İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
Burun ve Sinüs Cerrahisi

Endoskopik Sinüs Cerrahisi

Endoskopik sinüs cerrahisinde sinüslerin dar boşalma yolları ince bir kamerayla genişletilir. Karardan önce neye bakıldığını ve sonraki izlemi aktardım.

Endoskopik sinüs cerrahisi, burun deliklerinden ince bir kamerayla (endoskop) girilerek sinüslerin burna açılan dar boşalma yollarının genişletildiği ameliyattır. Halk arasında sinüzit ameliyatı olarak bilinir; tıp dilinde FESS kısaltmasıyla da anılır. En çok, ilaç tedavisiyle denetim altına alınamayan süreğen sinüzitte ve burun polipinde gündeme gelir. Ameliyat tedavinin bir parçasıdır: burun içi ilaçlar ve izlem birçok hastada sonrasında da sürer. Ankara'da bu ameliyat için başvuran kişide ilk iş ameliyat gününü belirlemek değil, tanıyı ve o güne dek uygulanan tedavileri gözden geçirmektir.

Endoskopik Sinüs Cerrahisi Nedir ve Neyi Amaçlar?

Endoskopik sinüs cerrahisi, sinüslerle burun arasındaki doğal geçitleri genişleterek salgının boşalmasını ve sinüslerin hava almasını amaçlayan bir ameliyattır. Geçidi tıkayan kemik, hastalıklı doku ya da polip burun içinden alınır. Burnun dışarıdan görünen biçimini değiştiren bir işlem değildir.

Sinüs ameliyatında endoskop ne işe yarar?

Endoskop, ucundaki ışık ve kamerayla burun içini ve sinüs ağızlarını görünür kılan ince bir borudur; cerrah ameliyatı bu görüntü eşliğinde yürütür. Aletler de burun deliklerinden ilerletildiği için çoğu ameliyatta burnun ya da yüzün dışında kesi yapılmaz.

Sinüs ağızlarının genişletilmesi süreğen iltihapta hangi amaca hizmet eder?

  • Hastalıklı dokuya ulaşma: Cerrah sinüsün içindeki polipe, birikmiş salgıya ve iltihaplı dokuya ameliyat sırasında erişebilir.
  • Yıkamanın sinüse girmesi: Tuzlu su genişlemiş ağızdan sinüsün içine ulaşır ve biriken salgının uzaklaştırılmasına yardımcı olur.
  • İlacın yerine ulaşması: Spreyle ya da yıkama suyuna eklenerek verilen kortizonlu ilaçlar sinüs örtüsüne daha kolay ulaşabilir.
  • İzlem olanağı: Kontrol muayenesinde sinüsün içi endoskopla görülebilir ve gerektiğinde temizlenebilir.

Endoskopik Sinüs Cerrahisi Kimlere Uygulanır?

Endoskopik sinüs cerrahisi, öteki tedaviler yeterli olmadığında ya da yeterli olması beklenmediğinde ve hastalık günlük yaşamı etkilediğinde uygulanır. Sinüs enfeksiyonlarının çoğu evde alınan önlemler ve ilaç tedavisiyle düzelir; ameliyat bunların yetmediği hastalar içindir.

Hangi burun ve sinüs hastalıklarında endoskopik cerrahi seçeneği konuşulur?

  • Süreğen sinüzit: Burun yıkama ve sprey tedavisine karşın yakınmaları süren kronik sinüzit en sık nedendir.
  • Burun polipi: Polipli tablo, yalnız ilaç tedavisinin yetersiz kalabildiği türlerdendir; hastalığın kendisini burun polipi sayfasında anlattım.
  • Mantar hastalığı: Mantar kaynaklı sinüs enfeksiyonlarının çoğunda cerrahi gerekir; türleri mantar sinüziti başlığındadır.
  • Yineleyen ataklar: Tedaviye karşın yılda birkaç kez yineleyen sinüzit ataklarında ameliyat değerlendirilebilir.
  • Yayılan enfeksiyon: Göz çevresine ya da kafa içine yayılan enfeksiyonda cerrahi, sinüzit komplikasyonları tedavisinin bir parçası olabilir.

Aynı yol, burun ve sinüs tümörlerinde ve beyin omurilik sıvısı kaçağının onarımında da kullanılır.

Sinüs cerrahisine adaylık nasıl değerlendirilir?

Adaylık; yakınmaların ağırlığı, hastalığın türü, yaşam kalitesine etkisi, tomografi bulguları ve o güne dek denenen tedaviler birlikte tartılarak değerlendirilir. İlk adım süreğen sinüzit tanısının ölçütlerle doğrulanmasıdır, çünkü migren gibi bazı durumlar sinüs hastalığını taklit edebilir ve bunların tedavisi farklıdır. Güncel klinik kılavuz, ameliyattan önce herkese aynı ilaç tedavisinin aynı süre uygulanmasını şart koşmaz. Astım ve bağışıklık yetersizliği gibi eşlik eden durumlar da plana katılır.

Endoskopik Sinüs Cerrahisi Öncesinde Nasıl Hazırlanılır?

Endoskopik sinüs cerrahisine hazırlık, ameliyat planı için tomografinin gözden geçirilmesinden, kullanılan ilaçların düzenlenmesinden ve ameliyat sonrasına ilişkin beklentilerin konuşulmasından oluşur. Ayrıntılar kişinin sağlık durumuna göre değişir.

Önceden çekilmiş tomografi sinüs cerrahisinin planı için yeterli midir?

Elde ince kesitli bir sinüs tomografisi varsa yeniden çekim gerekmeyebilir; yoksa kılavuz, ameliyat adayında planlama amacıyla bu nitelikte bir tomografi çekilmesini önerir. Görüntüler sinüslerin kemik yapısını ve dokularını ayrıntılı gösterir. Ameliyatın hangi sinüsleri kapsayacağına ise yalnız filmdeki kalınlaşma ya da doluluk ölçüsüyle karar verilmez; yakınmalar ve hastalığın özellikleri birlikte değerlendirilir. Çekimin nasıl yapıldığını sinüs tomografisi sayfasında okuyabilirsiniz.

Sinüs ameliyatına hazırlanırken hekimle hangi konular netleştirilir?

  • Kullanılan ilaçlar: Kan sulandırıcılar ve kanamayı artırabilen ilaçların ameliyattan önce kesilmesi gerekebilir; hangisinin ne zaman kesileceğini hekim belirler.
  • Sigara: Ameliyattan haftalar önce bırakılması önerilir; içmeyi sürdürenlerde yeniden işlem gereksinimi daha olasıdır.
  • Açlık ve eve dönüş: Genel anestezi öncesinde belirli bir süre aç kalınır, dönüş için bir yakının eşlik etmesi gerekir.
  • Eşlik eden hastalıklar: Diyabet, kalp ve akciğer hastalıkları olası sorunların riskini artırabildiği için önceden gözden geçirilir.
  • Ameliyat sonrası düzen: Ağrı denetimi, burun içi temizlik, etkinlik kısıtlamaları, işe dönüş ve kontrollerin sıklığı ameliyattan önce anlatılır.

Endoskopik Sinüs Cerrahisi Nasıl Yapılır?

Endoskopik sinüs cerrahisinde endoskop ve ince aletler burun deliklerinden ilerletilir; sinüs ağızlarını tıkayan kemik, hastalıklı doku ya da polip alınarak geçitler genişletilir. Ameliyat çoğunlukla genel anestezi altında yapılır, lokal anestezi de kullanılabilir; anestezi biçimi hekimin değerlendirmesine göre belirlenir.

Endoskopik sinüs ameliyatı sırasında hangi adımlar izlenir?

Anestezinin ardından burun içine şişliği azaltan bir ilaç (dekonjestan) uygulanır ve bölge ayrıca uyuşturulur. Endoskop burna yerleştirilir; cerrah tıkanıklığa yol açan dokuyu aletlerle çıkarır. İşlemin sonunda kanı ve akıntıyı emmesi için burna tampon konabilir; tampon kullanılıp kullanılmayacağı ameliyatın kapsamına ve hekimin değerlendirmesine göre değişir. Süre hastalığın yaygınlığına ve tek ya da iki tarafın ameliyat edilmesine göre değişir; kaynaklarda bir ile üç saat arasında süreler bildirilir.

Sinüs ameliyatında sinüs ağzı her zaman doku ve kemik alınarak mı genişletilir?

Hayır; bazı durumlarda sinüs ağzı kemik ve doku çıkarılmadan, bir balon ya da sonda yardımıyla genişletilir. Endoskopik sinüs cerrahisinde ise ağzı daraltan doku, kemik ya da her ikisi alınarak geniş bir açıklık oluşturulur. Hangisinin uygun olduğunu hastalığın özellikleri belirler; klinik kılavuz polip, mantar hastalığı ya da kemik tutulumu bulunan sinüslerde boşluğun tümüyle açılmasını ve hastalıklı dokunun alınmasını önerir. Balonla genişletmenin ayrıntısını balon sinüplasti sayfasında bulabilirsiniz.

Sinüs cerrahisinin kapsamı neye göre belirlenir, septum ameliyatı aynı seansa eklenebilir mi?

Kapsam, yani hangi sinüslerin açılacağı ve ne kadar doku alınacağı, hastalığın türüne ve yaygınlığına göre belirlenir. Geniş açıklık oluşturulduğunda ya da çok sayıda polip alındığında içeride iyileşmesi gereken yara yüzeyi ve iyileşme süresi artar. Burun bölmesindeki eğrilik (septum deviasyonu) sinüslerin boşalmasını bozuyorsa bölmeye yönelik ameliyat sinüs cerrahisiyle aynı seansta yapılabilir; bu işlemi septoplasti başlığında ayrıca ele aldım.

Endoskopik Sinüs Cerrahisi Sonrasında İyileşme Nasıl İlerler?

Endoskopik sinüs cerrahisi sonrasında çoğu kişi yaklaşık bir hafta içinde işine ya da okuluna döner; içerideki dokunun iyileşmesi ise haftalar, geniş ameliyatlarda aylar alabilir. Eve dönüş çoğunlukla aynı gün ya da ertesi gün olur. Bu süreleri ameliyatın kapsamı ve hekimin değerlendirmesi belirler; iyileşmenin hızı ve yakınmalardaki değişim kişiden kişiye farklıdır.

Sinüs ameliyatından sonraki ilk günlerde ve haftalarda neler beklenir?

İlk birkaç gün hafif kanlı akıntı, tıkanıklık ve rahatsızlık olağandır. Ağrı genellikle hafif ile orta düzeydedir; hangi ağrı kesicinin kullanılacağını hekim belirler. İyileşen dokunun şişmesi ve salgı üretmesi nedeniyle burun ilk dönemde ameliyat öncesine göre daha tıkalı hissedilebilir; tıkanıklık hissi birkaç hafta sürebilir.

Ameliyatlı burnun ve sinüslerin bakımında nelere dikkat edilir?

  • Sümkürmeme: En az bir hafta sümkürülmez; hapşırırken ağız açık tutulur.
  • Tuzlu suyla yıkama: Biriken salgının temizlenmesine yardımcı olur; ne zaman başlanacağını ameliyatı yapan ekip bildirir.
  • Burun içi ilaçlar: Kortizonlu sprey ve gerek görülen öteki ilaçlar hekimin belirlediği süre boyunca kullanılır.
  • Bedensel yük: Ağır kaldırma, belden öne eğilme ve yorucu etkinlikler iki üç hafta ertelenir.
  • Baş konumu ve su: Yatarken baş ek yastıkla yükseltilir; izin verilene dek baş suya sokulmaz.

Bu süreler kaynaklardaki genel ölçülerdir; kişiye özgü süreyi ameliyatı yapan hekim bildirir.

Endoskopik Sinüs Cerrahisinin Riskleri ve Sınırları Nelerdir?

Endoskopik sinüs cerrahisinin başlıca riskleri kanama, enfeksiyon ve burun içinde yapışıklıktır. Sinüslerin göz çukuruna ve kafa tabanına komşu olması nedeniyle gözle ve beyin zarıyla ilgili ciddi sorunlar da bildirilmiştir, ancak bunlar seyrektir. Ameliyatın sınırı, altta yatan iltihap eğilimini ortadan kaldırmamasıdır.

Endoskopik sinüs cerrahisinde hangi olası sorunlar bildirilmiştir?

  • Kanama: Beklenenden fazla kanama olursa burna tampon konması ya da hastanede izlem gerekebilir.
  • Enfeksiyon ve yapışıklık: Ameliyat bölgesinde enfeksiyon ya da burnun derininde yapışıklığa yol açan nedbe dokusu gelişebilir.
  • Göz çevresi: Gözyaşı kanalının etkilenmesine bağlı sulanma görülebilir; çift görme ve görme kaybı çok seyrektir.
  • Beyin omurilik sıvısı kaçağı: Sinüslerle beyin arasındaki ince engelin açılmasıyla oluşan seyrek bir durumdur; çoğunlukla ameliyat sırasında onarılır.
  • Koku: Koku almada azalma olabilir; ameliyat öncesindeki koku kaybı da her hastada düzelmeyebilir.

Endoskopik sinüs cerrahisinden sonra yakınmalar geri dönebilir mi?

Dönebilir. Ameliyat süreğen sinüzitte çoğu zaman ilaçların yerini tutmaz; tuzlu suyla yıkamanın ve burun içi ilaçların, hastalığın türüne göre iyileşme döneminden çok sonra da sürdürülmesi gerekebilir. Polipler yeniden büyüyebilir ve bazı hastalarda ikinci bir işlem gündeme gelir. Kılavuz, yineleme olasılığının ve uzun süreli ilaç tedavisi gereksiniminin ameliyattan önce açıkça konuşulmasını önerir.

Sinüs ameliyatından sonra hangi belirtiler acil başvuru gerektirir?

  • Kanama: Beklenenden fazla olan ya da durmayan burun kanaması.
  • Göz bulguları: Çift görme, görmede azalma, göz çevresinde ya da yüzde şişlik.
  • Berrak akıntı: Burundan su gibi akıntı gelmesi, özellikle baş ağrısı ya da ense sertliği eşlik ediyorsa.
  • Enfeksiyon işaretleri: Ateş, burundan irin gelmesi ya da ağrı kesiciyle geçmeyen ağrı.

Bunlardan biri görüldüğünde beklemeden ameliyatı yapan hekime ya da acil servise başvurulmalıdır.

Ankara'da Endoskopik Sinüs Cerrahisi İçin Değerlendirme ve İzlem Nasıl İlerler?

Ankara'da endoskopik sinüs cerrahisi değerlendirmesi, yakınmaların süresini ve o güne dek uygulanan tedavileri ortaya koyan öyküyle başlar; burun içinin endoskopla incelenmesi ve tomografinin gözden geçirilmesiyle sürer. Tanı ölçütleri karşılanıyor ve ilaç tedavisi yeterli olmuyorsa ameliyat seçeneği, sınırları ve olası sorunlarıyla birlikte konuşulur. İşlemin yapılacağı ortam muayene bulgularına ve ameliyatın kapsamına göre planlanır.

Sinüs cerrahisi değerlendirmesine gelirken yanınızda neler bulunmalı?

Daha önce çekilmiş sinüs tomografilerinin raporuyla birlikte görüntüleri, kullandığınız ilaçların listesi ve geçirdiğiniz burun ameliyatlarına ilişkin belgeler değerlendirmeyi kolaylaştırır. Bugüne dek hangi sprey, yıkama ve ilaç tedavilerini ne kadar süre uyguladığınızı not etmeniz adaylık değerlendirmesinde işe yarar. Astımınız ya da kan sulandırıcı kullanımınız varsa belirtin.

Ankara'da sinüs ameliyatı sonrasında kontrol muayeneleri nasıl planlanır?

Sık kullanılan düzende ilk kontrol ameliyattan bir iki hafta sonra, ikincisi bir iki ay sonra yapılır ve ardından bir yıl ya da daha uzun süre belirli aralıklarla izlem sürer; kontrol günlerini ameliyatı yapan hekim belirler. İlk kontrollerde burun içi endoskopla incelenir, pıhtı ve kabuklar ile varsa tampon alınır; bu temizlik bir miktar rahatsızlık verebilir. Kılavuz, ameliyatın sonucunun üç ile on iki ay arasında yakınmalar ve endoskopik muayeneyle değerlendirilmesini önerir.

Endoskopik sinüs cerrahisi, ilaç tedavisiyle denetlenemeyen süreğen sinüzitte ve polipte sinüslerin boşalma yollarını burun içinden genişleten bir ameliyattır. Karar tanının doğrulanmasına, hastalığın türüne ve önceki tedavilere alınan yanıta dayanır. Ameliyattan sonra burun bakımı ve kontroller sürer; sonuçlar kişiden kişiye değişebilir.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. ENT Health — Surgical Management of Chronic Rhinosinusitis – FAQs
  2. Cleveland Clinic — Functional Endoscopic Sinus Surgery (FESS)
  3. Cleveland Clinic — Sinus Surgery
  4. healthdirect — Endoscopic sinus surgery
  5. MedlinePlus — Sinusitis
  6. Cleveland Clinic — Cerebrospinal Fluid (CSF) Leak
  7. ENT Health — Deviated Septum
  8. Shin JJ, Wilson M, McKenna M, et al. Clinical Practice Guideline: Surgical Management of Chronic Rhinosinusitis. Otolaryngol Head Neck Surg. 2025.
  9. Payne SC, McKenna M, Buckley J, et al. Clinical Practice Guideline: Adult Sinusitis Update. Otolaryngol Head Neck Surg. 2025.
  10. Rudmik L, Soler ZM, Orlandi RR, et al. Early postoperative care following endoscopic sinus surgery: an evidence-based review with recommendations. Int Forum Allergy Rhinol. 2011.