İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
Boğaz ve Ağız Hastalıkları

Reflü ve Boğaz

Boğaz reflüsü göğüste yanma olmadan da ses kısıklığı ve sık boğaz temizleme yapabilir. Sessiz reflüyü alerji ve geniz akıntısından ayıran ipuçlarını sıraladım.

Boğaz reflüsü, mide içeriğinin yemek borusunu aşarak yutağa ve gırtlağa kadar ulaşması ve buradaki dokuyu tahriş etmesidir. Tıpta larengofarengeal reflü adını alır; göğüste yanma olmadan da görülebildiği için “sessiz reflü” diye de anılır. Ses kısıklığı, sık boğaz temizleme ve boğazda takılma hissi gibi yakınmalarla kendini gösterebilir. Bu yakınmaların hiçbiri reflüye özgü değildir; alerji, geniz akıntısı ya da sesin zorlanması da benzer bir tablo oluşturabilir. Ankara'da bu yakınmalarla yapılan değerlendirmede asıl soru, tabloya gerçekten reflünün yol açıp açmadığıdır.

Boğaz Reflüsü (Larengofarengeal Reflü) Nedir?

Boğaz reflüsü, midenin asitli ya da asitsiz içeriğinin yemek borusundan yukarı kaçıp gırtlağa (larinks) ve yutağa (farinks) ulaşmasıdır. Yemek borusunun alt ve üst ucundaki halka biçimli kaslar olağan koşulda bu geri kaçışı önler; ikisi de uygunsuz zamanda gevşediğinde içerik boğaza kadar çıkabilir. Yatınca ve yemekten hemen sonra geri kaçış kolaylaşır.

Boğaz reflüsünün bilinen mide reflüsünden farkı nedir?

Mide reflüsünde içerik yemek borusunda kalır ve başlıca yakınma göğüs kemiğinin arkasındaki yanmadır. Boğaz reflüsünde içerik daha yukarıya ulaşır; yakınmalar seste ve boğazda toplanır. Yemek borusunun az miktardaki aside karşı doğal bir koruması vardır, gırtlak ve yutakta bu koruma bulunmaz. Bu yüzden az miktarda kaçak, göğüste yanma yapmadan boğazı tahriş edebilir. İki durum aynı kişide birlikte de bulunabilir.

Her süreğen boğaz yakınması boğaz reflüsü anlamına gelir mi?

Hayır; süreğen ses ve boğaz yakınmalarının bulunması, nedenin reflü olduğunu tek başına göstermez. Bu yakınmaları olan kişilerin birçoğunda yapılan ölçümlerde reflü saptanmaz. Boğaz reflüsünün tanı ölçütleri üzerinde tıpta tam bir görüş birliği de yoktur. Bu belirsizlik, yakınmayı baştan reflüye bağlamak yerine öteki olasılıklarla birlikte ele almayı gerektirir.

Boğaz Reflüsünün Belirtileri Nelerdir?

Boğaz reflüsünün belirtileri ses kısıklığı, sık boğaz temizleme, boğazda takılma hissi, süreğen öksürük ve boğazda balgam ya da akıntı duygusudur. Mide yanması eşlik edebilir, ancak hiç olmayabilir. Reflü yakınmaları yemekten sonra, yatınca ve öne eğilince artabilir.

Boğaz reflüsünde seste ve boğazda hangi yakınmalar görülür?

  • Ses değişikliği: Ses kısılabilir ya da kalınlaşabilir; yakınma gündüz de gece de ortaya çıkabilir. Öteki nedenler ses kısıklığı sayfasındadır.
  • Boğaz temizleme ve balgam duygusu: Boğazda salgı birikmiş hissi, sık sık boğazı temizlemeye yöneltir.
  • Takılma hissi: Boğazda yumru ya da bir şey takılmış gibi bir duygu olabilir; bu yakınmayı boğazda takılma hissi sayfasında ayrıca ele aldım.
  • Öksürük: Süreğen öksürük ya da boğulur gibi olma tabloya eklenebilir; öksürüğün başka kaynakları kronik öksürük sayfasının konusudur.
  • Tat ve yutma: Ağızda acı ya da ekşi tat, boğazda yanma ve yutarken rahatsızlık görülebilir.

Boğaz reflüsü belirtileri hangi durumlarla karışabilir?

Boğaz reflüsü belirtileri burun, sinüs ve gırtlak kaynaklı birçok durumla karışabilir. Reflüsü olan kişi tabloyu alerji ya da bir türlü geçmeyen soğuk algınlığı sanabilir; tersine, başka bir nedenden doğan yakınma da reflüye bağlanabilir.

  • Geniz akıntısı ve alerji: Burun ve sinüs kaynaklı salgı da boğaz temizleme isteği ve öksürük yapar; ayrıntısını geniz akıntısı sayfasında bulabilirsiniz.
  • Gırtlak iltihabı: Enfeksiyon ya da alerjiyle gelişen larenjit, sigara dumanı ve sesin zorlanması benzer bir ses kısıklığına yol açabilir.
  • Gırtlağın öteki hastalıkları: Ses tellerindeki iyi huylu oluşumlar ve seyrek olarak tümörler de benzer yakınmalarla başlayabilir; bu yakınmaların çoğu zaman tümörle ilgisi yoktur.

Boğaz Reflüsü Neden Olur?

Boğaz reflüsü, yemek borusunun uçlarındaki kasların mide içeriğini aşağıda tutamadığı durumlarda ortaya çıkar; bunu kolaylaştıran birden çok etken tanımlanmıştır. Alt kasın zayıflığı, yemek borusundaki kasılma bozuklukları ve midenin geç boşalması bu etkenler arasında sayılır. Yakınmaların, boğazı tahriş eden bir enfeksiyonun hemen ardından başladığı da olur.

Hangi alışkanlıklar ve durumlar boğaz reflüsünü kolaylaştırır?

  • Yeme düzeni: Büyük öğünler, geç saatte yemek ve yemekten hemen sonra uzanmak.
  • Fazla kilo ve gebelik: İkisi de reflüyü kolaylaştıran durumlar arasında anılır.
  • Tütün ve alkol: Sigara içmek ve alkol almak reflüyü kolaylaştıran etkenler arasında sayılır.
  • Mide fıtığı: Midenin üst bölümünün göğüs boşluğuna doğru kayması geri kaçışa zemin hazırlayabilir.
  • Bazı yiyecek ve içecekler: Yağlı yemekler ve kafeinli içecekler örnek olarak anılır; hangisinin yakınmayı artırdığı kişiden kişiye değişir.

Kullanılan ilaçlar boğaz reflüsü yakınmalarını artırabilir mi?

Artırabilir. Tansiyon, astım, depresyon ve ağrı için kullanılan bazı ilaçlar ile sakinleştiriciler reflüyü kolaylaştırabilir ya da yakınmayı ağırlaştırabilir. Bu, ilacın kesilmesi gerektiği anlamına gelmez; reçeteli bir ilaç, onu yazan hekime danışılmadan bırakılmamalıdır. Değerlendirme sırasında reçetesiz ürünler ve takviyeler de dahil bütün ilaçların hekimle gözden geçirilmesi yol gösterir.

Boğaz Reflüsü Tanısı Nasıl Konur?

Boğaz reflüsü tanısı, yakınmaların öyküsü ile gırtlağın endoskopik bakısına dayanan bir klinik değerlendirmeyle konur. Öyküde yakınmanın hangi saatte ve hangi durumda arttığı, mide yanmasının eşlik edip etmediği, sigara ve ses kullanımı sorulur. Tek bir bulgu tanıyı kendi başına kesinleştirmez; karar bütün bilgilerin birlikte tartılmasıyla verilir.

Boğaz reflüsünde gırtlak bakısı neyi gösterir?

Gırtlak bakısında dokuda kızarıklık ve şişlik görülebilir; bu bulgular reflüyü düşündürür ama ona özgü değildir, reflüsü olmayan kişilerde de görülebilir. Reflü varken gırtlak olağan da görünebilir. Bakının asıl değeri, aynı yakınmalara yol açabilecek başka bir gırtlak hastalığının atlanmamasıdır. Burundan geçirilen ince kameralı aletle yapılan bu incelemenin adımlarını laringoskopi sayfasında anlattım.

Boğaz reflüsünü kesinleştiren tek bir test var mıdır?

Hayır; mide içeriğinin boğaz yakınmasına yol açtığını tek başına kanıtlayan bir test bugün için yoktur. Yemek borusundaki geri kaçışı bir gün boyunca kaydeden ölçüm, mide endoskopisi ya da yemek borusunun kasılmasını ölçen inceleme gerek görülürse istenebilir ve yakınma bu aşamada ilgili uzmanlık alanıyla birlikte değerlendirilebilir. Ölçümde reflü saptanması bile yakınmanın ondan kaynaklandığını her zaman göstermez. İlaçla düzelme de tanıyı tek başına doğrulamaz.

Boğaz Reflüsü Nasıl Tedavi Edilir?

Boğaz reflüsünün tedavisi beslenme ve yaşam düzenindeki değişikliklere dayanır; hekim uygun görürse ilaç eklenir. Ameliyat seyrek olarak, mide fıtığı gibi belirgin yapısal bir sorun bulunduğunda gündeme gelir. Tedaviye yanıt kişiden kişiye değişir.

Boğaz reflüsünde günlük düzende neler gözden geçirilir?

  • Akşam yemeğinin saati: Akşam yemeği ile yatış arasında en az iki-üç saat bırakmak, yemekten hemen sonra uzanmamak.
  • Öğün büyüklüğü: Büyük porsiyonlar yerine daha küçük öğünler ve yavaş yemek.
  • Kişisel tetikleyiciler: Herkese uyan bir yasak listesi yoktur; kişinin kendi yakınmasını artırdığını gözlediği yiyecek ve içecekleri azaltması önerilir.
  • Kilo, sigara ve alkol: Fazla kiloyu vermek, sigarayı bırakmak ve alkolü sınırlamak.
  • Yatış ve giyim: Yatağın baş tarafını yükseltmek, beli sıkan giysilerden kaçınmak.

Boğaz reflüsünde ilaca nasıl karar verilir?

Mide asidini azaltan ilaçlar, hekim uygun görürse kullanılabilir; hangi ilacın ne kadar süreyle kullanılacağını hekim belirler. Bu ilaçlar mide yanması olan kişilerde yakınmayı azaltabilir; yalnız boğaz yakınması olanlarda ise her zaman yarar sağlamayabilir ve bu konudaki kanıtlar sınırlıdır. İlaç kullanılan dönemde de beslenme ve yaşam düzenindeki değişiklikler sürdürülür; ilaç bu değişikliklerin yerini tutmaz.

Ses terapisi ve ses hijyeni boğaz reflüsünde ne işe yarar?

Gırtlak bir kez tahriş olduktan sonra duyarlılığı artabilir; boğaz temizleme ve sesi zorlama gibi davranışlar yerleşip yakınmayı sürdürebilir. Ses hijyeni bu döngüye yöneliktir: bol su içmek, sesi dinlendirmek, bağırmaktan ve fısıldamaktan kaçınmak, boğazı sık temizlememeye çalışmak. Ses terapisinde ise sesin kullanılış biçimi ve bu alışkanlıklar üzerinde çalışılır; öksürük, boğaz temizleme ve ses yakınmalarında yardımcı olabilir. Programı ses terapisi alanında eğitimli uzman düzenler; uygulamanın ayrıntısı ses terapisi sayfasında yer alıyor.

Boğaz Reflüsü Düşünülen Kişide Ne Zaman Gecikmeden Muayene Gerekir?

Boğaz reflüsü düşünülen kişide, yakınma tedaviye karşın sürdüğünde ya da aşağıdaki uyarı belirtilerinden biri eklendiğinde beklemeden muayene gerekir. Reflüye bağlanan bir yakınma kimi zaman başka bir hastalığın ilk işareti olabilir; bunun ayırt edilmesi için gırtlağın ve gerek görülürse yemek borusunun görülmesi gerekir.

Boğaz reflüsüne bağlanan yakınmalarda hangi uyarı belirtileri aranır?

  • Uzayan ses kısıklığı: Reflüye bağlanmış olsa bile, üç haftayı aşan ses kısıklığında gırtlağın muayene edilmesi gerekir.
  • Yutma güçlüğü: Lokmanın boğazda takılması ya da yutarken ağrı; olası nedenler için yutma güçlüğü sayfasına bakabilirsiniz.
  • Kilo kaybı: Nedeni açıklanamayan zayıflama, iştahsızlık ya da sık kusma.
  • Kanama işaretleri: Öksürükle ya da kusmayla kan gelmesi, dışkının siyah ya da kırmızı olması.
  • Boyunda kitle ve solunum: Boyunda ele gelen şişlik ya da nefes almada güçlük.

Göğüs ağrısı boğaz reflüsüne bağlanmadan önce neden değerlendirilir?

Göğüs ağrısı kalp kökenli olabilir; reflüye bağlı ağrı kalp krizininkine benzeyebildiği için ikisini yakınmaya bakarak ayırmak güçtür ve ayrım tıbbi testlerle yapılır. Birkaç dakikadan uzun süren göğüs ağrısı, nefes darlığı, çeneye, kola, sırta ya da boyna yayılan ağrı, ani terleme, bulantı ya da baş dönmesi varsa 112 aranmalıdır. Ağrının kaynağından emin olunamadığında da aynı yol izlenir.

Ankara'da Boğaz Reflüsü İçin Muayene ve Tedavi Süreci Nasıl İlerler?

Ankara'da boğaz reflüsü yakınmasıyla yapılan değerlendirme öyküyle başlar, gırtlağın bakısıyla sürer; tedavi günlük düzendeki değişikliklerle planlanır, gerek görülürse ilaç eklenir ya da ek ölçüm istenir. Muayenede ilk baktığım, yakınmayı açıklayabilecek başka bir gırtlak, burun ya da boğaz sorununun bulunup bulunmadığıdır. Uyarı belirtisi eklenirse ya da yakınma tedaviye karşın sürerse yemek borusu ve midenin de incelenmesi konuşulur.

Boğaz reflüsü değerlendirmesinden önce hangi notları tutmak yararlıdır?

  • Yakınmanın düzeni: Günün hangi saatinde, hangi öğünden ya da yiyecekten sonra, yatınca mı yoksa uzun konuşunca mı arttığı.
  • İlaç listesi: Düzenli kullanılan bütün ilaçlar, reçetesiz ürünler ve takviyeler.
  • Önceki incelemeler: Varsa mide endoskopisi, asit ölçümü ya da gırtlak bakısı sonuçları ve daha önce denenmiş tedaviler.

Boğaz reflüsü tedavisinin izleminde neye bakılır?

İzlemde yakınmaların azalıp azalmadığına ve gırtlağın görünümüne bakılır; kontrolün zamanını hekim belirler. Gırtlaktaki tahrişin gerilemesi haftalar, kimi zaman birkaç ay alabilir; yapılan değişikliklerin işe yarayıp yaramadığı bu yüzden ancak zamanla anlaşılabilir. Beklenen sürede yanıt alınamazsa tanı yeniden ele alınır.

Boğaz reflüsü, mide yanması olmadan da ses ve boğaz yakınmalarına yol açabilen, ancak tanısı tek bir teste dayanmayan bir durumdur. Aynı yakınmalar başka nedenlerden de kaynaklanabildiği için değerlendirme gırtlağın görülmesiyle başlar. Tedavinin temeli günlük düzendeki değişikliklerdir ve sonucu kişiden kişiye değişir.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. ENT Health (AAO-HNS) — GERD and LPR
  2. ENT Health (AAO-HNS) — Laryngopharyngeal Reflux Management and Lifestyle Changes
  3. Cleveland Clinic — Laryngopharyngeal Reflux (LPR)
  4. NHS — Heartburn and acid reflux
  5. MedlinePlus — Gastroesophageal reflux disease
  6. MSD Manual — Gastroesophageal Reflux Disease (GERD)
  7. healthdirect — GORD (reflux)
  8. NIDCD (NIH) — Hoarseness
  9. ENT Health (AAO-HNS) — How to Prevent Hoarseness (Dysphonia)
  10. Krause AJ, Yadlapati R. Review article: Diagnosis and management of laryngopharyngeal reflux. Aliment Pharmacol Ther. 2024.