İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
Sinüs ve Alerji Hastalıkları

Burun ve Sinüs Tümörleri

Burun ve sinüslerdeki her kitle kanser değildir; ilk belirtiler sıradan yakınmalara benzer. İyi ve kötü huylu türlerini, dikkat edilecek işaretleri özetledim.

Burun ve sinüs tümörleri, burun boşluğunda ya da burnun çevresindeki hava dolu kemik boşluklarında (paranazal sinüsler) gelişen iyi ya da kötü huylu kitlelerdir. Seyrek görülürler ve bu bölgede saptanan her kitle kanser değildir. İlk yakınmalar çoğunlukla tek taraflı burun tıkanıklığı ve kanama gibi, sık rastlanan burun hastalıklarında da görülen belirtilerdir. Ankara'da böyle bir kitlenin değerlendirilmesi Kulak Burun Boğaz muayenesiyle başlar; tedavi gerektiğinde tümörün türüne ve yaygınlığına göre planlanır.

Burun ve Sinüs Tümörleri Nedir, Her Kitle Kanser Anlamına Gelir mi?

Burun ve sinüs tümörü, burun boşluğunda ya da sinüslerde başlayan anormal bir doku büyümesidir ve her tümör kanser anlamına gelmez. İyi huylu tümörler yalnız bulundukları yerde büyür, vücudun başka bölgelerine yayılmaz. Kötü huylu tümörler, yani kanserler çevre dokulara ilerleyebilir, lenf yolları ya da kan dolaşımıyla başka bölgelere ulaşabilir.

Burun boşluğu ve sinüslerde tümör en çok nerede gelişir?

Paranazal sinüsler alında, elmacık kemiklerinin içinde, gözlerin arasında ve kafatasının orta bölümünde yer alan, burna açılan boşluklardır. Sinüs kanserleri çoğunlukla elmacık kemiğinin içindeki (maksiller) ve gözlerin arasındaki (etmoid) sinüslerde ortaya çıkar. Bu boşluklar göz çukuruna, üst dişlere, damağa ve kafa tabanına komşudur; tümör büyüdüğünde görülen belirtilerin çeşitliliği bu komşuluktan kaynaklanır.

Burun polipi sinüs tümörü sayılır mı?

Burun polipi gerçek bir tümör değildir; burun ve sinüs zarındaki iltihabın ürünü olan yumuşak bir dokudur ve kanser riskinin arttığını göstermez. Yine de kitle görünümü verdiği için tümörlerle karışabilir, kimi zaman alttaki bir tümörü gizleyebilir. Bu nedenle gerek görüldüğünde polipten doku örneği alınıp incelenir (biyopsi). Polipin belirtilerini ve tedavisini burun polipi sayfasında anlattım.

İyi Huylu Burun ve Sinüs Tümörleri Hangileridir?

İyi huylu burun ve sinüs tümörleri arasında ters dönmüş papillom, osteom, hemanjiyom ve anjiyofibrom sayılabilir. Kanser olmasalar da bulundukları yerde genişleyerek komşu yapılara baskı yapabilirler; bu nedenle iyi huylu bir tümör de izlem ya da tedavi gerektirebilir.

Ters dönmüş papillom (inverted papillom) nasıl bir tümördür?

Ters dönmüş papillom burun içinde oluşur ve burnu tutan iyi huylu tümörler arasında sık görülenlerden biridir. İyi huylu olmasına karşın iki özelliği nedeniyle yakından izlenir: alındıktan sonra yineleme eğilimi taşır ve küçük bir bölümünde kanser gelişebilir. Tedavisi çoğunlukla cerrahidir; ameliyattan sonra yinelemeyi saptamak için kontrol muayeneleri sürdürülür.

Osteom, hemanjiyom ve anjiyofibrom nasıl tümörlerdir?

  • Osteom: Sinüslerde görülen iyi huylu bir kemik tümörüdür; büyürse bulunduğu sinüste yer kaplayarak çevresine baskı yapabilir.
  • Hemanjiyom: Kan damarlarının kümelenmesiyle oluşan iyi huylu bir kitledir.
  • Juvenil anjiyofibrom: Burnun arkasında, genze yakın bölgede büyüyen damardan zengin bir tümördür ve en çok ergenlik çağındaki erkeklerde görülür. Tek taraflı tıkanıklık ve sık yineleyen burun kanamasıyla kendini gösterebilir; kanser olmadığı halde çevresindeki dokulara doğru büyüyebilir.

Kötü Huylu Burun ve Sinüs Tümörleri Neden Olur?

Kötü huylu burun ve sinüs tümörlerinin nedeni her zaman belirlenemez; ancak bazı etkenlerin riski artırdığı bilinmektedir. Bu tümörler baş-boyun kanserleri arasında yer alır ve seyrek görülür. Süreğen (kronik) sinüzitin bu kanserlere yol açtığı düşünülmemektedir.

Sinüs kanserinin hangi türleri vardır?

En sık tür, burun boşluğunu ve sinüsleri döşeyen ince, yassı hücrelerden gelişen yassı hücreli karsinomdur. Salgı bezi hücrelerinden başlayan adenokarsinom, adenoid kistik karsinom, renk veren hücrelerden gelişen melanom ile kas ya da bağ dokusundan köken alan sarkom öteki türlerdir. Tümörün türü tedavi seçeneklerini etkiler. Bölgedeki öteki kanserleri baş-boyun kanserleri sayfasında topluca ele aldım.

Burun ve sinüs kanseri hangi durumlarda daha sık görülür?

  • Tütün: Sigara içmek ve tütün dumanına maruz kalmak riski artırır.
  • İş yerindeki tozlar ve kimyasallar: Ahşap ve deri tozunun, bazı metal tozlarının ve kimyasal buharların düzenli solunması riski yükseltir; mobilyacılık, marangozluk ve ayakkabıcılık bu tozlarla karşılaşılan işlere örnektir.
  • HPV: İnsan papilloma virüsü enfeksiyonu risk etkenleri arasında sayılır.
  • Yaş ve cinsiyet: Erkeklerde ve orta yaştan sonra daha sık görülür.

Bu etkenleri taşıyan herkeste tümör gelişmez, hiçbir risk etkeni olmayan kişilerde de görülebilir. Tozlu ve kimyasal buharlı işlerde koruyucu donanım kullanmak ve tütünü bırakmak riski azaltmaya yardımcı olabilir.

Burun ve Sinüs Tümörlerinin Belirtileri Nelerdir?

Burun ve sinüs tümörlerinin başlıca belirtileri burnun tek yanında geçmeyen tıkanıklık, burun kanaması ve koku duyusunda azalmadır. Erken dönemde hiçbir yakınma olmayabilir; sinüsler, tümörün çevresine baskı yapmadan büyümesine yer bıraktığı için belirtiler geç ortaya çıkabilir. Başlangıçtaki yakınmalar soğuk algınlığını ya da sinüs enfeksiyonunu andırır; ayırt edici olan, düzelmeyip sürmeleridir.

Burun tümöründe ilk belirtiler nelerdir, sonradan hangileri eklenir?

  • Tıkanıklık: Burnun bir yanında açılmayan tıkanıklık ya da sinüs bölgesinde basınç hissi.
  • Kanama: Yineleyen burun kanaması.
  • Akıntı: Burundan ya da genze doğru akan, içinde kan bulunabilen salgı.
  • Koku: Koku almada azalma.
  • Yara ya da şişlik: Burun içinde iyileşmeyen bir yara ya da kitle.

Tümör büyüdükçe görme de etkilenebilir: çift görme, bir gözde sulanma, gözün öne doğru çıkması ya da görmede azalma ortaya çıkabilir. Baş-boyun bölgesinde komşu yapılara ulaştığında yüzde geçmeyen ağrı, uyuşma ya da karıncalanma, yüzde ya da damakta şişlik, üst dişlerde ağrı ya da gevşeme, takma dişin eskisi gibi oturmaması ve ağzı açmada güçlük görülebilir. Bir kulakta ağrı ya da basınç hissi ile boyunda bez şişliği de bu yakınmalar arasındadır.

Tek taraflı burun tıkanıklığı ya da kanama her zaman tümör belirtisi midir?

Hayır; bu yakınmalar çok yaygındır, çoğu zaman tümörle ilgisi olmayan nedenlerden kaynaklanır ve tek başlarına tümör bulunduğu anlamına gelmez. Tıkanıklığın sık görülen nedenlerini burun tıkanıklığı, kanamanınkileri burun kanaması sayfasında bulabilirsiniz. Muayenede araştırılması gereken, yakınmanın hep aynı yanda kalıp düzelmeden sürmesidir; bu da tümör olduğunu göstermez, nedenin incelenmesi gerektiğini gösterir.

Burun ve Sinüs Tümörlerinin Tanısı Nasıl Konur?

Burun ve sinüs tümörlerinin tanısı muayene, burun içine kamerayla bakılması, görüntüleme ve doku örneğinin incelenmesiyle konur. Ucunda ışık ve kamera bulunan ince bir aletle burun boşluğuna ve genze bakılarak kitlenin yeri ve görünümü değerlendirilir; bu incelemeyi endoskopik burun muayenesi sayfasında yazdım. Bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme (MR), tümörün yerini ve çevre dokulara ne kadar uzandığını ortaya koyar; çekimlerin nasıl yapıldığı sinüs tomografisi ile KBB hastalıklarında MR ve tomografi sayfalarında yer alıyor. Hangi tetkikin hangi sırayla isteneceği muayene bulgularına göre belirlenir.

Sinüs tümöründe biyopsi neden gerekir?

Kitlenin iyi huylu mu kötü huylu mu olduğunu ve türünü kesinleştiren inceleme, alınan doku örneğinin mikroskop altında değerlendirilmesidir. Örnek, endoskopla burun içinden alınabilir. Anjiyofibrom gibi damardan zengin bir tümörden kuşkulanıldığında ise kanama riski nedeniyle biyopsi genellikle önerilmez; tanıya görüntülemeyle gidilir.

Sinüs kanserinde evreleme ne anlama gelir?

Evreleme, kanser tanısı konduktan sonra tümörün boyutunun ve çevre dokulara, boyundaki lenf bezlerine ya da uzak organlara yayılıp yayılmadığının belirlenmesidir. Bunun için tomografi ve MR'ın yanında, gerektiğinde PET gibi ek görüntüleme yöntemleri kullanılır. Tedavinin hangi yöntemlerle planlanacağı evreye göre belirlenir.

Burun ve Sinüs Tümörleri Nasıl Tedavi Edilir?

Burun ve sinüs tümörlerinin tedavisi tümörün iyi ya da kötü huylu oluşuna, türüne, yerine, yaygınlığına ve kişinin genel sağlık durumuna göre belirlenir. İyi huylu tümörlerde tedavi çoğunlukla cerrahidir; kanserlerde cerrahi, ışın tedavisi ve ilaç tedavisi tek tek ya da birlikte kullanılır. Tedaviye alınan yanıt kişiden kişiye değişir.

İyi huylu sinüs tümörlerinde tedavi nasıl planlanır?

Cerrahide amaç kitlenin tümüyle çıkarılmasıdır. Uygun yerleşimli tümörler burun içinden, kamera eşliğinde alınabilir; tümörün yeri ve yaygınlığı buna elvermediğinde açık cerrahi yaklaşımlar gerekebilir. Anjiyofibromda ameliyattan önce tümörü besleyen damarların tıkanması (embolizasyon) kanamayı azaltmak için uygulanabilir. Her iyi huylu tümörde ameliyat gerekmeyebilir: belirti veren osteomda cerrahi önerilir; belirti vermeyen osteomda nasıl davranılacağı konusunda ise tek bir tutum yoktur, karar kişiye göre verilir. Girişimin ayrıntılarını burun ve sinüs tümörlerinde endoskopik cerrahi sayfasında okuyabilirsiniz.

Sinüs kanserinde hangi tedavi yöntemleri kullanılır?

  • Cerrahi: Tümör, çevresindeki bir miktar sağlıklı dokuyla birlikte çıkarılır. Bazı tümörler endoskopla burun içinden alınabilir; boyundaki lenf bezlerinin çıkarılması ve alınan bölgenin onarılması da gerekebilir.
  • Işın tedavisi (radyoterapi): Ameliyattan sonra yineleme riskini azaltmak için ya da ameliyatın uygun olmadığı durumlarda tek başına uygulanabilir.
  • İlaç tedavisi (kemoterapi): Işın tedavisiyle birlikte, ameliyatın güç olduğu tümörlerde ilk tedavi olarak ya da yineleyen hastalıkta yakınmaları hafifletmek amacıyla kullanılabilir.

Sinüs tümörü tedavisi hangi uzmanlık alanlarıyla birlikte planlanır?

Sinüs kanserinin tedavisi, baş-boyun kanserleri alanında çalışan birden çok uzmanlık dalının ortak kararıyla planlanır. Bu ekipte baş-boyun cerrahisi, tıbbi onkoloji ve radyasyon onkolojisi yer alır; tümörün yerine ve yapılacak girişime göre beyin cerrahisi, plastik cerrahi, diş hekimliği, beslenme ile konuşma ve dil terapisi alanları da sürece katılabilir. Hastalık yineleyebildiği için tedavi bittikten sonra da kontrol muayeneleri ve gerektiğinde görüntüleme sürdürülür.

Ankara'da Burun ve Sinüs Tümörü Kuşkusunda Muayene ve İzlem Süreci Nasıl İlerler?

Ankara'da burun ve sinüs tümörü kuşkusunun değerlendirilmesi ayrıntılı bir öykü ve burun içi muayenesiyle başlar, bulgulara göre görüntüleme ve biyopsiyle sürer. Öyküde yakınmanın ne zamandır sürdüğü, hep aynı yanda olup olmadığı, kanamanın sıklığı, tütün kullanımı ve yapılan işte toz ya da kimyasal solunup solunmadığı sorulur. Muayenede burun içine, ağza ve boğaza bakılır; yüz ve boyun, şişlik ve büyümüş lenf bezi yönünden elle yoklanır. Biyopsinin ve olası girişimin yapılacağı ortam ile anestezi biçimi muayene ve görüntüleme bulgularına göre planlanır.

Sinüs tümörü değerlendirmesine gelirken yanınızda ne bulunmalı?

  • Görüntüleme kayıtları: Daha önce çekilmiş tomografi ve MR görüntüleri ile raporları.
  • Patoloji ve ameliyat belgeleri: Burundan ya da sinüslerden alınmış parçaların sonuçları, geçirilmiş ameliyatların raporları.
  • İlaç listesi: Düzenli kullandığınız bütün ilaçların adları.
  • Yakınma notları: Tıkanıklığın ve kanamanın hangi yanda, ne zamandır ve ne sıklıkta olduğu.
  • Meslek öyküsü: Çalıştığınız işler ve iş yerinde soluduğunuz toz ya da kimyasallar.

Burun ve sinüs tümörü kuşkusunda ne zaman muayene, ne zaman acil servis gerekir?

Tek taraflı tıkanıklık, kanlı akıntı, yüzde uyuşma ya da üst dişlerde nedeni açıklanamayan gevşeme birkaç hafta içinde düzelmiyorsa ya da kötüleşiyorsa muayene gerekir. Çift görme gibi aniden başlayan bir görme sorunu ise süresine bakılmaksızın muayene gerektirir. Basıya karşın durmayan burun kanamasında ise acil servise başvurulmalıdır.

Burun ve sinüs tümörleri seyrek görülür, bir bölümü iyi huyludur ve belirtileri sık rastlanan burun hastalıklarıyla örtüşür. Kitlenin ne olduğu endoskopik muayene, görüntüleme ve doku incelemesi birlikte değerlendirilerek anlaşılır. Tedavi tümörün türüne, yaygınlığına ve kişinin genel durumuna göre planlanır.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. National Cancer Institute — Paranasal Sinus and Nasal Cavity Cancer Treatment (PDQ®)–Patient Version
  2. NHS — Symptoms of nasal and sinus cancer
  3. Cleveland Clinic — Nasal and Paranasal Tumors
  4. MSD Manual — Paranasal Sinus Cancer
  5. MSD Manual — Nasal Polyps
  6. MedlinePlus — Juvenile angiofibroma
  7. MedlinePlus — Benign Tumors
  8. Kuan EC, Wang EW, Adappa ND, et al. International Consensus Statement on Allergy and Rhinology: Sinonasal Tumors. Int Forum Allergy Rhinol. 2024.
  9. Attlmayr B, Derbyshire SG, Kasbekar AV, et al. Management of inverted papilloma: review. J Laryngol Otol. 2017.
  10. Sofokleous V, Maragoudakis P, Kyrodimos E, et al. Management of paranasal sinus osteomas: A comprehensive narrative review of the literature and an up-to-date grading system. Am J Otolaryngol. 2021.