İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
Denge ve Baş Dönmesi

Süperior Kanal Dehisansı

Öksürünce ya da yüksek seste gelen baş dönmesi ve kendi sesini kulağın içinde duymak bu durumu düşündürür. Tomografideki açıklığın anlamını açıkladım.

Süperior kanal dehisansı, iç kulaktaki üç denge kanalından üstte olanı (üst yarım daire kanalı) örten kemiğin incelmesi ya da bir bölümünde açık kalmasıdır. Seyrek görülen bu durum işitmeyi ve dengeyi birlikte etkileyebilir. Yüksek sesle ya da öksürme, ıkınma gibi zorlanmalarla gelen baş dönmesi ve kişinin kendi sesini kulağının içinde yüksek duyması tipik yakınmalarıdır. Tomografide açıklık saptanan herkeste belirti olmaz. Ankara'da bu şüpheyle yapılan değerlendirmede öykü, işitme ve denge testleri ile görüntüleme birlikte yorumlanır.

Süperior Kanal Dehisansı Nedir, İç Kulakta Neyi Değiştirir?

Süperior kanal dehisansı, üst yarım daire kanalını çevreleyen kemik örtünün bir yerinde eksik olmasıdır ve iç kulağın sese ve basınca verdiği yanıtı değiştirir. İç kulağın normalde orta kulağa bakan iki hareketli penceresi vardır: oval pencere ve yuvarlak pencere. Kanalın üstündeki açıklık üçüncü bir pencere gibi davranır (üçüncü pencere sendromu); kulağa gelen ses enerjisinin bir bölümü işitme organı (koklea) yerine bu açıklığa yönelir, kafa kemiklerinden gelen titreşimler ise iç kulağa olağandan kolay ulaşır.

Süperior kanal dehisansının nedeni biliniyor mu?

Kesin nedeni bilinmemektedir. Ağırlık kazanan görüş, kanalın üstündeki kemiğin gelişim döneminde yeterince kalınlaşmadığı ve yakınmaların birçok kişide kafa travması gibi ikinci bir olayın ardından başlayabildiği yönündedir. İnce kemiğin yaşla birlikte daha da incelebileceği de öne sürülmüştür. Seyrek olarak komşu bir kitle ya da kemik hastalığı açıklığa yol açabilir.

Süperior kanal dehisansı hangi yaşlarda görülür, iki kulağı da tutar mı?

Yakınmalar çoğunlukla orta yaşlarda başlar; kadınlarda ve erkeklerde benzer biçimde görülür, çocuklarda da bildirilmiştir. Birçok kişide belirtiler tek kulaktadır. Buna karşın açıklık iki kulakta birden bulunabilir.

Süperior Kanal Dehisansının Belirtileri Nelerdir?

Süperior kanal dehisansının belirtileri işitmeyle ve dengeyle ilgilidir; bazı kişilerde işitme, bazılarında denge yakınmaları öne çıkar. Belirtilerin türü ve şiddeti kişiden kişiye belirgin biçimde değişir.

Süperior kanal dehisansında baş dönmesini neler tetikler?

Baş dönmesi ve görüntünün sallanması (osilopsi), yüksek ve özellikle kalın seslerle ya da öksürme, hapşırma, ıkınma, ağır kaldırma gibi kulak ve kafa içi basıncını değiştiren durumlarla ortaya çıkar. Yakınma uyaranla birlikte başlar, çoğunlukla uyaran sürdüğü kadar sürer ve aynı uyaranla düzenli biçimde yinelenir. Bazı kişilerde ataklardan bağımsız, süreğen bir dengesizlik hissi de olur. Belirli bir sesle ya da zorlanmayla bağlantısı kurulamayan dönme hissi için baş dönmesi sayfasına bakılabilir.

Kanal dehisansı işitmede hangi yakınmalara yol açar?

  • Kendi sesini yüksek duyma: Kişinin sesi etkilenen kulakta yüksek ya da bozulmuş biçimde yankılanır (otofoni).
  • Vücut seslerini duyma: Adımlar, göz kırpma ve göz hareketleri, çene ya da boyun hareketlerinin sesi içeriden duyulabilir.
  • Nabızla eş zamanlı çınlama: Kalp atımıyla aynı ritimde bir uğultu ya da zonklama; çınlamanın öteki türlerini kulak çınlaması sayfasında bulabilirsiniz.
  • Kalın seslerde işitme azalması: İşitme testinde düşük frekanslarda, orta kulak hastalıklarındakine benzeyen (iletim tipi) bir düşüş saptanabilir.
  • Dolgunluk ve sese duyarlılık: Kulakta dolgunluk hissi ve gündelik seslerden rahatsız olma eşlik edebilir.

Süperior Kanal Dehisansı Hangi Hastalıklarla Karışabilir?

Süperior kanal dehisansı, belirtileri sık görülen birçok kulak hastalığıyla ortak olduğu için başka tanılarla karışabilir ve tanınması zaman alabilir. İşitme yakınmaları orta kulak, baş dönmesi ise öteki iç kulak hastalıklarını düşündürebilir.

Kanal dehisansındaki dolgunluk ve işitme azalması hangi orta kulak sorunlarıyla karışır?

  • Otoskleroz: Üzengi kemiğinin hareketinin kısıtlandığı bu hastalıkta da düşük frekanslarda iletim tipi kayıp görülür; ayrımda orta kulak refleks ölçümü yol gösterir. Hastalığı otoskleroz sayfasında anlattım.
  • Östaki borusu sorunları: Dolgunluk ve kişinin kendi sesini yüksek duyması, açık kalan östaki borusunda da olur; orada burundan alınan nefesin sesi de sık duyulur. Ayrıntılar östaki borusu yetmezliği sayfasında.
  • Orta kulağın öteki hastalıkları: Zarı ve kemikçikleri etkileyen sorunlar benzer bir işitme eğrisi verebilir; bunlarda orta kulak basınç ölçümü çoğu kez olağan dışı çıkar.

Kanal dehisansı hangi denge hastalıklarıyla benzer yakınmalar verir?

Sesle ya da basınçla gelen baş dönmesi perilenf fistülünde de görülür; ancak orada yakınmalar çoğu kez kulak ameliyatı ya da basınç yaralanması gibi belirli bir olayın ardından başlar. İç kulak sıvısının sızdığı bu durumu perilenf fistülü sayfasında okuyabilirsiniz. Meniere hastalığında kendiliğinden gelen ataklar ve dalgalanan işitme kaybı ön plandadır. Vestibüler migrende sese bağlı baş dönmesi uyaran bittikten sonra da sürer; migren, kanal dehisansıyla aynı kişide birlikte bulunabilir.

Süperior Kanal Dehisansı Tanısı Nasıl Konur?

Süperior kanal dehisansı tanısı üç ayağın birlikte bulunmasıyla konur: duruma uyan en az bir belirti, iç kulakta üçüncü pencere etkisini gösteren bir muayene ya da test bulgusu ve ince kesitli tomografide kanalın üstünde açıklık. Ayrıca yakınmaların başka bir denge hastalığıyla daha iyi açıklanmıyor olması gerekir.

Kanal dehisansı şüphesinde işitme testi ve VEMP neyi gösterir?

İşitme testinde düşük frekanslarda hava yolu ile kemik yolu ölçümleri arasında fark bulunması ve kemik yoluyla işitmenin beklenenden iyi çıkması tipiktir; testin yapılışını odyometri sayfasında anlattım. VEMP, kulağa verilen sese boyun ve göz çevresi kaslarının verdiği yanıtı ölçen bir denge testidir; dehisans olan tarafta yanıt daha düşük ses düzeyinde alınır ya da daha büyük çıkar. Uygulanışı VEMP testi sayfasında yer alıyor. Muayenede kulağa ses ya da basınç verilirken göz hareketleri de izlenebilir. Bu bulgular her hastada saptanmaz ve birbirleriyle birlikte yorumlanır.

Süperior kanal dehisansında tomografi neden tek başına tanı koydurmaz?

Şakak kemiğinin ince kesitli tomografisi açıklığı gösterebilen görüntüleme yöntemidir. Ancak çok ince bir kemik tomografide açık gibi görünebilir ve hiçbir yakınması olmayan kişilerde de açıklık saptanabilmektedir. Bu yüzden tanı yalnız görüntüye dayandırılmaz; görüntü, belirtiler ve testler aynı kulağı gösterdiğinde anlam kazanır. MR bu açıklığı göstermek için yeterli ayrıntıyı vermez; baş dönmesinin başka nedenlerini araştırmak için gerek görülürse istenir. İki yöntemin kullanım alanlarını KBB hastalıklarında MR ve tomografi sayfasında açıkladım.

Süperior Kanal Dehisansı Nasıl Tedavi Edilir?

Süperior kanal dehisansında tedavi belirtilerin şiddetine göre planlanır: hafif yakınmalarda izlem ve tetikleyicilerden kaçınma, yaşamı belirgin biçimde etkileyen olgularda cerrahi onarım seçenekler arasındadır. Plan kurulurken yakınmaların günlük yaşamı ne ölçüde kısıtladığı, belirtilerle test sonuçlarının aynı kulağı gösterip göstermediği ve açıklığın tek ya da iki taraflı olduğu göz önüne alınır; belirti vermeyen, tomografide rastlantıyla görülen açıklık tek başına ameliyat nedeni sayılmaz. Hekimin önerisine göre gürültülü ortamlardan uzak durmak, kulak tıkacı kullanmak, ağır kaldırma ve ıkınma gibi zorlanmaları azaltmak yakınmaları sınırlamaya yardımcı olabilir. Açıklık kendiliğinden kapanmaz ve açıklığa yönelik, etkili olduğu bilinen bir ilaç tedavisi yoktur; yine de birçok kişi yakınmalarını ameliyat olmadan yönetebilir.

Kanal dehisansına eşlik eden migren ve denge sorunu tedavi planını nasıl etkiler?

Migren gibi eşlik eden durumlar yakınmaların bir bölümünü açıklayabildiğinden ayrıca ele alınır; hafif yakınmalarda izlem sürerken bu durumların tedavisi planın parçasıdır. Dengesi etkilenen kişilerde denge egzersizleri plana eklenebilir. Eşlik eden migreni olanlarda ve açıklığı iki kulakta bulunanlarda ameliyat sonrası toparlanmanın daha uzun sürebildiği bildirilmiştir; cerrahi seçeneği konuşulurken bu nokta da göz önünde tutulur.

Süperior kanal dehisansı cerrahisinde hangi sınırlar ve riskler konuşulur?

Cerrahide açıklığın bulunduğu kanal bölümü tıkanır ya da açıklığın üzeri örtülür; amaç üçüncü pencere etkisini azaltmaktır. Sesle ve basınçla tetiklenen yakınmaların azalması hedeflenir. Baş ağrısı, zihin bulanıklığı ve süreğen dengesizlik gibi yakınmaların açıklıkla bağı daha belirsizdir; bunlar ameliyattan sonra da sürebilir. Riskler arasında iç kulak kaynaklı işitme kaybı ile ameliyat sonrası dönemde dengesizlik ve baş dönmesi yer alır. Dengesizlik çoğu kişide zamanla azalsa da bir bölümünde uzun sürebilir; işitme kaybı kalıcı olabilir. Daha seyrek olarak yüz sinirinde felç, kanama, beyin zarında yırtık ve enfeksiyon bildirilmiştir. Sonuçlar kişiden kişiye değişir; karar, beklenen yarar ve riskler konuşularak, gerek görülürse ilgili uzmanlık alanlarıyla birlikte değerlendirilerek verilir.

Süperior Kanal Dehisansında Ne Zaman Muayene, Ne Zaman Acil Değerlendirme Gerekir?

Süperior kanal dehisansını düşündüren yakınmalar yineliyor ya da günlük yaşamı etkiliyorsa muayene gerekir. Baş dönmesine sinir sistemiyle ilgili belirtiler ya da ani işitme kaybı eklendiğinde ise acil değerlendirme gerekir.

Kanal dehisansını düşündüren hangi yakınmalar muayene gerektirir?

Geçmeyen ya da yineleyen baş dönmesi muayene nedenidir; yüksek seste ya da öksürüp ıkınırken ortamın dönmesi veya görüntünün sallanması da bu kapsamdadır. Nabızla aynı ritimde atan çınlama da kısa süre içinde muayene gerektiren bir yakınmadır.

Dehisansı olan kişide baş dönmesine hangi belirtiler eklenirse acile başvurulur?

  • Görme ve konuşma değişiklikleri: Çift görme, görme kaybı ya da konuşmada güçlük.
  • Kolda, bacakta ya da yüzde kuvvet ve his değişikliği: Kolda ya da bacakta güçsüzlük, uyuşma, karıncalanma; yüz kaslarında zayıflık.
  • Ani işitme kaybı: Baş dönmesi ya da çınlamayla birlikte işitmenin birden azalması.

Görme, konuşma, kuvvet ya da his değişikliklerinden biri varsa 112 aranmalıdır; ani işitme kaybında acil servise başvurulmalıdır.

Ankara'da Süperior Kanal Dehisansı İçin Muayene ve Tedavi Süreci Nasıl İlerler?

Ankara'da süperior kanal dehisansı şüphesiyle başvuran kişide süreç, yakınmaların hangi ses ya da zorlanmayla ortaya çıktığının öğrenilmesiyle başlar; kulak muayenesinin ardından bulgulara göre işitme testi, VEMP testi ve ince kesitli tomografi istenebilir. Tanı bu sonuçların birlikte yorumlanmasıyla netleşir; ardından izlem ya da cerrahi seçeneği kişinin yakınmalarına göre konuşulur.

Süperior kanal dehisansı şüphesinde ilk muayenede nelere bakılır?

İlk baktığım, yakınmaların yüksek ses, öksürme ya da ıkınma gibi belirli bir uyaranla düzenli biçimde yinelenip yinelenmediğidir. Kulak zarı ve orta kulak muayene edilir; diyapazonla (ses çatalı) yapılan basit testler, sesin hangi kulakta daha yüksek duyulduğu konusunda ilk fikri verebilir.

Kanal dehisansı için muayeneye gelirken neleri getirmek işe yarar?

  • Tetikleyici notları: Baş dönmesinin ya da görüntü sallanmasının hangi ses, hareket ya da zorlanmayla geldiği ve ne kadar sürdüğü.
  • Önceki testler ve görüntüler: İşitme ve denge testlerinin sonuçları, kulak tomografisi ya da MR'ın raporu ve görüntüleri.
  • Tıbbi geçmiş ve ilaçlar: Geçirilmiş kulak ameliyatları, kafa travması, migren öyküsü ve kullanılan ilaçların listesi.

İzlemde kontrollerin sıklığını hekim belirler; yakınmalar artarsa plan yeniden gözden geçirilir.

Süperior kanal dehisansı, görüntüde açıklık bulunmasından çok, o açıklığın belirtilerle ve test bulgularıyla örtüşmesiyle tanımlanır. Yakınmaların hangi ses ya da zorlanmayla geldiğini bilmek hem tanıya hem günlük yaşamın düzenlenmesine yardımcı olur.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. Cleveland Clinic — Superior Canal Dehiscence Syndrome (SCDS)
  2. MSD Manual (Consumer Version) — Third Window Syndrome
  3. MSD Manual (Professional Edition) — Third Window Syndrome
  4. Ward BK, van de Berg R, van Rompaey V, et al. Superior semicircular canal dehiscence syndrome: Diagnostic criteria consensus document of the committee for the classification of vestibular disorders of the Bárány Society. J Vestib Res. 2021.
  5. Eberhard KE, Chari DA, Nakajima HH, et al. Current Trends, Controversies, and Future Directions in the Evaluation and Management of Superior Canal Dehiscence Syndrome. Front Neurol. 2021.
  6. Suzuki M, Ota Y, Takanami T, et al. Superior canal dehiscence syndrome: A review. Auris Nasus Larynx. 2024.
  7. NHS — Vertigo
  8. NHS — Tinnitus