Gırtlak papillomu, insan papilloma virüsünün (HPV) bazı türlerine bağlı olarak gırtlakta ve solunum yolunda gelişen, siğile benzeyen iyi huylu oluşumlardır. Tıptaki adı yineleyen solunum yolu papillomatozudur; halk arasında ses teli papillomu olarak da bilinir. Seyrek görülür ve küçük çocuklarda da erişkinlerde de ortaya çıkabilir. İlk belirtisi çoğu zaman ses kısıklığıdır; oluşumlar büyüdükçe nefes almayı da güçleştirebilir. Alındıktan sonra yeniden büyüme eğilimi taşıdığı için uzun soluklu izlem gerektirir. Ankara'da değerlendirme, gırtlağa ince bir kamerayla bakılmasıyla başlar.
Gırtlak Papillomu Nedir ve Hangi Biçimlerde Görülür?
Gırtlak papillomu, solunum yolunu döşeyen zarın virüse bağlı olarak çoğalmasıyla oluşan, kanser olmayan kabarık oluşumlardır. Burundan akciğerlere uzanan hava yolunun herhangi bir yerinde gelişebilir; en sık yerleştiği bölge ses tellerinin bulunduğu gırtlaktır. Gırtlak dışında en sık soluk borusunda görülür, akciğer tutulumu seyrektir.
Gırtlak papillomunun çocukluk ve erişkin başlangıçlı biçimleri nasıl ayrılır?
- Çocukluk başlangıçlı biçim: Çoğunlukla okul öncesi yaşlarda tanı alır. Belirtileri daha ağır seyredebilir ve yineleme eğilimi daha belirgindir.
- Erişkin başlangıçlı biçim: Erişkin yaşta ortaya çıkar; belirtileri çocukluk biçimine göre daha hafif seyretme eğilimindedir.
Bazı çocuklarda hastalık ergenlik döneminde gerileyebilir; bunun kimde olacağı önceden bilinemez.
Gırtlak papillomu burundaki ters papillomla aynı hastalık mıdır?
Hayır; adları benzese de ayrı hastalıklardır. Ters (inverted) papillom, burun boşluğunda ve sinüslerde gelişen başka bir iyi huylu tümördür; onu burun ve sinüs tümörleri sayfasında anlattım.
Gırtlak Papillomu Neden Olur, Kimlerde Ortaya Çıkar?
Gırtlak papillomuna insan papilloma virüsünün 6 ve 11 numaralı türleri yol açar. Bu virüsle karşılaşan kişilerin büyük çoğunluğunda ilgili bir hastalık gelişmez; neden yalnız bazı kişilerde papillom oluştuğu henüz tam anlaşılamamıştır. Çocukluk biçiminde virüsün doğum sırasında bebeğe geçebildiği düşünülür; bebeklerin çok azında hastalık gelişir. Erişkinlerde bulaşma yolu daha az bilinir; virüsün bebeklikte alınıp yıllarca belirti vermeden kalabildiği ya da cinsel temasla alınabildiği düşünülür. Virüs olağan günlük temasla geçmez.
Gırtlak papillomunun nasıl seyredeceği önceden kestirilebilir mi?
Hayır; gırtlak papillomunun gidişi kişiden kişiye çok farklıdır: kimi kişide kendiliğinden gerileyebilir, kimi kişide sık aralarla yeniden büyüyebilir. 11 numaralı virüs türünün daha hızlı ilerleyen bir seyirle ilişkili olduğu bildirilir. Erişkinlerde tütün kullanımı, mide içeriğinin boğaza kaçması (reflü) ve bölgeye daha önce uygulanmış ışın tedavisi hastalığı ağırlaştırabilir. Kişinin kendi seyri, zaman içinde kontrollerle belirginleşir.
Gırtlak papillomunun önlenmesi mümkün mü?
HPV aşısının gırtlak papillomunun gelişmesini önlemeye yardımcı olabileceği belirtilir; aşıların bir kısmı hastalığa yol açan 6 ve 11 numaralı türleri de kapsar. Aşılanan kişilerin bu virüslerle enfekte olma olasılığı daha düşüktür. Aşı hakkında bilgi aile hekiminden alınabilir.
Gırtlak Papillomunun Belirtileri Nelerdir?
Gırtlak papillomunun en sık belirtisi, zamanla giderek artan ses kısıklığıdır; oluşumlar ses tellerinin düzenli titreşimini bozar. Süreğen öksürük, boğazda bir şey takılıymış hissi, horlama ve yutkunmada güçlük eşlik edebilir. Oluşumlar büyüdükçe hava yolunu daraltıp nefes almayı güçleştirebilir. Ses kısıklığının öteki nedenlerini ses kısıklığı sayfasında topluca ele aldım.
Gırtlak papillomunun belirtileri çocukta erişkinden nasıl ayrılır?
Belirtiler çocukta erişkine göre daha ağır seyretme eğilimindedir. Küçük çocukta ses kısıklığını fark etmek güç olabilir; aileler önce ağlama sesindeki değişikliği fark edebilir.
- Ses ve ağlama: Zayıf, kısık ya da değişmiş ağlama sesi; büyük çocukta konuşurken zorlanma.
- Solunum: Nefes alırken duyulan hırıltı ya da ıslığa benzer ses (stridor), uykuda nefes almada güçlük.
- Beslenme ve büyüme: Yutma güçlüğü, sık boğulma atakları, beklenen hızda kilo alamama.
- Yineleyen enfeksiyonlar: Geçip yeniden başlayan zatürre.
Gırtlak papillomu çocukta neden astım ya da krup sanılabilir?
Öksürük, hırıltılı solunum ve nefes darlığı astımda, krupta (gırtlak ve soluk borusunun virüse bağlı iltihabı) ve süreğen bronşitte de görüldüğünden gırtlak papillomu başlangıçta bu hastalıklarla karışabilir. Soluk yoluna kaçan bir yabancı cisim ve bebeklerde gırtlak dokusunun yumuşaklığı (larinjomalazi) da benzer belirtiler verebilir. Yakınmalar geçmiyor ya da uygulanan tedaviye karşın sürüyorsa yeniden değerlendirme gerekir; ayrımda gırtlağın doğrudan görülmesi yol gösterir.
Gırtlak papillomunda hangi solunum belirtileri acil yardım gerektirir?
Gırtlak papillomu olan ya da bu hastalıktan kuşkulanılan bir kişide, özellikle çocukta, şu durumlarda beklemeden 112 aranmalı ya da acil servise başvurulmalıdır:
- Nefes almada güçlük: Zorlanarak, hava yetmiyormuş gibi ya da belirgin biçimde hızlı nefes alma.
- Hırıltı ya da ıslık sesi: Nefes alırken duyulan, yeni başlayan ya da giderek artan yüksek perdeli ses.
- Göğüste içe çekilme: Nefes alırken göğüs duvarının olağan dışı hareketi, kaburgaların arasının içe çökmesi.
- Morarma: Dudaklarda, parmak uçlarında ya da tırnaklarda morumsu renk.
Üç haftayı aşan ya da giderek artan ses kısıklığı acil değildir; ancak Kulak Burun Boğaz muayenesi gerektirir.
Gırtlak Papillomunun Tanısı Nasıl Konur?
Gırtlak papillomunun tanısı, ses tellerinin ince bir kamerayla görülmesine ve alınan doku örneğinin incelenmesine dayanır. Bulgulara göre alt solunum yolları gerek görülürse ek incelemelerle ve ilgili uzmanlık alanlarıyla birlikte değerlendirilir.
Gırtlak papillomu endoskopik bakıda nasıl görülür?
Ucunda ışık ve kamera bulunan ince bir alet burundan ya da ağızdan ilerletilerek gırtlak incelenir. Papillomlar ses telleri üzerinde ya da çevresinde, siğile benzeyen, dışa doğru kabarık oluşumlar biçiminde görülür. Çocuklarda ya da doku örneği alınacaksa gırtlağa genel anestezi altında, büyüterek bakılabilir. Bakının nasıl yapıldığını laringoskopi sayfasında bulabilirsiniz.
Gırtlak papillomunda doku incelemesi neden gerekebilir?
Görünüm papillomu düşündürse de tanıyı kesinleştiren, alınan parçanın mikroskop altında incelenmesidir (biyopsi). Gerek görülürse örnekte virüsün türü de araştırılır; bu bilgi tedavi planına yardımcı olabilir. Papillom çok seyrek olarak kötü huylu bir tümöre dönüşebildiğinden inceleme bu açıdan da bilgi verir; gırtlakta gelişen kanseri gırtlak kanseri sayfasında ayrıca yazdım.
Gırtlak Papillomu Nasıl Tedavi Edilir?
Gırtlak papillomunun tedavisinde temel yöntem, oluşumların cerrahi olarak alınmasıdır; amaç hava yolunu açık tutmak, sesi olabildiğince korumak ve iki işlem arasındaki süreyi uzatmaktır. Virüsü dokudan tümüyle temizleyen bir tedavi henüz bulunmadığından papillomlar yeniden büyüyebilir ve işlemin yinelenmesi gerekebilir. Bu gereksinim kişiden kişiye çok değişir; kimi kişide sık aralarla, kimi kişide uzun aralarla gündeme gelir.
Gırtlak papillomunun alınmasında hangi yöntemler kullanılabilir?
Papillomlar, alttaki ses teli dokusuna olabildiğince zarar vermeden alınmaya çalışılır.
- İnce cerrahi aletlerle çıkarma: Papillomun keskin aletlerle kesilerek alınması.
- Emici döner bıçaklı alet (mikrodebrider): Oluşumu emerek tutan ve küçük bir döner bıçakla alan alet.
- Lazer: Papillom dokusunun ışın enerjisiyle küçültülmesi ya da yok edilmesi.
Uygulanacak yöntem, işlemin yapılacağı ortam ve anestezi biçimi papillomun yerine, yaygınlığına ve kişinin durumuna göre hekimce belirlenir; sonuçlar ve yineleme aralığı kişiden kişiye değişebilir. Ses telleri üzerindeki girişimlerin genel ilkelerini ses teli cerrahisi sayfasında okuyabilirsiniz.
Gırtlak papillomunda cerrahiye ek tedavi hangi durumlarda konuşulur?
Papillomlar çok sık yineliyor, hızlı büyüyor ya da hastalık ağır seyrediyorsa cerrahiye ek ilaç tedavileri gündeme gelebilir. Amaç yeniden büyümeyi yavaşlatmak ve işlemler arasındaki süreyi uzatmaktır. Sonuçları kişiden kişiye değişir ve her birinin kendine özgü yan etkileri vardır; bu tedaviler, beklenen yarar ile olası riskler tartılarak hekimin değerlendirmesiyle planlanır.
Gırtlak papillomunda trakeotomi hangi durumlarda düşünülür?
Hava yolunun başka yolla açık tutulamadığı ağır durumlarda, boynun önünden soluk borusuna bir açıklık oluşturularak nefes alma buradan sağlanabilir (trakeotomi). Hastalığın aşağıdaki hava yollarına yayılmasını kolaylaştırabileceği için son seçenek olarak görülür ve tüpün olabildiğince erken çıkarılması amaçlanır. Tüp takılıyken konuşmak güçleşebilir; konuşma kapakçığı ve ses alanında eğitimli uzmanların desteği sesin kullanılmasına yardımcı olabilir. Ayrıntılar trakeotomi sayfasında yer alıyor.
Gırtlak Papillomuyla Uzun Dönemde Nasıl Bir Süreç Yaşanır?
Gırtlak papillomu süreğen bir hastalıktır ve yineleme eğilimi nedeniyle düzenli kontrol gerektirir; kontrollerin sıklığına kişinin seyrine göre hekim karar verir. Çoğu çocuk ve erişkinde, izlem ve gerektiğinde yapılan işlemlerle hastalığın günlük etkinlikleri engellemeyecek düzeyde tutulabildiği, ağır sorunların ise yaygın olmadığı bildirilir. Yineleyen işlemlerden sonra gırtlak dokusunda iz (skar) gelişebilir; kalıcı daralma oluşan durumları gırtlak ve nefes borusu darlığı sayfasında anlattım.
Gırtlak papillomunun yeniden büyüdüğü hangi değişikliklerle anlaşılabilir?
Sesin yeniden kısılmaya başlaması ya da kısıklığın artması, öksürüğün sürmesi ve nefes alırken zorlanma papillomun yeniden büyüdüğünü düşündürebilir. Çocuklarda ağlama sesindeki değişiklik, horlama ve uykuda nefes almada güçlük de izlenmesi gereken işaretlerdir. Bu değişiklikleri başladıkları tarihle not etmek bir sonraki kontrolde seyrin değerlendirilmesini kolaylaştırır; nefes darlığı ise kontrol günü beklenmeden değerlendirme gerektirir.
Gırtlak papillomunda ses terapisi ve aile desteğinin yeri nedir?
Hastalık ve yineleyen işlemler sesin niteliğini etkileyebildiği için gerek görülürse ses değerlendirmesi yapılır ve ses terapisi alanında eğitimli bir uzmanla çalışılması önerilebilir; programı bu uzman düzenler. Terapinin ilkelerini ses terapisi sayfasında açıkladım. Tanı, özellikle bir çocuğun ailesi için kaygı verici olabilir; hastalığı anlamaya zaman ayırmak ve akla takılan soruları kontrollerde sormak süreci kolaylaştırabilir.
Ankara'da Gırtlak Papillomu İçin Muayene ve İzlem Süreci Nasıl İlerler?
Ankara'da gırtlak papillomu kuşkusuyla yapılan değerlendirmede önce yakınmaların öyküsü alınır: ses kısıklığının başlangıcı, solunum ve yutma yakınmaları, çocuklarda ağlama ve beslenme, erişkinlerde tütün kullanımı ve reflü sorulur. Endoskopik bakıda papillomun yeri ve yaygınlığı görülür; tedavi gerektiğinde işlemin zamanlaması, yöntemi, ortamı ve anestezi biçimi bu bulgulara göre planlanır. Kontrol aralığı yinelemenin hızına göre düzenlenir.
Gırtlak papillomu değerlendirmesine gelirken hangi bilgiler işe yarar?
- Önceki bakı kayıtları: Daha önce yapılmış gırtlak bakılarının görüntüleri ve raporları.
- Patoloji sonuçları: Alınmış doku örneklerinin ve varsa virüs türü incelemesinin raporları.
- İşlem belgeleri: Geçirilmiş girişimlerin tarihleri ve raporları.
- Tedavi geçmişi: Düzenli kullanılan ilaçlar ve daha önce uygulanmış ek tedaviler.
Gırtlak papillomunda tedavi planına hangi kişisel bilgiler yön verir?
Papillomun ne kadar hızlı yinelediği, daha önce yapılmış işlemler, sesin günlük yaşamdaki ve meslekteki önemi ile genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir. Çocuklarda büyüme ve solunum durumu da plana katılır. Karar, olası yararlar ve riskler konuşularak kişiyle ya da çocuğun ailesiyle birlikte verilir.
Gırtlak papillomunda izlem uzun soluklu bir süreçtir; ses ve solunumdaki değişiklikleri fark edip kontrollere taşımak, işlemlerin zamanında planlanmasına yardımcı olur. Hastalığın gidişi kişiden kişiye değiştiği için her karar kişinin kendi seyrine göre verilir.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Selim Sermed Erbek Yayımlanma: Son güncelleme:











