İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
Baş-Boyun Cerrahisi

Gırtlak Kanseri Cerrahisi

Gırtlak kanseri ameliyatları sınırlı girişimlerden gırtlağın tümüyle alınmasına uzanır. Ameliyatın soluk alma, konuşma ve yutmaya etkisini açıkladım.

Gırtlak kanseri cerrahisi, gırtlakta (larenks) gelişen kötü huylu tümörün, yerine ve yaygınlığına göre gırtlağın bir bölümü ya da tamamıyla birlikte ameliyatla çıkarılmasıdır. Larenjektomi adıyla da bilinir; ağız yoluyla yapılan sınırlı girişimlerden gırtlağın tümüyle alınmasına uzanan farklı ameliyatları kapsar. Gırtlak hem soluk yolunun bir parçası hem de sesin çıktığı organ olduğundan, ameliyatın kapsamı soluk alma, konuşma ve yutma üzerindeki etkisiyle birlikte planlanır. Ankara'da bu ameliyatlardan birine hazırlanan kişi için süreç, ameliyattan önce başlayıp sonrasında da süren konuşma ve yutma rehabilitasyonunu da kapsar.

Gırtlak Kanseri Cerrahisi Nedir, Kimlere Uygulanabilir?

Gırtlak kanseri cerrahisi, tümörün çevresindeki bir miktar sağlıklı görünen dokuyla birlikte çıkarılmasını amaçlar ve hastalığın farklı evrelerinde gündeme gelebilir. Kapsamı tümörün gırtlağın hangi bölümünde başladığına, büyüklüğüne ve yayılıp yayılmadığına göre belirlenir. Hastalığın belirtilerini ve tanı adımlarını gırtlak kanseri sayfasında anlattım.

Gırtlak kanserinde ameliyat seçeneği hangi bilgilerle tartılır?

Ameliyatın önerilip önerilmeyeceği tümörün yeri ve evresi, genel sağlık ve kişinin tercihleri birlikte gözetilerek belirlenir; her seçeneğin olası etkileri anlatıldıktan sonra karar kişiyle verilir. Cerrahi tek başına ya da ışın ve ilaç tedavileriyle aynı planın parçası olarak uygulanabilir; bölgedeki kanserlere genel bakışı baş-boyun kanserleri sayfasında bulabilirsiniz.

Gırtlağın tümüyle alınması gırtlak kanserinde hangi durumlarda konuşulur?

Gırtlağın tümüyle alınması (total larenjektomi), gırtlağı daha sınırlı etkileyen seçeneklerin uygun olmadığı durumlarda gündeme gelir. Tümörün ilerleyerek gırtlağa ya da yutma yoluna zarar vermesi, ışın tedavisinin yeterli olmasının beklenmemesi ve daha önce ışın tedavisi uygulanmış bölgede hastalığın yinelemesi bu durumlar arasındadır.

Gırtlak Kanseri Ameliyatından Önce Hangi Hazırlıklar Yapılır?

Gırtlak kanseri ameliyatından önce hem tümörün yaygınlığı hem de kişinin ameliyata ve sonrasındaki rehabilitasyona hazırlığı değerlendirilir.

Gırtlak kanseri ameliyatı planlanırken hangi tetkikler istenebilir?

Tanıyı koyan biyopsi sonucu ile tümörün sınırlarını gösteren boyun tomografisi ya da MR, ameliyat planının temelini oluşturur. Gerek görülürse göğüs görüntülemesi, PET-BT ya da anestezi altında ayrıntılı endoskopik inceleme istenebilir; gırtlağın kamerayla incelenmesi laringoskopi sayfasında anlatılıyor. Genel anesteziye hazırlık için kan tetkikleri, akciğer filmi ve kalp ritmi kaydı (EKG) yapılabilir.

Gırtlak kanseri ameliyatına hazırlıkta beslenme, diş ve alışkanlıklar için neler konuşulur?

  • Konuşma ve yutma: Ameliyattan önce bu alanda çalışan terapistle görüşmek, sonrasında değişecek iletişim ve beslenme biçimine hazırlanmaya yardımcı olabilir.
  • Beslenme: Tümör yutmayı güçleştirip kilo kaybına yol açmışsa diyetisyenle beslenme planı yapılır; beslenme durumu yara iyileşmesini de etkileyebilir.
  • Diş muayenesi: Tedavi planında ışın tedavisi de varsa dişlerin ışından önce değerlendirilmesi gerekir.
  • Sigara ve alkol: Bırakılmaları hazırlığın ve sonraki dönemin bir parçasıdır; bırakmak için destek alınabilir.
  • İlaçlar: Bitkisel ürünler dahil kullanılan her şey bildirilir; kanamayı etkileyebilen ilaçlardan hangisinin ne zaman kesileceğini ameliyat ekibi bildirir.

Gırtlak Kanseri Cerrahisinde Hangi Ameliyat Türleri Uygulanabilir?

Gırtlak kanseri cerrahisindeki ameliyatlar ağız yoluyla yapılan girişimler, gırtlağın bir bölümünün alınması ve tümüyle alınması olarak öbeklenebilir; hangisinin uygun olduğu tümörün yerine, büyüklüğüne ve kişinin genel durumuna göre belirlenir. Kanser boyundaki lenf bezlerine yayılmışsa ya da yayılma olasılığı yüksek görülüyorsa bu bezler aynı ameliyatta çıkarılabilir (boyun diseksiyonu); boyunda yapılan cerrahi girişimler boyun kitlesi cerrahisi sayfasının konusudur.

Gırtlak kanserinde ağız yoluyla yapılan cerrahi nasıl uygulanır?

Bu girişimde ağızdan boğaza yerleştirilen ışıklı bir boru aracılığıyla ve büyütme altında tümöre ulaşılır; boyunda dışarıdan kesi yapılmaz. Çok erken evrede ses telinin yalnız hastalıklı yüzey katmanı soyularak alınabilir; bazı erken evre tümörler ise ince aletlerle ya da lazerle çıkarılabilir. Hangi aletin kullanılacağına tümörün özelliklerine göre karar verilir. Ağız yoluyla ses tellerine ulaşılan ameliyatların genel çerçevesini ses teli cerrahisi sayfasında açıkladım.

Gırtlak kanserinde gırtlağın bir bölümünün alındığı ameliyatlarda neler yapılır?

Gırtlağın bir bölümünün alınmasında (kısmi larenjektomi) amaç, tümörün tamamını çıkarırken gırtlağın olabildiğince yerinde bırakılması ve konuşma ile yutmanın sürebilmesidir. Tümörün yerine göre ses tellerinin üstünde kalan bölüm ya da bir ses telini de içine alan gırtlak yarısı çıkarılabilir. Ameliyattan sonra gırtlakta şişlik bekleniyorsa soluk yolunu güvenceye almak için geçici bir nefes açıklığı açılabilir; bu açıklığın bakımı trakeotomi sayfasında yer alıyor. Seste ve yutmadaki değişimin ölçüsü kişiden kişiye farklıdır.

Gırtlağın tümüyle alındığı gırtlak kanseri ameliyatı hangi adımlarla yapılır?

Bu ameliyatta genel anestezi altında boynun önünden yapılan kesiyle gırtlak ve çevresindeki doku, gerekirse yutağın bir bölümüyle birlikte çıkarılır. Ardından soluk borusunun üst ucu boynun önündeki deriye dikilerek kalıcı bir nefes açıklığı (stoma) oluşturulur; kişi bundan sonra soluğunu bu açıklıktan alıp verir. Böylece soluk yolu ile ağızdan yemek borusuna uzanan yutma yolu birbirinden ayrılır ve yutak onarılarak kapatılır. Uygun görülürse aynı ameliyatta soluk borusu ile yemek borusu arasında küçük bir geçit açılıp konuşmaya yarayan bir ses protezi yerleştirilebilir.

Gırtlak Kanseri Ameliyatından Sonra İyileşme Nasıl İlerler?

Gırtlak kanseri ameliyatından sonra yatış süresi ameliyatın kapsamına göre birkaç günden birkaç haftaya uzanabilir. Halsizlik haftalarca, kimi zaman aylarca sürebilir; ağır kaldırma ve yorucu işlere dönüş zamanını hekim belirler. İyileşmenin hızı kişiden kişiye değişir.

Gırtlak kanseri ameliyatından sonraki ilk günler nasıl geçer?

Kapsamlı bir ameliyattan sonra ilk gün yoğun bakımda ya da yakın izlemin yapıldığı bir birimde geçirilebilir, ardından servise geçilir. Uyanıldığında damar yolu, beslenme tüpü, boyunda dren ve nefes açıklığında bir tüp bulunabilir; drenler genellikle birkaç gün içinde alınır. İlk günlerdeki ağrı, hekimin önerdiği ilaçlarla denetim altında tutulmaya çalışılır. Açıklığın nasıl temizlenip nemlendirileceği kişiye ve bir yakınına öğretilir; konuşulamayan dönemde yazı ya da tabletle anlaşılır.

Gırtlak kanseri ameliyatından sonra yutma ve beslenme nasıl ilerler?

Yutak iyileşirken beslenme bir süre burundan ya da karın derisinden mideye uzanan bir tüple sürdürülür. Ağızdan beslenmeye ne zaman geçileceğine iyileşmenin gidişine göre hekim karar verir; gerek görülürse önce dikiş hattında sızıntı olup olmadığını görmek için yutma filmi çekilir. Geçiş yumuşak gıdalarla ve aşamalı olur; diyetisyen ve yutma terapistiyle kilonun korunmasına çalışılır. Yutmanın nasıl değerlendirildiği yutma güçlüğü başlığında ele alınıyor.

Gırtlak Kanseri Ameliyatından Sonra Konuşma ve Günlük Yaşam Nasıl Yeniden Düzenlenir?

Gırtlak kanseri ameliyatından sonra konuşma için gereken yeni yolun öğrenilmesi ve nefes açıklığıyla yaşamaya alışma, konuşma ve dil terapistinin yürüttüğü bir rehabilitasyon sürecinde ele alınır. Gırtlağın bir bölümü alındığında ses başlangıçta kısık ya da zayıf duyulabilir; tümüyle alındığında ise eski yolla konuşulamaz. Bu değişim başlangıçta sarsıcı olabilir; ruhsal destek ve destek grupları uyum döneminde yardımcı olabilir.

Gırtlağın tümüyle alınmasından sonra konuşma yöntemi kişiyle nasıl kararlaştırılır?

Hangi yolun uygun olduğu kişinin durumuna ve tercihine göre terapistle birlikte belirlenir ve seçilen yol onunla çalışılarak öğrenilir. Kullanılabilen başlıca yollar şunlardır:

  • Ses protezi: Nefes açıklığının arka duvarından yemek borusuna açılan geçide oturan küçük bir kapakçıktır; akciğer havası bu yolla ses kaynağı olarak kullanılır.
  • Yemek borusu sesi: Aygıt gerektirmeyen, yemek borusuna alınan havayla konuşmaya dayanan bir yoldur; öğrenilmesi zaman alır.
  • Elektronik ses aygıtı: Boyun derisine tutulan, pille çalışan bir aygıt titreşim üretir; ses mekanik bir tınıda duyulur.

Hangi yolla ne ölçüde akıcı konuşulabileceği kişiden kişiye değişir; ses çalışmalarının genel ilkelerini ses terapisi sayfasında topladım.

Gırtlağın tümüyle alınmasından sonra nefes açıklığıyla günlük yaşam nasıl düzenlenir?

Solunan hava artık burun ve ağızdan geçmediği için ısınmadan, nemlenmeden ve süzülmeden akciğerlere ulaşır; bu durum balgamın koyulaşmasına ve kabuklanmaya yol açabilir. Bu nedenle açıklığın üzerinde ısı ve nem tutan bir filtre kullanılabilir, açıklığın temizlenmesi günlük bakımın parçası olur. Yıkanırken açıklığa su, toz ya da küçük parçacık kaçmaması gerekir. Koku alma azalır, tat da etkilenebilir; terapist bu konuda da yol gösterebilir.

Gırtlak Kanseri Cerrahisinin Riskleri ve Olası Sorunları Nelerdir?

Gırtlak kanseri cerrahisi kapsamlı bir baş-boyun ameliyatıdır; anesteziye bağlı sorunlar, akciğer enfeksiyonu ve pıhtı oluşumu gibi her ameliyatta görülebilen risklerin yanında bu bölgeye özgü sorunlar da gelişebilir. Risklerin ölçüsü ameliyatın kapsamına, daha önce ışın tedavisi alınıp alınmadığına ve genel sağlığa göre değişir ve ameliyattan önce kişiye özgü olarak konuşulur.

Gırtlak kanseri ameliyatından sonra hangi sorunlar gelişebilir?

  • Kanama ve yara sorunları: Yara bölgesinde kanama ya da deri altında kan birikmesi (hematom) olabilir; yarada enfeksiyon gelişebilir ya da iyileşme gecikebilir.
  • Yutak ile deri arasında sızıntı: Yutağın onarıldığı hat tam kapanmazsa tükürük boyundaki deriye doğru sızabilir (fistül); iyileşme uzayabilir, kimi zaman ek bir girişim gerekebilir.
  • Yutma güçlüğü ve darlık: Yutma güçlüğü özellikle ilk dönemde görülebilir; yutma yolunda daralma gelişirse genişletme işlemleri gündeme gelebilir.
  • Nefes açıklığıyla ilgili sorunlar: Açıklık zamanla daralabilir, koyu balgamla tıkanabilir ya da çevresindeki deri tahriş olabilir; ses protezi varsa çevresinden sızıntı olabilir.
  • Çevre yapılar: Tiroid ve paratiroid bezlerinin etkilenmesiyle hormon düzeyleri değişebilir; lenf bezlerinin alındığı ameliyatlarda boyun ve omuz hareketinde kısıtlılık ya da kulakta uyuşma görülebilir.

Gırtlak kanseri ameliyatından sonra hangi belirtilerde beklemeden yardım alınır?

Nefes açıklığı tıkandığı için ya da başka bir nedenle nefes alınamıyorsa, nefes almada belirgin güçlük ya da göğüs ağrısı varsa ve açıklıktan ya da yaradan yoğun kanama olursa 112 aranmalıdır. Daha hafif ama süren bir kanamada da beklemeden acil servise gidilir. Ateş ya da yarada kızarıklık, şişlik, irin veya akıntı fark edildiğinde kontrol günü beklenmeden hekime başvurulur.

Ankara'da Gırtlak Kanseri Cerrahisi İçin Değerlendirme ve Planlama Nasıl İlerler?

Ankara'da gırtlak kanseri cerrahisi planlanırken tümörün gırtlağın hangi katını tuttuğu ve ses tellerinin hareketi, biyopsi ve görüntüleme bulgularıyla birlikte değerlendirilir. Ameliyat seçeneği konuşulduğunda soluk alma, konuşma ve yutmada nelerin değişebileceği ve rehabilitasyonun nasıl yürüyeceği kişiyle ve yakınlarıyla ele alınır.

Gırtlak kanseri ameliyatından sonra izlem ve ek tedavi nasıl planlanır?

Ameliyatta çıkarılan doku patoloji incelemesine gönderilir; sonuç evrenin yeniden değerlendirilmesine yol açabilir ve buna göre ışın tedavisi ya da ışınla birlikte ilaç tedavisi gündeme gelebilir. Tedavi bittikten sonra düzenli kontroller sürer ve gerek görülürse görüntüleme istenir. Kontrol aralığını hekim belirler; yeni bir yakınma ortaya çıktığında kontrol tarihini beklemeden hekime bilgi verilebilir.

Gırtlak kanseri cerrahisi görüşmesine gelirken hangi bilgiler hazırlanabilir?

Daha önce ışın ya da ilaç tedavisi alındıysa bu tedavilerin özetleri, ameliyatın kapsamının ve risklerinin planlanmasında önem taşır. Biyopsinin patoloji raporu ile tomografi, MR ya da PET-BT görüntüleri ve raporları da getirilebilir.

Gırtlak kanseri cerrahisinde seste, yutmada ve günlük yaşamdaki değişimin ölçüsü kişiden kişiye farklıdır; karar, öteki tedavi seçenekleri ve rehabilitasyon olanaklarıyla birlikte kişiyle konuşularak verilir.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. National Cancer Institute — Laryngeal Cancer Treatment (PDQ®)–Patient Version
  2. MedlinePlus — Laryngectomy
  3. Cleveland Clinic — Laryngectomy
  4. healthdirect — Laryngectomy
  5. American Cancer Society — Surgery for Laryngeal and Hypopharyngeal Cancer
  6. Cancer Research UK — After laryngeal cancer surgery
  7. Cancer Research UK — Speaking after a laryngectomy
  8. NHS — Treatment for laryngeal cancer
  9. Hoffmann TK. Total Laryngectomy-Still Cutting-Edge?. Cancers (Basel). 2021.