İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
Kulak Hastalıkları

Dış Kulak Yolu İltihabı

Kulağa dokununca artan ağrı, kaşıntı ve akıntı dış kulak yolu iltihabını düşündürür. Damla tedavisini ve 7-10 günlük iyileşme süresini açıkladım.

Dış kulak yolu iltihabı (otitis eksterna), kulak kepçesi ile kulak zarı arasındaki kanalı döşeyen derinin çoğunlukla bakterilere bağlı iltihabıdır; halk arasında yüzücü kulağı adıyla bilinir. Kulağa dokunmakla artan ağrı, kaşıntı, akıntı ve dolgunluk hissiyle kendini gösterir; çocuklarda ve genç erişkinlerde daha sıktır. Tedavinin temeli kulak yoluna uygulanan damlalardır; uygun tedaviyle iyileşme genellikle 7-10 gün sürer. Ankara'da dış kulak yolu iltihabı kuşkusuyla yapılan muayenede önce kulak yolunun ve kulak zarının durumu görülür, tedavi buna göre planlanır.

Dış Kulak Yolu İltihabı (Otitis Eksterna) Nedir?

Dış kulak yolu iltihabı, kulak kanalı derisinin iltihaplanması, tahrişi ya da enfeksiyonudur. Çoğu kez kanalı yaygın biçimde tutar; kulak kepçesine ve kulak zarına da uzanabilir. Kulak zarının gerisindeki boşluğu tutan iltihap ise ayrı bir hastalıktır ve akut orta kulak iltihabı sayfasında anlatılıyor.

Dış kulak yolu iltihabına neden yüzücü kulağı denir?

Yakınma çoğu kez kulak yolunda su kaldıktan sonra başladığı ve sık yüzenlerde yaygın olduğu için bu adı almıştır. Hiç yüzmeyen bir kişide de banyo, duş ya da kulağın kaşınması sonrasında gelişebilir. Suyla temasın arttığı sıcak aylarda daha sıktır.

Akut ve süreğen dış kulak yolu iltihabı arasında ne fark vardır?

Akut biçim hızlı başlar; yakınmalar genellikle iki gün içinde belirginleşir ve ön planda ağrı vardır. Üç aydan uzun süren iltihap süreğen (kronik) sayılır; bu biçimde kaşıntı öne çıkar. Arkasında egzama ya da sedef gibi bir deri hastalığı ya da kulağa uygulanan bir ürüne karşı alerjik tepki bulunabilir. Kaşıntı uzadığında düşünülecek başka nedenleri kulak kaşıntısı sayfasında ele aldım.

Dış Kulak Yolu İltihabının Belirtileri Nelerdir?

Dış kulak yolu iltihabının başlıca belirtileri kulak ağrısı, kaşıntı, akıntı ve kulakta dolgunluk hissidir. Ağrı hafiften şiddetliye değişebilir; kulak yolu hiç daralmayabilir ya da ağır olguda şişlikten bütünüyle kapanabilir.

Dış kulak yolu iltihabı kendini hangi yakınmalarla belli eder?

  • Ağrı: Kulak kepçesi çekildiğinde ya da kulak deliğinin önündeki kıkırdak çıkıntıya (tragus) bastırıldığında artar; çiğnerken de belirginleşebilir. Kulakta ağrı yapan başka durumlar için kulak ağrısı sayfasına bakabilirsiniz.
  • Kaşıntı: Sık görülen bir yakınmadır; kanalın içinde duyulur.
  • Akıntı: Sarı, sarı-yeşil, irine benzer ya da kötü kokulu olabilir; öteki akıntı nedenleri kulak akıntısı sayfasında yer alıyor.
  • Dolgunluk ve boğuk işitme: Kulakta basınç ve tıkanma duygusu olur; işitme boğuklaşabilir.
  • Kızarıklık ve şişlik: Kulak yolunda, bazen kepçede ve çevre deride görülür; yakındaki lenf bezleri şişebilir.

Yüzücü kulağında işitme azalması geçici midir?

Çoğunlukla geçicidir. İşitme, kulak yolu şiştiğinde ya da irin ve deri döküntüsüyle dolduğunda azalır; kanal temizlendiğinde ve iltihap yatıştığında genellikle düzelir.

Dış Kulak Yolu İltihabı Neden Olur?

Dış kulak yolu iltihabının en sık nedeni kulak yolunda kalan sudur; nemli kalan kanalda, deride zaten bulunan bakteriler çoğalarak enfeksiyon yapar. Etken çoğunlukla bakterilerdir, mantarlar daha seyrek sorumludur. Mantara bağlı olanının tedavisi ayrıdır; ayrıntısını kulak mantarı sayfasında bulabilirsiniz.

Kulak kiri dış kulak yolunu iltihaptan korur mu?

Korur; kulak kiri kanalı bakteri ve mantarlara karşı koruyan doğal bir örtüdür. Kulak uzun süre ıslak kaldığında ya da temizlikte gereğinden fazla kir alındığında bu örtü azalır. Fazla kir biriktiren kişilerde de bu iltihap görülebilir; biriken kirin ne zaman sorun yarattığına kulak kiri tıkacı sayfasında değindim.

Hangi alışkanlıklar ve durumlar dış kulak yolu iltihabına zemin hazırlar?

  • Pamuklu çubuk ve kaşıma: Çubuk, tırnak ya da başka bir cisim kanalın ince derisini zedeler; çubuk kiri de derine iter.
  • Suyla uzun temas: Yüzme, banyo ve nemli ortam kanalı ıslak tutar; kirli suda bakteri yükü fazladır.
  • Deri hastalıkları: Egzama, sedef ve seboreik dermatit yatkınlık yaratır.
  • Kulağa takılan araçlar: Temizlenmeyen ya da iyi oturmayan işitme cihazı, kulaklık ve tıkaç riski artırır.
  • Tahriş edici maddeler: Kanala kaçan saç spreyi, saç boyası ve şampuan deriyi tahriş edebilir.
  • Genel sağlık durumu: Şeker hastalığı ve bağışıklığı zayıflatan durumlar enfeksiyonu kolaylaştırır.

Yüzücü kulağından korunmak için neler yapılabilir?

  • Kurulama: Yüzme ya da banyodan sonra baş yana eğilerek su akıtılır, kulak girişi temiz bir havluyla kurulanır.
  • Kulak tıkacı: Yüzerken iyi oturan, temiz bir tıkaç kanala su girmesini azaltır.
  • Pamuklu çubuk: Kulak çubukla temizlenmez, kanala hiçbir cisim sokulmaz.
  • Hekim temizliği: Kulağı kaşınan, pullanan ya da çok kir biriktiren kişilerde kanalın belirli aralıklarla hekim tarafından temizlenmesi önerilebilir.

Dış Kulak Yolu İltihabı Tanısı Nasıl Konur?

Dış kulak yolu iltihabının tanısı yakınmaların öyküsü ve kulak yolunun muayenesiyle konur; çoğu kişide ek tetkik gerekmez. Akıntıdan kültür (mikrobun laboratuvarda üretilmesi) daha çok yineleyen ya da ağır enfeksiyonda istenebilir.

Dış kulak yolu iltihabı muayenesinde kulakta nelere bakılır?

Muayenede ilk baktığım, kulak kepçesini hafifçe oynattığımda ya da kulak deliğinin önüne bastırdığımda ağrının artıp artmadığıdır. Ardından otoskop denen ışıklı aletle kanalı incelerim: iltihapta deri kızarık ve şiştir, yüzeyde pullanma, irin ya da döküntü bulunabilir. Zarın bütün olup olmadığı, kullanılacak damlayı belirlediği için ayrıca değerlendirilir. Kulak çevresindeki deri ve lenf bezleri de iltihabın kanal dışına taşıp taşmadığını anlamak için muayene edilir.

Yüzücü kulağına benzeyen öteki kulak sorunları hangileridir?

  • Orta kulak iltihabı: İltihap zarın gerisindedir; kepçeyi oynatmak ağrıyı artırmaz.
  • Kulak yolunda çıban: Tek noktayla sınırlı, şiddetli ağrı yapan irinli bir şişliktir.
  • Mantar enfeksiyonu: Kaşıntı ağrıdan belirgindir; kanalda koyu kıvamlı birikinti görülebilir.
  • Egzama ve temas alerjisi: Kaşıntı ön plandadır; yakınma çoğu kez uzun sürer.

Dış Kulak Yolu İltihabı Nasıl Tedavi Edilir?

Dış kulak yolu iltihabı çoğunlukla kulak yoluna uygulanan damlalarla tedavi edilir; klinik kılavuz yaygın, komplikasyonsuz akut iltihapta ilk tedavi olarak damlayı önerir. Çoğu olguda antibiyotikli kulak damlası kullanılır; damlanın türünü hekim, iltihabın şiddetine ve kulak zarının durumuna göre seçer. Ağrı, şiddetine göre seçilen ağrı kesiciyle denetlenir. Aynı kılavuza göre ağızdan antibiyotik ilk tedavi olarak önerilmez; iltihap kulak yolunun dışına taştığında ya da şeker hastalığı, bağışıklık baskılanması gibi özel bir durum bulunduğunda gündeme gelir ve gerekip gerekmediğine hekim karar verir.

Dış kulak yolu iltihabında damladan önce kulak yolu neden temizlenir?

Kanal irin ve döküntüyle doluysa ya da şişlikten daralmışsa damla iltihaplı deriye ulaşamaz. Bu nedenle gerek görüldüğünde kanal hekim tarafından temizlenir; temizliğin hangi yöntemlerle yapıldığına kulak temizliği sayfasında yer verdim. Kanal ileri derecede şişmişse içine fitil denen küçük bir sünger yerleştirilebilir; damla fitile damlatılır, şişlik inince fitil çıkarılır.

Kulak zarı delikse ya da tüp varsa dış kulak yolu iltihabı tedavisi nasıl değişir?

Değişen, kullanılacak damlanın seçimidir. Bazı damlaların içeriği zardaki delikten ya da tüpten orta kulağa geçerse iç kulağa zarar verebilir; bu nedenle delik biliniyor ya da bundan kuşkulanılıyorsa iç kulağa zararlı olmayan türde bir damla seçilir. Aynı nedenle kulağa hekim önerisi dışında hiçbir şey damlatılmaz. Zardaki deliğin nasıl izlendiğini kulak zarı delinmesi başlığı altında ayrıca açıkladım.

Yüzücü kulağı ne kadar sürer, bu dönemde kulak nasıl korunur?

Yakınmalar çoğunlukla ilk birkaç günde hafiflemeye başlar; iyileşme genellikle 7-10 günü bulur ve kişiden kişiye değişir.

  • Su: Tedavi sürerken yüzmeye ara verilir; duşta ve banyoda kulak, su kaçmasını önleyecek biçimde hekimin önerdiği yöntemle korunur.
  • Kaşıma: Kulak kaşınmaz, kanala parmak sokulmaz.
  • Kulaklık ve tıkaç: İyileşene dek ara verilir, yeniden kullanmadan önce temizlenir.
  • Akıntı: Yalnız kulak girişinden pamukla silinir.
  • Damla: Hekimin belirlediği süre tamamlanır; yakınmanın hafiflemesi damlayı kesmek için yeterli sayılmaz.

Dış Kulak Yolu İltihabı Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Dış kulak yolu iltihabı tedavi edilmediğinde ağrı ve işitme azlığı sürebilir, iltihap yineleyebilir ya da süreğen hale gelebilir. İltihabın çevre dokulara yayılması seyrektir; yayıldığında kepçeyi ve kulak çevresindeki deriyi tutabilir. Kemiğe ilerleyen ağır biçim de seyrek görülür.

Kemiğe ilerleyen ağır biçim sıradan yüzücü kulağından nasıl ayrılır?

Nekrotizan dış kulak yolu iltihabı denen bu biçimde enfeksiyon kulak yolu derisiyle sınırlı kalmaz; komşu dokulara ve kafa tabanındaki kemiğe ilerler. Çoğunlukla şeker hastalığı olan ya da bağışıklığı zayıflamış ileri yaştaki kişilerde görülür. Kaynaklarda "malign" dış kulak yolu iltihabı adıyla da geçer; adına karşın kanser değildir. Şiddetli, çoğu kez geceleri artan ağrı, süren kötü kokulu akıntı ve işitme azlığı tipiktir; ileri olguda yüz siniri etkilenebilir. Tedavi, çoğunlukla damardan verilen ve haftalar ya da aylar süren antibiyotikle yürütülür; erken başlanan tedaviye çoğu kez yanıt alınır, ancak enfeksiyon yineleyebilir.

Dış kulak yolu iltihabında hangi durumda acil servise başvurulur?

  • Yüzde güçsüzlük: Yüzün bir yanında sarkma.
  • Yutma güçlüğü ya da ses kaybı: Kulak ağrısı ya da akıntısıyla birlikte.
  • Yayılan kızarıklık ve şişlik: Kepçede, kulak çevresinde ya da kulak arkasında, özellikle ateşle birlikte.

Bu belirtilerde acil servise başvurulmalıdır; bilinç bulanıklığı ya da nöbet varsa 112 aranır. Ağrı tedaviye karşın artıyor ya da geceleri belirginleşiyorsa planlanan kontrol beklenmeden kulağın yeniden muayene edilmesi gerekir. Şeker hastalığı olan ya da bağışıklığı baskılanmış kişide kulak ağrısı ve akıntı, bu işaretler olmasa da öncelikli hekim değerlendirmesi gerektirir.

Ankara'da Dış Kulak Yolu İltihabı İçin Muayene ve Tedavi Süreci Nasıl İlerler?

Ankara'da dış kulak yolu iltihabı için yapılan muayenede önce yakınmanın nasıl başladığı sorulur, ardından kulak kepçesi, kulak yolu ve kulak zarı ışık altında incelenir; tedavi bu bulgulara göre planlanır. Gerek görülürse kulak yolu temizlenir ya da fitil yerleştirilir; ardından damla ve ağrı tedavisi düzenlenir. Kültür ya da görüntüleme yalnız gerek görüldüğünde istenir.

Dış kulak yolu iltihabı muayenesine hangi bilgilerle gitmek işe yarar?

Yakınmanın ne zaman başladığını, öncesinde yüzme ya da kulak temizliği olup olmadığını ve kulağa damlattığınız ürünleri not etmek öyküyü netleştirir. Zarda delik, takılmış tüp ya da geçirilmiş kulak ameliyatı; şeker hastalığı, bağışıklığı etkileyen ilaçlar ve baş-boyun bölgesine uygulanmış ışın tedavisi tedavi planını değiştirebildiği için ayrıca sorulur. Sürekli kullandığınız ilaçların listesini yanınıza almanız işe yarar.

Yüzücü kulağında kontrol muayenesi ne zaman gerekir?

Tedaviye başlandıktan sonraki 48-72 saat içinde hiç düzelme olmazsa yeniden muayene gerekir; klinik kılavuz bu durumda tanının doğrulanmasını ve başka nedenlerin araştırılmasını önerir. Kontrolde kanalın tıkalı olup olmadığına, mantar enfeksiyonu ya da damlaya karşı deri duyarlılığı bulunup bulunmadığına bakılır. Fitilin çıkarılması ya da kanalın yeniden temizlenmesi için de kontrol planlanabilir; gününü muayenedeki duruma göre hekim belirler. Tedavi tamamlandığı halde yakınmalar sürüyorsa değerlendirme yinelenir.

Dış kulak yolu iltihabında tedavinin temeli damladır; seyir iltihabın şiddetine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiden kişiye değişir. Korunmada iki önlem öne çıkar: kulak yolunun ıslak kalmaması ve deriyi zedeleyecek cisimlerin kanala sokulmaması.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. Rosenfeld RM, Schwartz SR, Cannon CR, et al. Clinical practice guideline: acute otitis externa. Otolaryngol Head Neck Surg. 2014.
  2. Jackson EA, Geer K. Acute Otitis Externa: Rapid Evidence Review. Am Fam Physician. 2023.
  3. ENT Health (AAO-HNS) — Swimmer's Ear (Otitis Externa)
  4. MedlinePlus — Swimmer's ear
  5. MedlinePlus — Malignant otitis externa
  6. MSD Manual — Ear Canal Infection (Swimmer's Ear)
  7. MSD Manual — Malignant External Otitis
  8. Cleveland Clinic — Swimmer's Ear (Otitis Externa)
  9. healthdirect — Swimmer's ear (otitis externa)
  10. NHS — Ear infections