İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
Boğaz, Ses ve Uyku Cerrahisi

Bademcik Küçültme (Tonsillotomi)

Bademcik küçültmede ince kapsül yerinde bırakılır, yalnız büyümüş bölüm alınır. Bademciğin tümüyle çıkarılmasıyla arasındaki farkı ele alıyorum.

Bademcik küçültme (tonsillotomi), bademciğin çevresindeki ince kapsül yerinde bırakılarak büyümüş bölümünün alındığı bir girişimdir. Kısmi bademcik alınması ya da intrakapsüler (kapsül içi) tonsillektomi adlarıyla da anılır. Kaynaklarda en çok, bademciklerin iriliği nedeniyle uykuda soluk almakta ya da yutmakta zorlanan çocuklarda ele alınır; erişkinlerde de uygulanabilen yaklaşımlar arasındadır. Bademciğin tümüyle çıkarılması ile yalnız bir bölümünün alınması arasındaki seçim, bademciğin yapısına, yakınmanın türüne ve kişinin durumuna göre hekimle belirlenir. Ankara'da bu değerlendirme, yakınmaların dinlenmesi ve boğaz muayenesiyle başlar.

Bademcik Küçültme (Tonsillotomi) Nedir?

Bademcik küçültme, bademcik dokusunun büyümüş bölümünün alınıp kapsül boyunca ince bir doku katmanının yerinde bırakıldığı ameliyattır. Amaç, boğaz geçidinde yer tutan bademcik hacmini azaltmaktır. Bademcik iriliğinin hangi yakınmalara yol açabildiğini bademcik büyümesi sayfasında anlattım.

Kısmi bademcik alınması ile intrakapsüler tonsillektomi aynı işlem midir?

Kaynaklarda tonsillotomi, kısmi, subtotal ve intrakapsüler tonsillektomi adları büyük ölçüde aynı yaklaşımı anlatmak için kullanılır. Ortak nokta, bademcik dokusunun kapsülün iç yanından küçültülmesi ve kapsülün yerinde kalmasıdır; bademcik cerrahisi de bu nedenle kapsül içi ve kapsül dışı girişimler olarak iki öbekte ele alınır.

Tonsillotomi ile tam bademcik ameliyatı yapılan işlem bakımından nasıl ayrışır?

Tam bademcik ameliyatında (tonsillektomi) bademcik, kapsülüyle birlikte boğaz kasından ayrılarak bütünüyle çıkarılır. Tonsillotomide ise kapsül ve onun hemen üzerindeki ince doku yerinde bırakılır; bademcik yatağında bir miktar bademcik dokusu bulunmayı sürdürür. Tam ameliyatın aşamalarını bademcik ameliyatı sayfasında bulabilirsiniz.

Bademcik Küçültme (Tonsillotomi) Kimlerde Gündeme Gelebilir?

Bademcik küçültme, kaynaklarda en çok bademciklerin büyüklüğüne bağlı yakınmaları olan çocuklarda konuşulan bir girişim olarak geçer; erişkinlerde de uygulanabilir. Çocuklarda iri bademcik ve geniz eti, uykuda hava yolunu daraltan sık nedenler arasındadır. Başlıca durumlar şunlardır:

  • Uykuda solunum sorunu: Bademciklerin iriliğine bağlı horlama, ağızdan soluma ve uykuda nefes duraklamaları; tablonun çocuklardaki seyrini çocuklarda horlama ve uyku apnesi başlığında ele aldım.
  • Yutma güçlüğü: Boğaz geçidini daraltan bademciklerin yemek yemeyi zorlaştırması.
  • Erişkinde uykuda hava yolu darlığı: Bademcik iriliğinin erişkinde uyku apnesine katkıda bulunan etkenlerden biri olması; hastalığın genel çerçevesi obstrüktif uyku apnesi sayfasında yer alıyor.

Bademcik küçültme değerlendirmesinde bademciğin büyüklüğü neden belirleyicidir?

Küçültme büyümüş dokunun hacmini azaltmaya yönelik olduğundan, boğaz geçidinde belirgin yer tutmayan bir bademcik bu girişim için uygun sayılmaz. Ancak görünen boyut tek başına yeterli değildir: iri bademciği olan her çocukta yakınma olmaz ve bademcikler çoğu zaman ergenlik döneminde küçülür. Bu nedenle uykudaki solunum, beslenme ve gündüz yakınmaları boyutla birlikte tartılır.

Bademcik küçültme kimlerde uygun bir seçenek olmayabilir?

Kaynaklarda bu girişim için kesin bir yaş sınırı bildirilmez. Yakınma bademcik iriliğiyle açıklanamıyorsa küçültme beklenen amaca hizmet etmeyebilir. Bademcikte kuşku uyandıran bir büyüme varsa dokunun tamamının alınıp incelemeye gönderilmesi gündeme gelebilir. Yakınmaların başında sık yineleyen bademcik iltihabı geliyorsa son dönemde geçirilen iltihapların sayısı ve ağırlığı, tam alma ile küçültme arasındaki seçimde belirleyici sayılır; geride kalan doku da iltihaplanabildiği için karar hekimle verilir. İltihabın belirtileri ve tedavisi için bademcik iltihabı sayfasına bakabilirsiniz.

Bademcik Küçültme (Tonsillotomi) Öncesinde Nasıl Hazırlanılır?

Bademcik küçültmeye hazırlık, yakınmanın gerçekten bademcik iriliğinden kaynaklandığının ve kişinin anesteziye uygun olduğunun değerlendirilmesiyle başlar. Kan sayımı ya da pıhtılaşmayı gösteren testlerin gerekip gerekmediğine öyküye göre karar verilir; açlık süresi ameliyattan önce size söylenir.

Tonsillotomi öncesinde hekimle hangi bilgiler paylaşılmalıdır?

  • Kanama öyküsü: Kişide ya da ailesinde kanama ve pıhtılaşma sorunu bulunup bulunmadığı.
  • İlaçlar ve takviyeler: Reçeteli ilaçların yanında eczaneden alınanlar, vitaminler ve bitkisel ürünler; kanamayı artırabilen ilaçlara ara verilip verilmeyeceğine hekim karar verir.
  • Anestezi ve alerji: Önceki narkozlarda yaşanan bir sorun ya da bilinen ilaç alerjisi.
  • Kilo ve eşlik eden hastalıklar: Kilo fazlası, uyku için yapılan girişimden beklenen yararı ve sorun görülme olasılığını etkileyebilir.

Bademcik küçültme kararından önce uyku değerlendirmesi nasıl planlanır?

Uyku testi (polisomnografi), uykuda nefes duraklamalarının bulunup bulunmadığını ve uyku bozukluğunun iri bademcik ya da geniz etiyle ilişkili olup olmadığını anlamaya yardım eder; her çocukta değil, gerek görüldüğünde istenir. Bu gece boyu kaydın ayrıntısına uyku testi sayfasında yer verdim. Ağızdan görülemeyen geniz eti de hava yolunu daraltıyorsa iki girişimin birlikte planlanıp planlanmayacağı konuşulur; o işlemin ayrıntısı geniz eti ameliyatı sayfasında.

Bademcik Küçültme (Tonsillotomi) Nasıl Yapılır?

Tonsillotomi ağız yoluyla yapılır. Anestezi biçimi ve işlemin yapılacağı ortam kişinin yaşına ve muayene bulgularına göre planlanır; çocuklarda bademcik girişimleri genel anestezi altında, çocuk uyurken gerçekleştirilir. Ağız bir düzenekle açık tutulur ve bademciklerin taşan bölümü, kapsül ile üzerindeki ince doku katmanı yerinde bırakılarak küçültülür; ardından kanayan noktalar denetlenir. Süre, eş zamanlı başka bir girişim olup olmadığına göre değişir.

Bademcik küçültmede kullanılacak alet neye göre seçilir?

Bademcik dokusu, doku kesen ya da tıraşlayan aletlerle veya enerjiyle dokuyu küçülten farklı aletlerle alınabilir. Hangisi kullanılırsa kullanılsın amaç, kapsülü yerinde bırakarak bademciğin büyümüş bölümünü azaltmaktır. Kaynaklarda bu girişim için tek bir alet tanımlanmaz; seçimi bademciğin yapısına ve kendi değerlendirmesine göre hekim yapar.

Tonsillotomi günübirlik mi yoksa yatarak mı planlanır?

Tonsillotomiden sonra kişi, tam olarak uyanıp rahat soluyabildiği ve yutkunabildiği görülene dek uyanma bölümünde izlenir. Eve aynı gün ya da ertesi gün dönülebilir. Hangisinin uygun olduğunu yaş, genel durum, eşlik eden hastalıklar ve işlemden sonra bir sorun gelişip gelişmediği gözetilerek hekim belirler.

Bademcik Küçültme (Tonsillotomi) Sonrasında İyileşme Nasıl İlerler?

Bademcik küçültmeden sonra iyileşmenin ne kadar süreceği, bademcik ameliyatlarında olduğu gibi kişiden kişiye değişir; uygulanan işlem, kişinin iyileşme hızı ve bir sorun gelişip gelişmediği bu süreyi etkiler. Sizin için beklenen süreyi ve kontrol zamanını hekim belirler.

Tonsillotominin ilk günlerinde hangi yakınmalar görülebilir?

İlk günlerin başlıca yakınması yutkunurken hissedilen ağrıdır; ağrı dilde, çenede ya da kulakta da duyulabilir ve günler içinde yavaş yavaş azalır. İlk bir-iki gün hafif ateş, iyileşme süresince geçici ağız kokusu ve küçük dilde şişlik görülebilir. Hangi ağrı kesicinin hangi aralıklarla kullanılacağını hekim belirler.

Bademcik küçültmeden sonra çocuğun bakımında aile nelere dikkat eder?

Çocuk ağrıdan ötürü içmekte isteksiz olsa da gün boyunca az az sıvı vermeyi sürdürmek gerekir. Yumuşak ve serin besinlerle başlanıp boğaz el verdikçe olağan yemeğe dönülür; asitli, acılı ve sert yiyecekler bir süre geri planda tutulur. Ağzına kan gelirse yutmadan tükürmesi çocuğa önceden anlatılabilir. İyileşme döneminde hasta kişilerle yakın temastan ve kalabalık ortamlardan uzak durmak, yorucu oyun ve spora ara vermek önerilir; okula dönüşün zamanını hekim bildirir.

Bademcik Küçültmenin (Tonsillotominin) Riskleri ve Olası Sorunları Nelerdir?

Bademcik küçültme de her ameliyat gibi kanama, yara yerinde enfeksiyon, ağrı nedeniyle yeterince içilememesine bağlı sıvı kaybı ve anesteziye bağlı sorunlar gibi riskler taşır. Geride bademcik dokusu kaldığı için bu girişime özgü bir olasılık da ayrıca konuşulur.

Tonsillotomiden sonra kanama görülürse nasıl davranılır?

Kanama, bademcik girişimlerinden sonra ameliyat günü ya da izleyen iki hafta içinde ortaya çıkabilir ve birden fazla kez yineleyebilir. Ağızdan ya da burundan parlak kırmızı kan gelmesi ya da kanlı kusma görüldüğünde, miktarı ne olursa olsun beklemeden acil servise başvurulur; kanama yoğunsa ya da nefes almakta güçlük varsa 112 aranır. Çocuk kanı yutabildiği için kanama kimi zaman ancak kan kusulduğunda fark edilir. Durdurmak için yeniden işlem gerekebilir.

Tonsillotomiden sonra ileride ikinci bir bademcik ameliyatı neden gerekebilir?

Kapsül üzerinde bırakılan bademcik dokusu zamanla yeniden büyüyebilir; bu durumda horlama ya da uykuda solunum yakınmaları yeniden ortaya çıkabilir. Kalan doku iltihaplanabilir ve bademcik iltihabı atakları görülmeyi sürdürebilir. Böyle durumlarda bademciğin tümüyle alınması gibi yeni bir işlem gerekebilir. Bu olasılığın kimde gerçekleşeceği önceden kestirilemez.

Bademcik küçültme sonrası hangi belirtilerde beklemeden hekime başvurulur?

Nefes almada zorlanma, yiyecek ya da sıvının yutulamaması ve çocuğun yeterince içememesi beklemeden hekime iletilmesi gereken durumlardır; solunum güçlüğü ağırsa 112 aranır. 38,3 °C'yi geçen ateş, hafif olduğu hâlde geçmeyen ateş ve ilk 24 saatten sonra da süren bulantı ile kusma da iyileşmenin olağan seyrinin dışında kalır.

Ankara'da Bademcik Küçültme (Tonsillotomi) İçin Değerlendirme ve İzlem Nasıl İlerler?

Ankara'da bademcik küçültme süreci, uyku, yutma ve geçirilen boğaz iltihaplarına ilişkin öykünün alındığı ve ağız içinden bademciklerin incelendiği muayeneyle başlar; gerek görülürse ek tetkik istenir. Bulgulara göre izlem, bademciğin tümüyle alınması ya da küçültülmesi seçenekleri beklenenleri ve riskleriyle konuşulur; karar hekimle birlikte verilir.

Bademcik küçültme görüşmesinde hangi sorular aydınlatılmalıdır?

  • Kapsam: Önerilen girişimin bademciğin tamamını mı, bir bölümünü mü kapsadığı.
  • Kalan doku: Kalan doku büyür ya da iltihaplanırsa izlenecek yol.
  • Eve dönüş ve kontrol: Günübirlik mi yatarak mı izleneceği ve kontrolün ne zaman yapılacağı.
  • Acil durum planı: Evde kanama görülürse hangi acil servise başvurulacağı.

Varsa önceki uyku testi raporunun ve son yıllarda geçirilen boğaz iltihaplarının yaklaşık tarihlerinin görüşmeye getirilmesi değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Tonsillotomiden sonraki izlemde nelere bakılır?

İzlemde ağrının, sıvı alımının ve yara yerinin nasıl iyileştiği değerlendirilir; ilk kontrolün zamanını hekim belirler. Uyku için yapılan girişimden sonra horlama ya da nefes duraklamaları sürer veya zamanla yeniden başlarsa değerlendirme yinelenir; bunun nedeni kalan dokunun büyümesi olabileceği gibi başka bir etken de olabilir. Horlamanın bademcik dışındaki nedenleri horlama sayfasının konusu.

Bademcik küçültme, kapsülü yerinde bırakarak büyümüş bademcik dokusunu azaltmayı amaçlayan ve özellikle bademcik iriliğine bağlı uyku ve yutma yakınmalarında gündeme gelen bir girişimdir. Geride doku kaldığı için yakınmaların yineleyebileceği ve yeniden işlem gerekebileceği karar verilirken bilinmelidir. Beklenen yarar kişiden kişiye değişir; seçim muayene bulgularıyla birlikte hekimle yapılır.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. Windfuhr JP, Toepfner N, Steffen G, et al. Clinical practice guideline: tonsillitis II. Surgical management. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2016.
  2. Windfuhr JP, Savva K. [An update on tonsillotomy studies]. HNO. 2017.
  3. Bystrup A, Lildal TK, Ovesen T. Longterm results after tonsillotomy: outcome, residual symptoms and need for revision surgery. Acta Otolaryngol. 2020.
  4. Cleveland Clinic — Tonsillectomy
  5. MedlinePlus — Tonsillectomy
  6. MedlinePlus — Tonsil and adenoid removal - discharge
  7. healthdirect — Adeno-tonsillectomy (child)
  8. ENT Health (AAO-HNS) — Pediatric Sleep-disordered Breathing
  9. ENT Health (AAO-HNS) — Tonsils and Adenoids