İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
Kulak Hastalıkları

Kulak Tümörleri

Kulakta gelişen kitlelerin çoğu iyi huyludur; kanserler seyrektir ve çoğu kepçe derisinden başlar. Kulağın bölümlerine göre tümör türlerini özetledim.

Kulak tümörleri, kulak kepçesinin derisinde, dış kulak yolunda, orta kulakta ya da kulağın içinde yer aldığı kafa tabanı kemiğinde gelişen iyi ya da kötü huylu kitlelerdir. Bu kitlelerin çoğu iyi huyludur; kulağı tutan kanserler seyrektir ve büyük bölümü kulak kepçesinin güneş gören derisinden başlar. Belirtiler akıntı, ağrı ya da işitme azalması gibi sık rastlanan kulak yakınmalarıyla örtüştüğü için kitlenin ne olduğu ancak muayene ve incelemelerle anlaşılır. Ankara'da kulakta fark edilen bir kitlenin ya da düzelmeyen bir kulak yakınmasının nedeni, Kulak Burun Boğaz muayenesi ve gereken tetkiklerle araştırılır.

Kulak Tümörü Nedir, Kulağın Hangi Bölümlerinde Gelişir?

Kulak tümörü, kulaktaki hücrelerin olağan dışı çoğalmasıyla oluşan bir doku kitlesidir ve kulağın dış, orta ya da iç bölümünde gelişebilir. Dış kulak, kulak kepçesi ile kulak zarına uzanan kulak yolundan oluşur. Orta kulak, kulak zarının arkasındaki küçük hava boşluğudur; kulak arkasındaki kemik çıkıntısıyla (mastoid) birlikte kafatasının yan tabanındaki şakak kemiğinin içinde yer alır. Kötü huylu tümörler tedavi edilmezse çevre dokulara ve vücudun başka bölgelerine yayılabilir.

Kulak tümörü ile kulakta kist ya da kolesteatom arasında fark var mı?

Kulakta ele gelen her şişlik tümör değildir. Kist, içi deri salgısı ve ölü deri hücreleriyle dolu küçük bir kesedir; kulak arkasında, kulak memesinde ya da kulak yolunda görülebilir ve kanser değildir. Kulak zarının arkasında deri hücrelerinin birikmesiyle oluşan kolesteatom da kitle görünümü verebilir; nasıl geliştiğini kolesteatom sayfasında anlattım.

Kulak tümörleri arasında akustik nörinom nerede durur?

Akustik nörinom, iç kulağı beyne bağlayan işitme ve denge sinirinin üzerinde gelişen iyi huylu bir tümördür. Bu sinir boyunca büyüdüğü için ayrı ele alınır; belirtileri ve tedavi seçenekleri akustik nörinom sayfasında yer alıyor.

İyi Huylu Kulak Tümörleri Hangileridir?

İyi huylu kulak tümörleri arasında dış kulak yolundaki kemik kitleleri, yaralanma ya da kulak deldirme sonrası gelişen aşırı iz dokusu ve orta kulaktaki damardan zengin tümörler sayılabilir. Bu kitleler başka bölgelere yayılmaz; ancak kulak yolunu tıkayarak kir birikmesine, işitme azalmasına ya da yineleyen iltihaba yol açabilirler.

Dış kulakta görülen iyi huylu tümör ve kitleler hangileridir?

  • Kemik çıkıntıları (ekzostoz): Kulak yolu kemiğinden gelişen kabarıklıklardır; soğuk suya sık girmek riski artırabilir, dalgıç ve sörfçülerde görüldüğü için "sörfçü kulağı" diye de anılır.
  • Tek odaklı kemik tümörü (osteom): Kulak yolunda aşırı kemik büyümesiyle oluşan iyi huylu bir kitledir.
  • Aşırı iz dokusu (keloit): Kulak deldirme ya da dış kulağa gelen bir yaralanmadan sonra iz dokusunun aşırı büyümesiyle oluşan bir kitledir.

Orta kulaktaki damardan zengin tümör (paraganglioma) nasıl bir kitledir?

Paraganglioma, şakak kemiği içindeki küçük sinir hücresi kümelerinden gelişen, yavaş büyüyen ve damardan zengin bir tümördür. Yalnız orta kulakta kalabilir ya da boyun toplardamarının ve bazı sinirlerin kafatasından çıktığı kafa tabanı bölgesinde yerleşip kulağa uzanabilir. Nadiren kötü huyludur ve genellikle başka bölgelere yayılmaz; nedeni çoğu zaman bilinmez, bir gen değişikliğiyle ilişkilendirilmiştir.

Kötü Huylu Kulak Tümörleri Nerede Görülür, Neden Gelişir?

Kötü huylu kulak tümörlerinin büyük bölümü kulak kepçesinin derisinde gelişen deri kanserleridir; kulak yolunda, orta kulakta ve şakak kemiğinde başlayan kanserler çok daha seyrektir. Bu derin yerleşimli kanserlerde en sık tür, deriyi döşeyen yassı hücrelerden gelişen yassı hücreli karsinomdur. Çoğu kişide kanserin neden geliştiği tam olarak belirlenemez.

Kulak kepçesi derisinde hangi kanserler görülür?

Kulak kepçesinde en sık görülenler bazal hücreli karsinom ve yassı hücreli karsinomdur; deriye rengini veren hücrelerden gelişen melanom daha seyrektir ve daha hızlı yayılabilen bir türdür. Bu kanserler en çok yıllar boyunca alınan güneş ışınıyla ilişkilidir. Açık ten, sık güneş yanığı, ailede deri kanseri ve bağışıklığı baskılayan tedaviler riski artırır. Güneş koruyucu sürülürken kulaklar çoğu zaman unutulur; kulak kepçesine de geniş spektrumlu koruyucu sürmek, gölgede kalmak ve solaryumdan uzak durmak bu riski azaltabilir. Yüz ve boyun derisindeki öteki kanserleri baş-boyun cilt kanserleri sayfasında ele aldım.

Kulak yolu ve kafa tabanı kanserlerinde hangi etkenler rol oynar?

  • Süreğen kulak iltihabı: Uzun süreli orta kulak ya da dış kulak yolu iltihabı yassı hücreli karsinomla ilişkilendirilmiştir; bu iltihabın seyrini kronik orta kulak iltihabı sayfasında okuyabilirsiniz.
  • Önceki ışın tedavisi: Kulak çevresine daha önce ışın tedavisi uygulanmış olması risk etkenleri arasında sayılır.
  • Kulak kurcalama alışkanlığı: Kulak yolunun sürekli kurcalanmasının katkıda bulunabileceği düşünülmektedir.

Bu etkenlerden birini taşıyan kişilerin çok azında kanser gelişir; süreğen kulak iltihabı olan birinin yakınmaları da çoğu zaman iltihabın kendisinden kaynaklanır.

Kulak Tümörlerinin Belirtileri Nelerdir?

Kulak tümörlerinin belirtileri tümörün türüne ve yerine göre değişir: kepçedeki tümörler çoğunlukla deride görülen bir değişiklikle, kulak yolu ve orta kulaktakiler ise akıntı, ağrı ya da işitme azalmasıyla fark edilir. İyi huylu kitleler uzun süre yakınma yapmayabilir.

Kulak kepçesindeki tümör deride nasıl bir değişiklik yapar?

  • İyileşmeyen yara: Geçmeyen bir yara ya da yara izine benzeyen sarı-beyaz bir alan.
  • Kabarıklık: Parlak ya da inci görünümlü bir kabarıklık ya da yüzeyi sert ve pullu, pembe bir şişlik.
  • Kanama ve kaşıntı: Kolay kanayan, kaşınan ya da sık kabuk bağlayan bir nokta.
  • Bende değişiklik: Yeni çıkan bir ben ya da var olan bir benin boyutunda, renginde ya da şeklinde değişiklik.

Kulak yolu ve orta kulak tümörleri hangi yakınmalara yol açar?

Kulak yolu tümörlerinde en sık yakınmalar kulak ağrısı, akıntı ve işitme azalmasıdır; akıntı kanlı olabilir ve kulak yolunda bir kitle görülebilir. Orta kulaktaki damardan zengin tümörler çoğunlukla işitme kaybı ve kalp atımıyla aynı ritimde duyulan, zonklayıcı bir çınlamayla kendini gösterir. İlerleyen tümörlerde yüz kaslarında güçsüzlük, baş dönmesi, ses kısıklığı, yutma güçlüğü, kulak önünde ya da boyunda şişlik eklenebilir. Çınlamanın sık nedenlerine kulak çınlaması sayfasından ulaşılabilir.

Kulakta akıntı, ağrı ya da işitme azalması kulak tümörü anlamına mı gelir?

Hayır; ağrı, akıntı ve işitme azalması en çok dış kulak yolu ve orta kulak iltihapları gibi iyi huylu nedenlerden kaynaklanır. Akıntıya yol açan durumları kulak akıntısı, ağrıya yol açanları kulak ağrısı sayfasında topladım. Muayenede dikkat edilen, uygun tedaviye karşın düzelmeyen akıntı ve ağrı, kulak yolunda kanayan bir doku ya da tek taraflı, ilerleyen işitme kaybıdır. Bu bulgular da tek başına tanı koydurmaz, ayrıntılı inceleme gerektirir.

Kulak Tümörlerinde Tanı Nasıl Konur?

Kulak tümörlerinde tanı kulağın muayenesi, işitme testleri, görüntüleme ve gerektiğinde alınan doku örneğinin incelenmesiyle konur. İyi ya da kötü huylu ayrımını kesin olarak yapan, kitleden alınan parçanın mikroskopla incelenmesidir (biyopsi).

Kulak tümöründen kuşkulanıldığında muayenede neye bakılır?

Önce kulak kepçesi ve çevresindeki deri incelenir, ardından kulak yolu ve kulak zarı büyütme sağlayan bir mikroskop ya da ince bir kamerayla değerlendirilir; orta kulaktaki kitleler kulak zarının arkasında görülebilir. Kulak önündeki tükürük bezi (parotis) bölgesi ve boyun şişlik yönünden elle yoklanır, yüz kaslarının hareketi kontrol edilir. İşitmedeki azalmanın türü işitme testiyle ölçülür; türlerini işitme kaybı sayfasında açıkladım.

Kulak kitlesinin türü hangi incelemelerle belirlenir?

  • Biyopsi: Kitleden küçük bir parça alınıp incelenir; deri kitlelerinde bu çoğu zaman lokal uyuşturmayla yapılabilir. Temizlik, damla ve antibiyotik tedavisine karşın düzelmeyen kulak yolu iltihabında doku örneği alınması gündeme gelir.
  • Bilgisayarlı tomografi: Kitlenin kulak yolu ve şakak kemiğinde aşınma yapıp yapmadığını gösterir.
  • Manyetik rezonans (MR): Tümörün yumuşak dokulara, sinirlere ve beyin zarına uzanıp uzanmadığını değerlendirmeye yardımcı olur.
  • Ek incelemeler: Damardan zengin tümörlerde damar görüntülemesi, hormon salgısına yönelik testler ve gen testi istenebilir; bu tümörlerde tanı çoğunlukla muayene ve görüntülemeyle konur.

Kulak Tümörleri Nasıl Tedavi Edilir?

Kulak tümörlerinde tedavi kararı, kitlenin cinsine, kulağın hangi bölümünde olduğuna, ne kadar yayıldığına ve kişinin genel durumuna bakılarak verilir; seçenekler arasında izlem, cerrahi, ışın tedavisi ve ilaç tedavisi bulunur. Gerek görülürse ilgili uzmanlık alanlarıyla birlikte değerlendirilir. Aynı tür tümörde bile tedavinin seyri kişiden kişiye farklı olabilir.

İyi huylu kulak tümörlerinde tedavi seçenekleri nelerdir?

Yakınmaya yol açmayan küçük kemik kitleleri ve kistler çoğu zaman tedavi gerektirmez, izlenir. Kulak yolunu tıkayan, sık iltihaba ya da işitme kaybına neden olan kemik kitlelerinde cerrahi çıkarma seçeneği konuşulur. Keloitte hangi tedavinin uygun olduğuna hekim karar verir; cerrahi çıkarma da seçenekler arasındadır. Damardan zengin tümörlerde izlem, cerrahi ya da ışın tedavisi tümörün büyüklüğüne, yerine ve kişinin durumuna göre değerlendirilir; bazı durumlarda ameliyat sırasındaki kanamayı azaltmak için önceden tümörü besleyen damarlar tıkanır (embolizasyon). Bu tümörlerde izlem de seçilse tedavi de uygulansa uzun süreli kontrol gerekir.

Kulak kanseri tedavisinde cerrahi, ışın ve ilaç tedavisi nasıl yer alır?

  • Cerrahi: Kitlenin, kenarlarında sağlam doku payı bırakılarak alınması amaçlanır. İlerlemiş tümörlerde kulak kepçesinin, kulak yolunun ya da şakak kemiğinin daha geniş bir bölümünün, gerekirse boyundaki lenf bezlerinin de alınması gerekebilir.
  • Işın tedavisi (radyoterapi): Bazı durumlarda tek başına, bazı durumlarda ameliyattan sonra ek tedavi olarak uygulanabilir; hangisinin uygun olduğuna tümörün türü ve yayılımına bakılarak karar verilir.
  • İlaç tedavisi: Bazı ilerlemiş kanserlerde tedavi planına eklenebilir.

Kulak kepçesi derisindeki kanserler tedaviden sonra yineleyebildiği için düzenli deri kontrolü sürdürülür. Kulak derisine telefon kamerasıyla ya da bir yakının yardımıyla ara ara bakmak değişiklikleri fark etmeyi kolaylaştırır.

Ankara'da Kulakta Kitle Saptandığında Muayene ve Tetkik Adımları Nelerdir?

Ankara'da kulakta kitle saptanan birinde ilk adım yakınmaların öyküsünü almak ve kulağı büyüterek incelemektir; işitme testi, görüntüleme ve doku örneği bu muayenenin bulgularına göre sırayla istenir. Öyküde yakınmanın ne zamandır sürdüğü, akıntının kanlı olup olmadığı, geçirilmiş kulak iltihabı ya da ameliyatı ve bölgeye uygulanmış ışın tedavisi sorulur. Doku örneğinin nasıl alınacağına, olası bir girişimin ortamına ve anestezi biçimine muayene sonucuna göre karar verilir. Tanı konduktan sonra kontrollerin sıklığı kitlenin türüne göre belirlenir.

Kulak tümörü kuşkusuyla muayeneye hangi belgeler getirilmeli?

  • Önceki çekimler: Kulak ya da baş bölgesine ait tomografi ve MR kayıtları ile raporları.
  • Patoloji raporları: Kulak kepçesinden ya da kulak yolundan daha önce alınmış parçaların sonuçları; kulak ameliyatı geçirildiyse ameliyat notu.
  • Kullanılan ilaçlar: Düzenli kullandığınız ilaçlar ve son haftalarda kulağa uygulanan damlalar.
  • Fotoğraflar: Kulak kepçesindeki bir yaranın ya da benin zaman içindeki değişimini gösteren fotoğraflar.

Kulak tümörü kuşkusunda hangi belirtiler beklemeden değerlendirilmeli?

Yüzün bir yanının aniden düşmesi, kolu kaldıramama ya da konuşmada bozulma inme belirtisi olabilir ve 112 aranmalıdır. Başka belirti olmadan yüzde aniden başlayan güçsüzlük ile ani işitme kaybı da beklemeden muayene gerektirir. Kulaktan kanama her zaman muayene edilmelidir; başa alınan bir darbeden sonra başladıysa acil servise başvurulmalıdır. Kulakta yavaş büyüyen bir kitle, iyileşmeyen bir yara ya da tedaviye karşın süren akıntı acil değildir, ancak muayene gerektirir.

Kulakta fark edilen kitlelerin çoğu iyi huyludur; izlem ya da tedavi, kitlenin cinsi belli olduğunda buna göre planlanır.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MSD Manual — Ear Tumors
  2. Cleveland Clinic — Ear Tumors
  3. Cleveland Clinic — Skin Cancer on Ear
  4. ENT Health — Skin Cancer
  5. MedlinePlus — Glomus tympanicum tumor
  6. MedlinePlus — Glomus jugulare tumor
  7. MedlinePlus — Benign ear cyst or tumor
  8. Lovin BD, Gidley PW. Squamous cell carcinoma of the temporal bone: A current review. Laryngoscope Investig Otolaryngol. 2019.
  9. Zhong S, Zuo W. An Update on Temporal Bone Paragangliomas. Curr Treat Options Oncol. 2023.
  10. NHS — Bell's palsy