yapılan bazı işlemler yatış gerektirmeden uygulanabilir; genel anestezi gerektirenlerde ortam ve yatış gereksinimi hekimce belirlenir.

Burun eti büyümesi için muayeneye giderken hangi bilgi ve belgeler işe yarar?

Kullandığınız bütün ilaçların ve burun spreylerinin listesi, spreyi ne zamandır kullandığınız bilgisiyle birlikte işe yarar. Eski alerji testi sonuçlarını, varsa tomografi görüntülerini ve burundan geçirdiğiniz ameliyatların raporlarını yanınızda bulundurmanız aynı tetkiklerin yeniden istenmesini önleyebilir. Tıkanıklığın hangi saatlerde, hangi ortamlarda ve hangi mevsimde arttığını birkaç gün not etmek tetikleyiciyi bulmayı kolaylaştırır. Burun açıcı sprey kullanıyorsanız son kullanım saatini söyleyin; bu spreyler konkayı geçici olarak küçülttüğünden muayenede görülen boyutu değiştirebilir.

Kalorifer dönemi ve bahar polenleri burun eti şişmesini artırır mı?

Artırabilir. Soğuk ve kuru hava ile sıcaklık değişiklikleri alerjik olmayan riniti tetikleyen etkenlerdendir; İç Anadolu'nun karasal ikliminde kışın dışarıda soğuk, ısıtılan kapalı ortamlarda kuru hava solunur. Ortam havasının nemlendirilmesi bu dönemde yakınmayı hafifletebilir. Bahar aylarında ağaç ve çayır polenleri alerjik riniti olanlarda konkaları şişirebilir. Ankara'da hava kirliliğinin arttığı günlerde solunan duman ve partiküller de mukozayı tahriş edebilir. Yakınmanın yıl içindeki takvimini bilmek, alerjik ve alerjik olmayan nedenleri birbirinden ayırmada yol gösterir.

Konka hipertrofisi, alerji ya da rinit zemininde gelişebilen ve önce ilaçla ele alınan bir durumdur. Küçültme girişimleri ilaca yanıt alınamayan kişiler için bir seçenektir. Tedavi basamağı, muayenede görülen bulgular ile yakınmanın uykuyu ve gündelik işleri ne kadar etkilediği birlikte tartılarak seçilir.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. ENT Health — Turbinate Hypertrophy
  2. Cleveland Clinic — Turbinate Reduction
  3. MedlinePlus — Turbinate surgery
  4. healthdirect — Turbinectomy
  5. NHS — Non-allergic rhinitis
  6. MSD Manual — Rhinitis
  7. Abdullah B, Singh S. Surgical Interventions for Inferior Turbinate Hypertrophy: A Comprehensive Review of Current Techniques and Technologies. Int J Environ Res Public Health. 2021.
  8. Aslan G, Uzun L, Ugur MB, et al. Unilateral inferior turbinate bone hypertrophy: is it compensatory or congenital? Am J Rhinol Allergy. 2013.