İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
Baş-Boyun Cerrahisi

Yüz Kırıkları Cerrahisi

Kaymamış bir yüz kırığı ameliyatsız kaynayabilir, kayan kemiklerin ise yerine oturtulması gerekebilir. Çene, elmacık ve göz çukuru kırıklarını özetledim.

Yüz kırıkları cerrahisi, darbeyle kırılıp yerinden oynamış yüz kemiklerinin yerine oturtulmasını ve kaynayana dek o konumda tutulmasını amaçlayan girişimlerin genel adıdır. Alt çene, elmacık kemiği, üst çene ve göz çukuru kırıklarında gündeme gelebilir; tıp dilinde maksillofasiyal cerrahi olarak da anılır. Kemik yerinden kaymadıysa kırık ameliyatsız kaynayabilir; kırığın belirtilerini yüz kırıkları sayfasında anlattım. Bu ameliyatlar kulak burun boğaz, plastik cerrahi ve ağız-diş-çene cerrahisinin ortak alanındadır; göz çukuru kırıklarının onarımına göz hekimliği de katılır. Ankara'da yüz kırığı geçiren biri için de ameliyat kararı, muayene ile tomografi bulgularının birlikte okunmasıyla verilir.

Yüz Kırıkları Cerrahisi Nedir ve Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?

Yüz kırıkları cerrahisi, kırık parçaları eski konumlarına getirme (yerine oturtma) ve iyileşme süresince orada tutma (sabitleme) adımlarından oluşur; kırık olağan işlevi engelliyor ya da yüzde belirgin biçim bozukluğuna yol açıyorsa gündeme gelir.

Yüz kırığı ameliyatı hangi işlevleri korumayı amaçlar?

Ameliyatın odağında çiğneme, alt ve üst dişlerin birbirine oturması (diş kapanışı), gözün hareketi ile konumu ve burundan soluma vardır. Kemikler kaymış olarak kaynarsa yüzde eşitsizlik, gözün içe çökmesi ya da uzun süren çift görme kalabilir; tedavi bu sorunları önlemeye çalışır. Yüz iskeletinin yaralanma öncesindeki yapısına yaklaştırılması amaçlansa da sonuç kırığın yaygınlığına, eşlik eden yumuşak doku yaralanmasına ve kişinin iyileşme özelliklerine göre değişir.

Hangi yüz kırığı bulguları ameliyat kararını öne çıkarır?

  • Yer değiştirmiş kırık: Kırık uçlarının birbirinden ayrılması ya da kemiğin birden fazla yerden kırılması.
  • Diş kapanışının bozulması: Dişlerin eskisi gibi oturmaması ya da ağzın tam açılamaması.
  • Göz hareketinde kısıtlılık ya da çift görme: Göz çukurundaki kırık hattına doku ya da kas sıkışmasını düşündürebilir.
  • Göz küresinin içe kaçması: Göz çukurunun hacmi genişlediğinde göz geriye ya da aşağıya çökebilir.

Bu bulguların hiçbiri tek başına karar ölçütü değildir; ameliyatın gerekip gerekmediğine muayene ve tomografi birlikte değerlendirilerek hekimle karar verilir. Yalnız burun kemiklerinin kırıldığı durumlar ayrı ele alınır; ayrıntısı burun kırığı sayfasındadır.

Yüz Kırığı Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Yüz kırığı ameliyatında kemikler ya dışarıdan elle ya da bölgeye cerrahi olarak ulaşılarak yerine oturtulur, sonra iyileşme süresince yerinde tutulur. Kemik onarımı, soluk yolu, kanama, beyin ve boyun omurgası güvenceye alındıktan sonra planlanır. Hangi kırığa nereden ulaşılacağı tomografiye göre belirlenir; tetkiklerin hangi soruya yanıt verdiğini KBB hastalıklarında MR ve tomografi sayfasında bulabilirsiniz. Ortam ve anestezi biçimi de bulgulara göre planlanır.

Kapalı yerine oturtma yüz kırığında nasıl uygulanır?

Kapalı yerine oturtmada kemik, kesi yapılmadan ve açığa çıkarılmadan elle eski konumuna getirilir; kırık bu biçimde hizalanabilecek durumdaysa bu yol seçilebilir. Alt çene kırıklarında dişleri doğru kapanışta tutmak için üst ve alt çene, dişlere tutturulan teller ve küçük lastiklerle bir süre birbirine bağlanabilir. Bağların ne kadar kalacağını iyileşmenin gidişine göre hekim belirler.

Açık yerine oturtmada yüz kemikleri nasıl sabitlenir?

Kırık elle düzeltilemeyecek kadar karmaşıksa bölgeye cerrahi olarak ulaşılır, parçalar görülerek yerine oturtulur ve kırık hattının iki yanına vidalanan küçük metal plaklarla sabitlenir. Plaklar, kemik kaynayana dek parçaları kımıldatmadan tutmak için konur. Kesi kırığın yerine göre ağız içinden, dişeti ile yanak arasındaki oluktan yapılabilir; alt göz kapağının iç ya da dış yüzü, kaş çevresi, kulak önü ya da yaygın kırıklarda saçlı deri içi de kullanılabilir. Kesi sayısı, kırığa güvenli biçimde ulaşmak için gerekenle sınırlı tutulmaya çalışılır.

Yüz Kırığı Ameliyatı Kırığın Yerine Göre Nasıl Değişir?

Yüz kırığı ameliyatının kapsamı kırığın yerine göre değişir; tek darbede birden çok yüz kemiği kırılabildiğinden bu girişimler aynı ameliyatta birleştirilebilir. Acil bir durum yoksa ameliyat kararı çoğu kez şişlik inince verilir; ancak kaymış konumda kaynamaya başlayan kemiği yerine getirmek güçleşebildiğinden bu beklemenin süresini hekim belirler.

Alt çene kırığı ameliyatında hedef nedir?

Alt çenede temel hedef, kemiği dişlerin yaralanma öncesindeki kapanışına göre hizalamaktır. Bunun için kırığın iki yanına plak ve vida konabilir ya da çeneler bir süre birbirine bağlanabilir; seçim muayene ve tomografi bulgularına göre yapılır. Çocuklarda çene kırığı bazen kemiğin büyümesinden sorumlu bölgeyi zedeleyebilir; tedavi planlanırken bu olasılık da göz önüne alınır. Kırıktan sonra çene ekleminde ağrı ve sertlik kalabilir; bu yakınmalar çene eklemi rahatsızlıkları sayfasının konusudur.

Elmacık ve üst çene kırıklarında ameliyat neyi gözetir?

Elmacık kemiği göz çukurunun dış ve alt kenarını oluşturduğundan kaymış bir elmacık kırığı göz küresinin konumunu değiştirerek çift görmeye, çökmüş elmacık kemeri ise ağız açmada kısıtlılığa yol açabilir. Tek başına kırılmış elmacık kemeri, şakaktaki saçlı deriden ya da ağız içinden yapılan bir kesiyle yerine kaldırılabilir. Üst çene ve orta yüz kırıklarında görme bulgusu, diş kapanışında değişiklik, yüzde uyuşma ya da belirgin biçim değişikliği ameliyatı gündeme getirir. Sabitleme genellikle plak ve vidayla yapılır; ardından çenelerin kısa bir süre bağlı kalması ve bir süre yumuşak beslenme gerekebilir.

Göz çukuru tabanı kırığı nasıl onarılır?

Göz çukurunun ince tabanı kırıldığında göz çevresindeki yağ dokusu ya da gözü hareket ettiren kaslardan biri kırık hattına sıkışabilir; bu durum ve göz küresinin arkasında kan birikmesi beklemeden müdahale gerektirir. Çocuklarda sıkışma, dışarıdan belirgin morluk olmadan bulantı, kusma ve ağrıyla kendini gösterebilir. Onarımda bölgeye kırığın yerine göre alt göz kapağının iç yüzünden ya da başka bir kesiden ulaşılabilir; sıkışan doku serbestleştirilir ve tabanın desteği ince bir yapay yaprakla ya da kişinin kendi dokusuyla yeniden kurulur.

Yüz Kırığı Ameliyatından Sonra İyileşme Nasıl İlerler?

Yüz kırığı ameliyatından sonra şişlik ve morluk ilk günlerde belirgindir ve genellikle birkaç gün ile iki hafta arasında solar; tam iyileşme ise birkaç ayı bulabilir. Bu süre kırığın yaygınlığına, yapılan girişime ve kişiye göre değişir.

Yüz kırığı ameliyatının ilk günlerinde neler beklenir?

Ağrı hekimin önerdiği ağrı kesicilerle denetlenir; gerek görülürse antibiyotik ya da şişliği azaltan bir ilaç verilebilir. Göz çukuru onarımından sonra ilk günlerde bulanık görme olabilir. Yanakta, dudakta ya da diş etinde his azalması kırığa ya da ameliyata bağlı olarak görülebilir. Yatarken başın yükseltilmesi ve soğuk uygulama şişliği azaltmaya yardımcı olabilir.

Yüz kırığı ameliyatından sonra evde hangi uyarılara uyulur?

  • Beslenme: Çeneler bağlıyken yalnız sıvılar ya da çok yumuşak gıdalar alınabilir, sıvılar pipetle içilir. Ne zaman çiğnemeye geçileceğini hekim belirler.
  • Ağız bakımı: Ağız içinde kesi ya da tel varsa ulaşılabilen yüzeyler nazikçe fırçalanır; dişlerin tümü temizlenemediğinde hekimin önerdiği gargara kullanılır.
  • Burun: Göz çukuru onarımından sonra sümkürmek, havayı göz çevresindeki dokulara iterek şişliği artırabilir. Burun kanamasını azaltmak için hekim kısa süreli bir burun spreyi önerebilir; kanamada ilk yapılacaklar burun kanaması sayfasında yer alıyor.

Yüz kırığı ameliyatından sonra işe ve spora dönüş nasıl planlanır?

İşe ya da okula dönüş zamanı girişimin kapsamına göre değişir; yalnız göz çukuru onarımı yapılanlarda bu ara genellikle kısadır. Göz çukuru ameliyatından sonra yorucu etkinlik, uçak yolculuğu ve derin dalış bir süre sınırlanabilir. Çeneler bir süre bağlı kaldıysa, bağlar çözüldükten sonra çeneyi güçlendiren egzersizler gerekebilir. Yüze darbe gelebilecek sporlara dönüşü, kemik kaynamasının gidişine göre hekim belirler.

Yüz Kırığı Ameliyatının Riskleri ve Olası Sorunları Nelerdir?

Yüz kırığı ameliyatının riskleri, her ameliyatta görülebilen kanama, enfeksiyon ve iz oluşumunun yanında kırığın yerine ve kullanılan kesilere bağlı sorunlardır; bir bölümü kırığın kendisinden de kaynaklanabilir. Ameliyattan ne ölçüde yarar görüleceği kişiden kişiye değişir ve önceden kesin olarak bilinemez.

Yüz kırığı ameliyatından sonra hangi sorunlar görülebilir?

  • Enfeksiyon: Ameliyat bölgesinde ya da plak çevresinde gelişebilir; bir bölümü plak yerinde bırakılarak antibiyotikle tedavi edilebilir.
  • Yanlış kaynama ya da kaynamama: Kemik yeterince hizalanamaz ya da kaynamazsa yüzde eşitsizlik kalabilir.
  • Diş kapanışında bozukluk: Dişlerin hizasında sorun sürebilir; dişlere yakın konan bir vida diş köküne zarar verebilir.
  • Uyuşma: Yanak, dudak ya da diş etindeki his azalması uzun sürebilir.
  • Göz sorunları: Çift görme, göz küresinin içe çökmesi, alt göz kapağının aşağı çekilmesi ya da dışa dönmesi görülebilir; göz çukurunda kanamaya bağlı görme kaybı da bildirilmiştir.
  • Plak sorunları: Plak deri altında ele gelebilir, açığa çıkabilir, gevşeyebilir ya da kırılabilir; bu durumlarda çıkarılması gerekebilir.
  • Sinir zedelenmesi: Saçlı deri ya da elmacık kemeri yoluyla yapılan girişimlerde alın kaslarını çalıştıran sinir dalı etkilenebilir; yüz sinirindeki işlev kaybının ele alınışı yüz felci sayfasında yer alıyor.

Görünümde kalan değişiklikler için aylar sonra ek bir ameliyat konuşulabilir. Göz çukuru onarımından sonra çift görme sürer ya da göz içe çökmeye devam ederse yeniden onarım ya da yerleştirilen yaprağın değiştirilmesi gerekebilir. Sinir ağrısı ve his değişiklikleri bazı kişilerde aylarca sürebilir.

Yüz kırığı ameliyatından sonra hangi belirtiler acil başvuru gerektirir?

Nefes almada güçlük ya da durdurulamayan yoğun kanama acil belirtidir; 112 aranmalıdır. Çeneler telle ya da lastikle bağlıysa kusma ya da boğulma durumunda lastikleri kesebilmek için uçsuz bir makas el altında bulundurulur; teller kesildiyse yeniden takılabilmesi için hekime hemen haber verilir. Görmede azalma, ani ve şiddetli baş ağrısı, burundan ya da kulaktan sıvı veya kan gelmesi, bayılma ya da nöbet de beklemeden acil servise başvurmayı ya da 112'yi aramayı gerektirir. Süren bulantı-kusma, ateş ya da dinmeyen baş ağrısı ise hekime bildirilir.

Ankara'da Yüz Kırığı Ameliyatı İçin Değerlendirme ve Tedavi Süreci Nasıl İlerler?

Ankara'da yüz kırığı ameliyatı süreci, acil bulguların dışlanmasının ardından dişlerin kapanışının, ağız açıklığının, göz hareketlerinin, yüzdeki his kaybının ve kemik kenarında elle hissedilen basamaklanmanın muayenesiyle başlar. Ameliyat gerekiyorsa hangi kemiklere ulaşılacağı, çenelerin bağlanıp bağlanmayacağı ve iyileşme dönemindeki beslenme düzeni önceden konuşulur; eşlik eden göz ya da diş yaralanmasında ilgili uzmanlık alanlarının görüşü alınabilir.

Yüz kırığı ameliyatı görüşmesine hangi bilgilerle gelmek işe yarar?

Ameliyat öncesinde diş ve ağız durumu da değerlendirilebilir. Pıhtılaşmayı etkileyen ilaçlar başta olmak üzere düzenli kullanılan ilaçların yazılı listesi ameliyat hazırlığında gözden geçirilir. Yaralanmadan sonra çekilen tomografinin görüntü kaydı planlamada kullanılabilir.

Yüz kırığı ameliyatından sonra kontrollerde neye bakılır?

Kontrollerde yaraların iyileşmesi, dişlerin kapanışı, göz hareketleri ve his değişiklikleri izlenir; gerek görülürse kontrol tomografisi istenebilir. Çeneler bağlandıysa lastiklerin ne zaman azaltılacağı ve bağların ne zaman çözüleceği de bu görüşmelerde, iyileşmenin gidişine göre belirlenir.

Yüz kırığında ameliyat, yerinden oynamış kemiği yeniden hizalayıp kaynayana dek sabit tutarak çiğneme, göz hareketi ve soluma gibi işlevleri korumaya yönelik bir seçenektir. Onarımın gerekip gerekmediği ve olası sorunlar karar öncesinde hekimle konuşulmalıdır.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. Cleveland Clinic — Facial Fractures
  2. Cleveland Clinic — Orbital Fractures
  3. MedlinePlus — Broken or dislocated jaw
  4. MedlinePlus — Facial trauma
  5. MSD Manual — Fractures of the Jaw and Midface
  6. healthdirect — Facial bone fractures
  7. ENT Health — Facial Sports Injuries
  8. Wang HD, Dillon J. Contemporary Management of Zygomaticomaxillary Complex Fractures. Semin Plast Surg. 2021.
  9. Grob S, Yonkers M, Tao J. Orbital Fracture Repair. Semin Plast Surg. 2017.
  10. Hernandez Rosa J, Villanueva NL, Sanati-Mehrizy P, et al. Review of Maxillofacial Hardware Complications and Indications for Salvage. Craniomaxillofac Trauma Reconstr. 2016.