İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
Kulak ve İşitme Cerrahisi

Koklear İmplant

Koklear implant doğal işitmeyi geri getirmez, işitme sinirini uyararak bir işitme duyumu verir. Hangi işitme kayıplarında değerlendirildiğini özetledim.

Koklear implant, iç kulağın çalışmayan bölümünü atlayarak işitme sinirini elektrik uyarılarıyla doğrudan uyaran, bir parçası ameliyatla yerleştirilen elektronik bir aygıttır. Halk arasında biyonik kulak olarak da bilinir. İleri ve çok ileri derecede sinirsel işitme kaybı olan, işitme cihazından yeterli yarar görmeyen çocuklarda ve erişkinlerde değerlendirilir. Doğal işitmeyi geri getirmez; sesleri algılamaya ve konuşmayı anlamaya yardımcı olabilecek bir işitme duyumu vermeyi amaçlar. Ameliyatın ardından aygıtın ayarlanması ve uzun soluklu bir dinleme eğitimi gelir. Ankara'da koklear implant için uygunluk, işitme testleri ve görüntülemeyi içeren ayrıntılı bir değerlendirmeyle belirlenir.

Koklear İmplant (Biyonik Kulak) Nedir, Nasıl Çalışır?

Koklear implant, sesi elektrik sinyaline çevirip iç kulaktaki salyangoza (koklea) yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla işitme sinirine ileten iki parçalı bir sistemdir. Sinirin taşıdığı sinyali beyin ses olarak algılar.

Koklear implantın dış ve iç parçaları ne iş görür?

  • Mikrofon ve ses işlemcisi: Kulak arkasında ya da başın yanında taşınan dış parça sesi toplar ve işleyerek sinyale dönüştürür.
  • Verici: Sinyali deri üzerinden içteki alıcıya aktarır; bir mıknatıs onu alıcının hizasında tutar.
  • Alıcı-uyarıcı: Ameliyatla kulak arkasında deri altına yerleştirilir; gelen sinyali elektrik uyarılarına çevirir.
  • Elektrot dizisi: Salyangozun içine uzanır ve uyarıları işitme sinirinin farklı bölgelerine iletir.

Koklear implant işitme cihazından hangi yönüyle ayrılır?

İşitme cihazı sesi yükselterek kulağa verir; iç kulak ağır biçimde zedelenmişse bu yeterli olmayabilir. Koklear implant ise sesi yükseltmez; zedelenmiş bölümü atlayıp işitme sinirini elektrikle uyarır ve ameliyat gerektirir. Hangisinin uygun olduğu kaybın türüne ve derecesine göre belirlenir. Cihaz seçeneklerini işitme cihazları sayfasında anlattım; kemiğe tutturulan kemik yolu işitme implantları ise ayrı bir aygıt grubudur.

Koklear İmplant Kimler İçin Bir Seçenektir?

Koklear implant, ileri ya da çok ileri derecede sinirsel işitme kaybı olan ve uygun ayarlanmış işitme cihazından yeterli yarar görmeyen çocuklar ile erişkinler için bir seçenektir. Kaybın türlerini ve nedenlerini işitme kaybı başlığında ele aldım. İşitmesini sonradan yitiren erişkinler, implanttan gelen sinyalleri belleklerindeki seslerle eşleştirmeyi öğrenebilir; ileri yaş tek başına engel sayılmaz.

Çocuklarda koklear implant kararı erişkinlerden hangi yönlerle ayrılır?

Doğuştan ya da konuşma öğrenilmeden önce başlayan ileri kayıpta zamanlama ayrı bir önem taşır: implantın erken dönemde kullanılması, çocuğun konuşma ve dil becerilerinin geliştiği elverişli dönemde seslerle karşılaşmasına olanak verir. Kayıp saptandığında işitme cihazının ve dil gelişimini destekleyen eğitimin geciktirilmeden başlaması hedeflenir; cihaz yeterli olmazsa implant gündeme gelir. Zamanlamaya çocuğu izleyen ekip karar verir. Doğumdan sonraki taramayı yenidoğan işitme taraması, çocukluk çağı kayıplarını çocuklarda işitme kaybı sayfasında bulabilirsiniz.

Koklear implant hangi durumlarda uygun bir seçenek olmayabilir?

İşitme cihazıyla yeterince duyabilen kişi implant adayı sayılmaz. İmplantın işe yaraması için işitme sinirinin çalışıyor olması gerekir. Ameliyatı riskli kılan başka bir sağlık sorunu ya da ameliyat sonrasındaki eğitime katılmanın mümkün olmaması da kararı etkiler.

Koklear implant adaylığı hangi incelemelerle araştırılır?

Adaylık; kulak burun boğaz muayenesi, işitme testleri, görüntüleme ve gerek görülürse konuşma-dil ile psikolojik değerlendirmeyle araştırılır. Amaç, implantın o kişide yarar sağlayıp sağlamayacağını ve ameliyatın yapılabilirliğini ortaya koymaktır.

  • İşitme testleri: İşitme, cihaz takılıyken ve cihazsız ölçülür; konuşmayı anlama düzeyine bakılır. Temel ölçüm odyometri sayfasında anlatılıyor.
  • Bebeklerde ölçüm: İstemli yanıt veremeyen küçük çocuklarda işitsel beyin sapı testi gibi yöntemlerden yararlanılır.
  • İşitme cihazı denemesi: Cihazın ne ölçüde yarar sağladığını görmek için bir süre kullanılması istenebilir.
  • Tomografi ve MR: Kulağın yapısının implanta elverişli olup olmadığını gösterir; menenjit geçirmiş kişilerde salyangozda elektrotu engelleyebilecek yeni kemik oluşumu tomografiyle araştırılır.

Koklear İmplant Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Koklear implant ameliyatında aygıtın iç parçası, kulağın arkasından yapılan bir kesiyle yerleştirilir. Ameliyatın hangi anesteziyle yapılacağına ve sonrasında ne kadar gözlem altında kalınacağına ameliyatı yürüten ekip karar verir.

Koklear implant ameliyatında alıcı ve elektrot nereye yerleştirilir?

Kesiden sonra kulak arkasındaki kemik (mastoid) açılarak iç kulağa ulaşılır; bu kemiğe yönelik ameliyatlar mastoidektomi sayfasının konusudur. Elektrot dizisi salyangozun içine ilerletilir. Alıcı, kulak arkasında deri altında hazırlanan bir cebe oturtulur. Aygıtın çalışıp çalışmadığı ameliyat sırasında sınanır ve kesi dikişlerle kapatılır.

Koklear implant ameliyatından sonraki ilk günlerde neler beklenir?

Ameliyattan hemen sonra ameliyatlı kulak çevresinde basınç ya da rahatsızlık, baş dönmesi ve bulantı olabilir; çoğu kişide yakınma hafiftir. Kulak bir süre sargılı kalır; dikişlerin bakımı, baş yıkama ve duş için talimat verilir. Kontrol gününü ve dikişlerin alınma zamanını ameliyatı yapan hekim belirler. Dış parça takılana dek implantla duyma başlamaz.

Koklear İmplant Sonrasında Ayar ve İşitsel Rehabilitasyon Nasıl Sürdürülür?

Koklear implantın dış parçası kesi iyileştikten sonra, ameliyatı izleyen haftalarda takılır ve aygıt ilk kez çalıştırılır; günü iyileşmeye göre ekip belirler. Sonrası ayar (programlama) görüşmeleri ve dinleme eğitimiyle ilerler; ikisi de süreklilik ister.

Koklear implantın ayarları neden zaman içinde yeniden gözden geçirilir?

Uygun ayara ulaşmak çoğu kez birkaç görüşme aldığı için ayarlar zaman içinde yeniden gözden geçirilir. İlk görüşmede odyolog ses işlemcisini kişiye göre ayarlar, hangi seslerin duyulduğunu sınar ve aygıtın bakımını anlatır. Sonraki dönemde de ayarlar ve mıknatısın tutunduğu bölgedeki cilt düzenli kontrollerde gözden geçirilir; sıklığını izleyen ekip belirler.

Koklear implantlı kişide işitsel rehabilitasyonda kimler rol alır?

İmplantın ilettiği sinyalleri anlamlandırmayı beyin zamanla öğrenir; işitsel rehabilitasyon bu öğrenmeyi destekleyen eğitimdir. Süreçte odyolog, dil ve konuşma terapisti ile kulak burun boğaz hekimi yer alabilir; çocuklarda öğretmenler ve aile de eğitimin parçasıdır. Aygıtı uyanık olunan saatlerde düzenli takmak ve eğitime katılmak, elde edilecek yararı etkiler.

Koklear İmplanttan Ne Beklenebilir?

Koklear implanttan beklenebilecek yarar kişiden kişiye geniş ölçüde değişir: kimi kullanıcı telefonda konuşmayı anlayabilir, kimi yalnızca çevredeki sesleri tanır. İmplanttan sonra konuşmayı ne ölçüde anlayabileceğinizi ameliyattan önce öngörebilen bir test yoktur. Bu yüzden karar öncesindeki görüşmede aygıtın neyi yapıp neyi yapamayacağı, riskler ve sonrasında sizden beklenen emek açıkça ele alınır; kimi kişi kişisel nedenlerle implant yaptırmamayı seçebilir.

Koklear implantın yararını hangi etkenler etkiler?

  • Duymadan geçen süre: Kişinin ne kadar zamandır duymadığı sonucu etkiler.
  • Kaybın başlama zamanı: Kaybın konuşma öğrenilmeden önce mi sonra mı başladığı ve implantın takıldığı yaş önem taşır.
  • İşitme sinirinin durumu: Sinirin ameliyat öncesindeki durumu yararı etkileyen etkenlerdendir.
  • Eğitim ve destek: Rehabilitasyona katılım, kişinin isteği ve çevresinden gördüğü destek sonuca yansır.

Koklear implantla duymanın sınırları nelerdir?

İmplant doğal işitmeyi geri getirmez; verdiği işitme duyumu doğal işitmeden farklıdır. Önceden duymuş olan kullanıcılar sesleri başlangıçta mekanik ya da yapay bulduklarını söyler; bu algı zamanla değişir. Müzikten keyif almak ve konuşanın yüzünü görmeden söyleneni izlemek herkes için aynı ölçüde mümkün olmaz. İlerleme zaman alır: aylarca sürebilir, kimi kişide en üst düzeye ulaşmak birkaç yılı bulabilir.

Koklear İmplantın Riskleri ve Günlük Yaşamdaki Kısıtları Nelerdir?

Koklear implantın riskleri arasında yara yeri enfeksiyonu, baş dönmesi ve implantlı kulakta kalan işitmenin yitirilmesi yer alır; anesteziye bağlı riskler de geçerlidir. Bir bölümü seyrek görülse de tümü karar öncesindeki görüşmede ele alınır.

Koklear implant ameliyatına bağlı hangi sorunlar görülebilir?

  • Kalan işitmenin kaybı: Elektrotun yerleştirilmesi o kulakta kalmış olan doğal işitmeyi ortadan kaldırabilir.
  • Baş dönmesi ve çınlama: Ameliyattan sonra görülebilir; baş dönmesi geçici olabilir.
  • Tat değişikliği: Tat duyusunu taşıyan sinir orta kulaktan geçtiği için tat alma etkilenebilir.
  • Yüz siniri zedelenmesi: Seyrektir; yüzün aynı yanında geçici ya da kalıcı güçsüzlüğe yol açabilir.
  • Yara sorunları: Kesi yerinde enfeksiyon, iyileşme güçlüğü ya da kan ve sıvı birikmesi olabilir.
  • Beyin omurilik sıvısı kaçağı ve menenjit: Seyrek ama ciddi sorunlardır.
  • Aygıt arızası: İç parça çalışmaz duruma gelirse ya da enfeksiyon gelişirse yeniden ameliyat gerekebilir.

İmplant kullanan kişilerde bakteriyel menenjit riski az da olsa artmıştır; bu nedenle aşı durumu gözden geçirilir, hangi aşının ne zaman yapılacağını hekim belirler. Aşılar bu riski bütünüyle ortadan kaldırmaz.

Koklear implantlı kişi hangi belirtilerde beklemeden hekime başvurmalıdır?

Orta kulak iltihabı ya da nedeni anlaşılamayan ateş, implantlı çocuk ve erişkinlerde beklemeden hekime gösterilmelidir; tedavi edilmeyen enfeksiyon yayılarak menenjite yol açabilir. Kulaktan akıntı gelmesi, kulak arkasındaki bölgede ağrı, şişlik ya da kızarıklık, burundan su gibi akıntı ve duymada beklenmedik değişiklik de ameliyatı yürüten ekibe bildirilmesi gereken durumlardır.

Koklear implantla günlük yaşamda nelere dikkat edilir?

  • Tıbbi işlemler: MR çekiminin yapılıp yapılamayacağı implantın özelliklerine göre değişir; elektrik akımı ya da ışın kullanılan bazı tedaviler de uygulanamayabilir. Böyle bir işlemden önce implant, işlemi yapacak birime ve izleyen ekibe bildirilir.
  • Darbeden korunma: Başa gelen darbe aygıta zarar verebilir; temas sporlarından kaçınmanız istenebilir.
  • Su: Dış parça su geçirmez değildir; banyo, duş ve yüzme sırasında çıkarılır.

Ankara'da Koklear İmplant İçin Değerlendirme ve İzlem Süreci Nasıl İlerler?

Ankara'da koklear implant süreci kulak burun boğaz muayenesi ve işitme testleriyle başlar; uygunluk düşünülürse görüntüleme ve öteki incelemeler istenir. İlk görüşmede kaybın ne zaman başladığını, nasıl ilerlediğini ve işitme cihazından ne ölçüde yararlandığınızı sorarım. Koklear implant uygulanabilen bir ameliyattır; ileri değerlendirme ve ameliyat bu alanda çalışan ekiplerce yürütülür.

Koklear implant değerlendirmesine gelirken hangi kayıtlar işe yarar?

Yıllar içinde yapılmış işitme testleri kaybın gidişini gösterir; kullandığınız işitme cihazını da getirin. Önceki tomografi ve MR raporları, aşı kayıtları, geçirilmiş menenjit ya da kulak ameliyatlarına ilişkin belgeler değerlendirmeyi kolaylaştırır. Çocuklar için tarama sonuçları ile varsa eğitim ve dil terapisi raporları da yararlıdır.

Koklear implant kararından sonra izlem nasıl planlanır?

Karar; kişi, ailesi ve izleyen ekip arasında, beklenen yarar, sınırlar ve riskler konuşularak verilir. İmplant yaşam boyu kullanılan bir aygıttır: iç parça yerinde kalır, dış parça gerektiğinde yenilenebilir. Ayar görüşmelerinin ve eğitimin nerede sürdürüleceği baştan konuşulur; eğitimin bir bölümü eve yakın bir merkezde ya da okulda sürdürülebilir.

Koklear implant, işitme cihazının yeterli olmadığı ileri sinirsel kayıpta işitme sinirini doğrudan uyaran bir seçenektir. Kime uygun olduğunu ayrıntılı bir değerlendirme belirler; elde edilecek yarar ise ameliyat kadar, sonrasındaki ayar ve dinleme eğitimine bağlıdır.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. NIDCD — Cochlear Implants
  2. MedlinePlus — Cochlear implant
  3. Cleveland Clinic — Cochlear Implants
  4. healthdirect — Cochlear implant
  5. ENT Health (AAO-HNS) — Cochlear Implant Health
  6. FDA — Benefits and Risks of Cochlear Implants
  7. FDA — Before, During, & After Implant Surgery
  8. ASHA — Cochlear Implants
  9. MSD Manual Consumer Version — Hearing Loss
  10. Buchman CA, Gifford RH, Haynes DS, et al. Unilateral Cochlear Implants for Severe, Profound, or Moderate Sloping to Profound Bilateral Sensorineural Hearing Loss: A Systematic Review and Consensus Statements. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg. 2020.