Kalorik test, kulak yoluna ılık ve soğuk hava ya da su verilerek her bir iç kulaktaki denge organının yanıtını ayrı ayrı ölçen bir denge testidir. Isı değişimi denge organını uyarır; ortaya çıkan istemsiz göz seğirmesi (nistagmus) kaydedilir ve iki kulağın yanıtı karşılaştırılır. Çoğu kez videonistagmografi adlı incelemenin bir bölümü olarak yapılır. Elde edilen kayıt bir hastalığın adını koymaz; öykü ve muayene bulgularıyla birlikte yorumlanır. Ankara'da kalorik testin istenip istenmeyeceği, baş dönmesi ya da dengesizlik yakınması dinlendikten ve muayene yapıldıktan sonra belirlenir.
Kalorik Test Nedir, Neyi Ölçer?
Kalorik test, kulak yolundaki ısı değişimine iç kulağın verdiği denge yanıtını ölçer. Kulak yoluna verilen ılık ya da soğuk uyaran, iç kulakta baş dönüşlerini algılayan yatay yarım daire kanalındaki sıvının yoğunluğunu değiştirerek bir akım yaratır; bunu, ısıtılan suyun kabın içinde dolaşmaya başlamasına benzetebilirim. Akım kanaldaki duyu hücrelerini uyarır ve bir refleks aracılığıyla gözlerde hızlı, sağa sola giden bir seğirme ortaya çıkar.
Kalorik testte iki kulak neden ayrı ayrı uyarılır?
Uyaran her seferinde tek bir kulağa verildiği için kalorik test, sağ ve sol denge organını birbirinden bağımsız sınayabilir. Isı değişimi yalnız uyaran verilen taraftaki kanalda akım oluşturur; öteki kulak aynı adımlarla ayrıca sınanır. Böylece işlev azlığı varsa hangi tarafta olduğu tanımlanabilir.
Kalorik test videonistagmografinin hangi bölümünde yer alır?
Kalorik test çoğu kez, göz hareketlerinin kameralı gözlükle kaydedildiği videonistagmografinin üç bölümünden biri olarak yapılır. Öteki iki bölümde hedef izlenirken ve baş ile gövde farklı konumlara getirilirken kayıt alınır; bunları videonistagmografi sayfasında anlattım.
Kalorik Test Hangi Durumlarda İstenir?
Kalorik test, baş dönmesi ya da dengesizliğin nedeni araştırılırken bir ya da iki kulaktaki denge işlevinin azalıp azalmadığını göstermek için istenebilir. Teste gerek olup olmadığına öykü ve muayene bulgularına göre hekim karar verir. Dönme hissinin olası nedenleri baş dönmesi sayfasında yer alıyor.
Kalorik test denge değerlendirmesinde hangi soruya yanıt arar?
Test iki soruya yanıt arar: iç kulaklardaki denge organı ısı uyaranına yanıt veriyor mu ve iki taraf birbirine benzer yanıt veriyor mu? İç kulağa zarar verebilen bazı ilaçların kullanımından sonra işitme ya da denge etkilendiğinde de istenebilir.
Kalorik test tek ve iki taraflı denge kaybı kuşkusunda nasıl bir yer tutar?
Bir kulaktaki denge işlevinin azaldığı düşünülen durumlarda, örneğin vestibüler nörit ya da Meniere hastalığı kuşkusunda kalorik test değerlendirmenin parçası olabilir. İki kulağın birlikte etkilendiği iki taraflı vestibüler kayıp araştırılırken de kullanılabilir. Bu hastalıkların hiçbirinde tanı yalnız kalorik teste dayanmaz.
Kalorik Test Öncesinde Hazırlık Gerekir mi?
Kalorik test öncesinde hazırlık gerekebilir; kullanılan bazı ilaçlar, alkol ve kafein ısı uyaranına verilen yanıtı değiştirebilir. Uyulacak yönergeyi testi planlayan birim bildirir.
Kalorik test gününe hazırlanırken nelere dikkat edilir?
- Kulakla ilgili öykü: Kulak zarında delik ya da kulak tüpü bulunması ve geçirilmiş bir kulak ameliyatı testten önce bildirilir; uyaranın türüne ve testin yapılıp yapılmayacağına hekim karar verir.
- Testten önceki öğün: Bulantı olasılığı nedeniyle teste ağır bir yemeğin hemen ardından gelinmemesi istenebilir.
- Göz çevresi: Rimel gibi göz makyajı kameranın göz bebeğini izlemesini bozabildiğinden test günü sürülmemesi istenebilir.
- Eve dönüş: Testten hemen sonra araç kullanmamanız önerileceğinden dönüşünüzü önceden planlamanız ya da bir yakınınızla gelmeniz düşünülebilir.
Kalorik testten önce ilaçlara ara verilmesi nasıl planlanır?
Denge sistemini baskılayan bazı ilaçlar ve alkol kalorik yanıtı zayıflatabildiğinden, hangisine ne kadar süre ara verileceğini testi isteyen hekim bildirir. Sinir sistemi, ruh sağlığı ya da kalp hastalığı için düzenli kullanılan ilaçlar test için kendiliğinden bırakılmaz; bu ilaçların sonuca olası etkisi yorum sırasında göz önünde tutulur. Kafeinli içecekler için de birimin yönergesi geçerlidir. Hiçbir ilaç hekime danışılmadan kesilmez ya da dozu değiştirilmez.
Kalorik Test Nasıl Yapılır, Ne Kadar Sürer?
Kalorik test, sırtüstü yatar konumda, göz hareketlerini kaydeden bir gözlük takılıyken her kulağa sırayla ılık ve soğuk uyaran verilerek yapılır. Süre, uyarı sayısına ve uyarılar arasında verilen dinlenmelere göre değişir; kalorik test çoğu kez videonistagmografiyle birlikte yapıldığından ayrılacak toplam süreyi testi planlayan birim bildirir.
Kalorik test hangi adımlarla uygulanır?
- Kulak kontrolü: Testten önce kulak yolu ve kulak zarı incelenir; yolu dolduran kir varsa temizlenip temizlenmeyeceğine hekim karar verir, kirin alınma yöntemleri kulak temizliği sayfasındadır.
- Konum: Sırtüstü uzanırsınız ve başınız hafifçe yükseltilir.
- Kayıt gözlüğü: İçinde kamera bulunan gözlük takılır; kayıt loş ya da karartılmış bir ortamda alınır.
- Uyaran: Bir kulağın yoluna kısa süreyle ılık ya da soğuk hava veya su verilir; hangisinin kullanılacağına kulak muayenesinin bulgusuna göre hekim ve birim karar verir, su kullanıldıysa dışarı akması beklenir.
- Kayıt ve dinlenme: Uyaranın ardından göz hareketleri kaydedilir ve dönme hissi bu sırada ortaya çıkabilir; sonraki uyarıya öncekinin etkisi geçtikten sonra geçilir, uyaranların sırası birime göre değişebilir.
Kalorik testte kayıt sürerken neden konuşmanız ya da hesap yapmanız istenir?
Kayıt sürerken sizinle konuşulmasının ya da zihinden basit işlemler istenmesinin nedeni uyanıklığı korumaktır; dikkat dağıldığında ya da uyuklandığında yanıt zayıflayabilir ve yanlışlıkla işlev azlığı izlenimi doğabilir. Kameralı gözlükle yapılan kayıtta gözlerinizi açık tutmanız ve karşıya bakmanız da istenir. Bulantınız olursa söyleyin; bir sonraki uyarıdan önce daha uzun beklenebilir.
Kalorik Test Sonucu Nasıl Yorumlanır?
Kalorik test sonucu, iki kulaktan alınan yanıtların hem birbiriyle hem de olağan kabul edilen aralıkla karşılaştırılmasına dayanır ve hekim tarafından yorumlanır. Olağan durumda göz seğirmesi iki tarafta da ortaya çıkar ve benzer güçtedir. Bir kulağın yanıtının ötekinden belirgin biçimde zayıf olması, o taraftaki denge organının ya da denge sinirinin işlevinde azalmayı düşündürebilir. İki tarafta da zayıf yanıt ise iki taraflı bir işlev kaybını düşündürebilir.
Kalorik test sonucu hangi bilgilerle birlikte değerlendirilir?
Sonuç öykü, muayene bulguları, işitme testi ve yapıldıysa öteki denge testleriyle birlikte ele alınır. Olağan kabul edilen değer aralıkları birimden birime değişebildiğinden, rapordaki sayılar ölçümün yapıldığı birimin ölçütlerine göre yorumlanır. Bulgular kimi zaman iç kulaktan çok, dengeyi denetleyen beyin bölgeleriyle ilgili bir soruna işaret edebilir; böyle bir durumda ek inceleme gerekip gerekmediğine hekim karar verir.
Kalorik testte yanıtın gerçek durumu yansıtmasını neler engelleyebilir?
- Yetersiz uyarı: Uyaran kulak yoluna ve zara yeterince ulaşmadığında yanıt olduğundan zayıf görünebilir; kuşku duyulan uyarı yinelenebilir.
- İlaçlar ve alkol: Denge sistemini ya da göz hareketlerini etkileyen maddeler yanıtı baskılayabilir ya da değiştirebilir.
- Kaygı: Testten duyulan kaygı yanıtın beklenenden güçlü çıkmasına yol açabilir.
- Zar deliği ya da orta kulak sorunu: Isı iki kulakta iç kulağa farklı iletildiğinden iki tarafı karşılaştırmak yanıltıcı olabilir; bu durumda test daha çok yanıtın var olup olmadığını gösterir.
Kalorik Testin Riski ya da Sakıncası Var mıdır?
Kalorik testin riski çoğu kişi için düşüktür. Yine de test denge organını uyardığı için uyarı sırasında kısa süreli bir dönme hissi tetiklenebilir, bazen bulantı da olabilir; kusma seyrektir. Dönme hissi, uyarana verilen beklenen bir yanıttır ve testin amacı kişinin kendi baş dönmesi atağını başlatmak değildir. Kulağa verilen soğuk hava ya da su rahatsız edici gelebilir. Önceden hasar görmüş bir kulak zarı fazla su basıncından zarar görebilir; verilen su miktarı ölçülü olduğu için bu seyrek görülür. Testten sonra baş dönmesi birkaç dakika sürebilir, kimi kişide daha uzun kalabilir; çoğu kişi olağan işlerine aynı gün dönebilir.
Kalorik testin zamanını ve yapılıp yapılmayacağını hangi durumlar etkiler?
Şu durumlar test için sakınca doğurabilir ya da özel dikkat gerektirebilir; testin yapılıp yapılmayacağına ve zamanlamasına hekim karar verir.
- Baş dönmesi atağı: Uyaran, atak sürerken yakınmaları artırabilir.
- Kalp ve tansiyon: Denetim altında olmayan ya da alevli dönemdeki yüksek tansiyon ve kalp ritim bozukluğu ya da yakın zamanda geçirilmiş kalp krizi gibi alevli dönemdeki kalp sorunları önceden bildirilir.
- Epilepsi ve ruh sağlığı: Alevli ya da denetim dışı dönemdeki epilepsi ve ruhsal hastalıklar da testten önce değerlendirilen durumlardır.
- Yakın zamanda ameliyat: Yakın zamanda geçirilmiş göz ya da kulak ameliyatı testten önce bildirilir.
- Kulak yolu ve orta kulak: Kulak yolunu dolduran kir, dış kulak yolu iltihabı, orta kulakta sıvı, incelmiş kulak zarı, zar deliği ve kulak ameliyatı sonrası oluşmuş boşluk, testin yapılabilirliği ve uyaranın türü açısından ayrıca değerlendirilir.
Kalorik testi hangi denge testleri tamamlar?
Kalorik test yalnız yatay yarım daire kanalını ve yavaş baş hareketlerine karşılık gelen yanıtı sınar; dikey kanallar ve yerçekimini algılayan otolit organları hakkında bilgi vermez. Hızlı baş hareketlerinde yarım daire kanallarının işlevini video kafa itme testi, otolit organlarını ise VEMP testi değerlendirir. Bu testler denge organının farklı bölümlerini ve farklı çalışma hızlarını ölçer, birbirinin yerini tutmaz; hangilerinin isteneceğine yakınmaya ve muayene bulgularına göre hekim karar verir.
Ankara'da Kalorik Test İçin Değerlendirme Süreci Nasıl İlerler?
Ankara'da kalorik test, baş dönmesinin nasıl başlayıp seyrettiği dinlendikten ve kulak, göz hareketleri, yürüme ve denge muayene edildikten sonra, bulgular iki kulağın denge yanıtını ayrı ayrı ölçmeyi gerektiriyorsa planlanır. Isı uyaranlarını verme ve kaydı alma işi denge ölçümlerinde eğitim görmüş sağlık çalışanlarınca yürütülebilir; nerede ve ne zaman yapılacağı bu görüşmede belirlenir. Baş dönmesine şiddetli ya da yeni başlayan baş ağrısı, boyun ağrısı, bayılma, yürüme güçlüğü, konuşma, görme ya da yutma bozukluğu, kolda ya da bacakta güçsüzlük eşlik ediyorsa kalorik test günü beklenmez; 112 aranmalı ya da acil servise başvurulmalıdır.
Kalorik test aynı gün yapılan öteki denge testleriyle nasıl sıralanır?
Aynı gün birden çok denge ve göz hareketi testi yapılacaksa kalorik test genellikle dizinin sonuna bırakılır. Kişi kendini iyi hissediyorsa ardından başka bir ölçüm ya da işlem de yapılabilir. Hangi testlerin aynı güne alınacağını ve sıralamayı testi planlayan birim belirler.
Kalorik test sonucu tedavi planlamasında nasıl kullanılır?
Kalorik testin sonucu tek başına bir tedavi kararı doğurmaz; öykü, muayene ve öteki testlerle birlikte değerlendirildikten sonra tedavi saptanan denge sorununun türüne göre planlanır. Gerek görülürse ek denge testleri ya da görüntüleme istenebilir. Elinizde daha önce yapılmış işitme ya da denge testi raporu varsa, yeni kaydın onunla karşılaştırılması değişimin izlenmesine yardımcı olabilir.
Kalorik test, her kulağın denge yanıtını ısı uyaranıyla ayrı ayrı ölçen ve iki tarafı karşılaştırma olanağı veren bir incelemedir. Verdiği bilgi yatay kanalla sınırlıdır; bu nedenle sonuç öykü, muayene ve gerek görülen öteki denge testleriyle birlikte okunur.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Selim Sermed Erbek Yayımlanma: Son güncelleme:











