İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
Burun Hastalıkları

Septum Deviasyonu

Hafif bir burun eğriliği çoğu insanda bulunur ve çoğu zaman yakınma yaratmaz. Eğriliğin ne zaman tıkanıklık yaptığını, ilacın ve cerrahinin yerini özetledim.

Septum deviasyonu, burnun içini sağ ve sol olmak üzere ikiye ayıran kemik ve kıkırdak bölmenin (septum) orta hattan bir yana kaymasıdır. Halk arasında burun eğriliği ya da burun kemiği eğriliği diye bilinir. Hafif bir eğrilik insanların çoğunda bulunur ve çoğu zaman yakınma yaratmaz; bu yüzden eğriliğin görülmesi tek başına hastalık sayılmaz. Eğrilik belirginleştiğinde bir burun deliğinden hava geçişi azalır; tıkanıklığa burun kanaması ve uyku sorunları eklenebilir. Ankara'da kuru hava ve polen dönemleri, eğri septumu olan kişilerde yakınmayı daha görünür kılabilir. Yakınma yaratan eğrilikte önce ilaç tedavisi denenir, yeterli olmazsa cerrahi seçenek değerlendirilir.

Septum Deviasyonu Nedir ve Burnun Neresinde Oluşur?

Septum deviasyonu, burun deliklerinden burnun arkasına dek uzanan orta bölmenin düz durmayıp bir tarafa yatmasıdır. Bölme eğildiğinde hava yollarından biri ötekine göre dar kalır. Eğrilik hafif ya da ağır olabilir; hafif olanların çoğu fark edilmez.

Burun septumu hangi dokulardan oluşur ve ne işe yarar?

Septum kemik ve kıkırdaktan oluşur; üzeri, kan damarlarından zengin ince bir örtüyle (mukoza) kaplıdır. Görevi burun boşluğunu iki ayrı hava yoluna bölmektir. Bölme tam ortada durduğunda iki yol eşit genişliktedir ve hava her ikisinden rahatça geçer. Septumu, iki odayı ayıran ince bir ara duvara benzetebilirim: duvar bir odaya doğru bel verdiğinde o oda daralır.

Burun kemiği eğriliği denen durum septum deviasyonuyla aynı mıdır?

Aynı durumdur; ancak ad yanıltıcıdır, çünkü bölmenin kıkırdak kısmı da eğrilebilir. Septum eğriliği burnun içindedir ve çoğu zaman dışarıdan anlaşılmaz. Ağır eğriliklerde burun dışarıdan da yana kaymış görünebilir ya da burun delikleri eşit olmayabilir. İç eğrilik ile dış biçim bozukluğunun birlikte ele alındığı ameliyatı septorinoplasti sayfasında anlattım.

Septum Deviasyonunun Belirtileri Nelerdir?

Septum deviasyonunun en sık belirtisi, çoğu kez bir tarafta daha belirgin olan burun tıkanıklığıdır. Hafif eğrilik genellikle belirti vermez; bazı kişilerde yakınma yalnız soğuk algınlığı ya da alerji döneminde, burun içi şiştiğinde ortaya çıkar.

Septum eğriliğinde en sık görülen yakınmalar hangileridir?

  • Burun tıkanıklığı: Tek tarafta sürekli olabilir ya da taraf değiştirebilir.
  • Burun kanaması: Eğriliğin üzerinden geçen hava akımı örtüyü kurutur; kuruyan bölge kolay kanar.
  • Yineleyen sinüs enfeksiyonu: Eğrilik sinüslerin burna açıldığı yolu daraltırsa salgının boşalması bozulur.
  • Baş ve yüz ağrısı: Bazı kişilerde tabloya yüzde ağrı ya da baş ağrısı eşlik eder.
  • Koku azalması: Hava burnun içinden yeterince geçemediğinde kokular silik algılanabilir.

Eğri septum gece solunumunu ve uykuyu nasıl etkiler?

Belirgin tıkanıklık geceleri ağızdan solumaya zorlar; gürültülü solunum, horlama ve ağız kuruluğu görülebilir. Uykuya dalmak ya da uykuyu sürdürmek güçleşebilir. Bebeklerde ve küçük çocuklarda uykuda gürültülü soluma dikkat çeker. Uykuda solunum durmaları olan kişilerde burun tıkanıklığı var olan tabloyu ağırlaştırabilir.

Septum Deviasyonu Neden Olur?

Septum deviasyonu doğuştan gelebilir, burun büyürken kendiliğinden gelişebilir ya da burna alınan bir darbeyle oluşabilir. Birçok kişide hatırlanan bir yaralanma yoktur.

Doğuştan ve büyümeyle gelişen septum eğriliği nasıl ortaya çıkar?

Bazı bebeklerde bölme, burun anne karnında biçimlenirken eğri gelişir; güç bir doğum sırasında da zedelenebilir. Çocukluk ve ergenlikte burun büyürken septum da büyür ve bu sırada bir yana yatabilir. Yaş ilerledikçe hafif bir eğriliğin artması olasıdır. Bu yollarla oluşan eğrilikleri önlemenin bilinen bir yolu yoktur.

Hangi darbeler septumun eğrilmesine yol açar?

Burna alınan darbe, özellikle burun kırığı, septumu yerinden oynatabilir. Düşmeler, temas sporları, trafik kazaları ve kavgalar başlıca nedenlerdir. Kırık kuşkusu olan darbelerde burnun içi de muayene edilir; izlenen adımları burun kırığı başlığında okuyabilirsiniz. Sporda yüz koruyucu, araçta emniyet kemeri kullanmak yaralanma olasılığını azaltır.

Septum Deviasyonu Tanısı Nasıl Konur?

Septum deviasyonu tanısı kulak burun boğaz muayenesiyle konur; çoğu hastada ek tetkik gerekmez. Muayenenin ikinci amacı, tıkanıklığın eğrilikten mi yoksa eşlik eden başka bir durumdan mı kaynaklandığını ayırmaktır.

Septum eğriliği muayenesinde burun içine nasıl bakılır?

Önce yakınmanın ne zamandır sürdüğünü, hangi tarafta olduğunu, geçirilmiş darbe ve burun ameliyatlarını sorarım. Ardından burnu dıştan inceler, burun deliklerini hafifçe aralayan bir aletle ve ışıkla içine bakarım. Önden bakı arkada kalan eğrilikleri göstermeyebilir; bu bölgeler ince bir kamerayla incelenir. İşlemin ayrıntısı endoskopik burun muayenesi sayfasında yer alıyor.

Septum deviasyonunda tomografi ne zaman istenir?

Tomografi eğriliği saptamak için her hastada çekilmez; burnun daha derinindeki yapıları ve sinüsleri görmek gerektiğinde istenebilir. Kulak burun boğaz uzmanlarının hazırladığı bir uzlaşı raporu, tomografinin septumdaki eğriliğin derecesini doğru göstermeyebileceğini belirtir; bu yüzden değerlendirmede muayene bulgusu esas alınır. Çekim hakkında bilgi için sinüs tomografisi sayfasına bakabilirsiniz.

Septum eğriliği hangi burun sorunlarıyla birlikte bulunabilir?

Tıkanıklık yakınmasında eğriliğe başka etkenler eşlik edebilir; tedavi planı hepsini hesaba katar.

  • Konka büyümesi: Solunan havayı ısıtıp nemlendiren burun etlerinin (konka) normalden büyük olmasıdır; bu durumu konka hipertrofisi adıyla ayrıca ele aldım.
  • Burun kanadının çökmesi: Soluk alırken burun kanadının içe doğru çökmesidir; bu tablo nazal valv darlığı olarak adlandırılır.
  • Alerji ve enfeksiyon: Burun içi örtüyü şişirerek eğri tarafta kalan dar aralığı kapatabilir.
  • Burun polipi ve seyrek olarak tümör: Tıkanıklığın öteki nedenleri arasında muayenede ayrıca aranır.
  • Burun açıcı spreylerin uzun kullanımı: Kendi başına tıkanıklık yaratır ve tabloyu karıştırır.

Septum Deviasyonu Nasıl Tedavi Edilir?

Septum deviasyonu yakınma yaratmıyorsa tedavi gerektirmez; yakınma varsa önce ilaçla hafifletme denenir, yeterli olmazsa cerrahi konuşulur. İlaçlar bölmenin biçimini değiştirmez; eğriliğin kendisine yönelik tedavi cerrahidir. Cerrahi; muayenede yakınmayı açıklayan belirgin bir eğrilik görüldüğünde, yakınma uykuyu ya da günlük yaşamı etkilediğinde ve ilaç tedavisi yeterli olmadığında düşünülür; denetlenemeyen burun kanamaları da ameliyat nedenleri arasındadır.

Septum deviasyonunda hangi ilaç grupları kullanılır?

Kullanılan ilaçlar, eğriliğin daralttığı geçidi daha da kapatan mukoza şişliğini azaltmayı amaçlar.

  • Tuzlu su spreyi ya da yıkama: Salgıyı ve alerjenleri temizler.
  • Kortizonlu burun spreyi: Burun içi örtüdeki iltihabı ve şişliği azaltır.
  • Antihistaminik: Alerjiye bağlı yakınmalar eşlik ediyorsa eklenir.
  • Burun açıcı sprey: Yalnız birkaç gün kullanılır; uzadığında tıkanıklığı artırarak geri döndürür.

Sigara dumanı ve keskin kokulardan uzak durmak, gece başı biraz yükseltmek de yakınmayı hafifletebilir.

Septum deviasyonu ameliyatında ne yapılır ve hangi sorunlar görülebilir?

Ameliyat çoğunlukla burun deliklerinden yapılır; eğri kıkırdak ve kemik bölümler yeniden konumlandırılır ya da çıkarılır. Konka büyümesi eşlik ediyorsa aynı seansta ona da müdahale edilebilir. Kanama, enfeksiyon, septumda delik açılması, üst dişlerde ya da burunda uyuşukluk ve tıkanıklığın yinelemesi olası sorunlardır; sonuç kişiden kişiye değişir. Hazırlık, işlemin yapılışı ve iyileşme dönemi septoplasti sayfasının konusudur.

Çocuklarda septum deviasyonu tedavisi neden farklı planlanır?

Çocuklarda yüz ve burun gelişimi sürdüğü için ameliyat çoğunlukla ergenlikte burun büyümesi tamamlanana dek ertelenir; büyümenin tamamlandığı yaş çocuktan çocuğa değişir. Eğrilik çok belirginse ve solunumu ciddi biçimde bozuyorsa karar çocuğa özel verilir.

Septum Deviasyonunda Ne Zaman Muayene Olmak Gerekir?

Septum deviasyonunda muayene, tıkanıklık solunumu, uykuyu ya da günlük yaşamı etkilemeye başladığında gerekir. Belirgin eğrilikte sinüs iltihabı süreğenleşebilir, bölünen uyku gündüz yorgunluğuna yol açabilir; çocuklarda uzun süren ya da sık yineleyen kulak enfeksiyonları bildirilmiştir. Bu sorunlar her eğrilikte gelişmez. Burna alınan darbeden sonra gelişen tıkanıklık ise bekletilmeden değerlendirilir.

Septum eğriliğinde hangi yakınmalar muayeneyi gerektirir?

  • Süregelen tek taraflı tıkanıklık: Aynı tarafta kalan, uykuyu ya da günlük işleri etkileyen kapalılık.
  • Yineleyen burun kanaması: Düzenli aralıklarla tekrarlayan kanamalar.
  • Sık sinüs enfeksiyonu: Art arda geçirilen ataklar.
  • Uyku yakınmaları: Horlama, ağız kuruluğuyla uyanma, sık bölünen uyku.
  • Tedaviye yanıtsızlık: Önerilen spreylere karşın düzelmeyen tıkanıklık.

Burun darbesinden sonra septumla ilgili hangi belirtiler acil sayılır?

Darbenin ardından burun tıkandıysa, burun içinde ağrılı bir şişlik oluştuysa ya da ateş eklendiyse aynı gün muayene gerekir. Bu belirtiler bölmenin örtüsü altında kan birikmesini, yani septal hematom gelişimini düşündürür; birikim boşaltılmazsa apse, septumda delik ya da burun sırtında çökme gelişebilir. Burun kanaması on beş dakika kadar bastırmaya karşın durmuyorsa, çok fazlaysa ya da baş darbesinden sonra başladıysa acil servise başvurulmalıdır. Nefes almak güçleşirse 112 aranmalıdır.

Ankara'da Septum Deviasyonu İçin Muayene ve Tedavi Süreci Nasıl İlerler?

Ankara'da septum deviasyonu değerlendirmesi öykü ve burun içi bakıyla başlar, gerekirse endoskopik incelemeyle tamamlanır. Bu adımlar ayaktan, muayene sırasında yapılır. Yakınma hafifse ya da alerji gibi bir etken eşlik ediyorsa önce ilaç tedavisi başlanır ve yanıt kontrol muayenesinde değerlendirilir. Tomografi yalnız gerek görülürse istenir; cerrahi seçenek, olası riskleriyle birlikte bu basamaklardan sonra konuşulur.

Septum eğriliği değerlendirmesine hangi belgelerle gelmek işe yarar?

Daha önce çekilmiş tomografi ya da filmler, geçirilmiş burun ameliyatı ve kırıklara ait kayıtlar ile sürekli kullandığınız ilaçların listesi değerlendirmeyi kolaylaştırır. Kullandığınız burun spreylerini ve ne kadar süredir kullandığınızı not edin. Darbe öyküsü varsa tarihini ve sonrasında nelerin değiştiğini anlatmanız, darbeden önceki bir yüz fotoğrafını getirmeniz karşılaştırmaya yardımcı olur.

Ankara'nın kuru havası eğri septumu olan burnu nasıl etkiler?

Eğriliğin üzerinden geçen hava akımı o bölgedeki örtüyü zaten kurutur; İç Anadolu'nun karasal iklimi ve kışın ısıtılan kapalı ortamların kuru havası bu kuruluğu artırabilir. Kuruluk arttıkça kanamaya yatkınlık da artar. Burun içini tuzlu su spreyiyle nemli tutmak bu dönemlerde yardımcı olabilir. Bahar aylarında polenler alerjisi olan kişilerde burun içini şişirir ve eğri taraftaki dar geçit daha çabuk kapanır; yakınmanız her yıl aynı aylarda artıyorsa bunu muayenede belirtin.

Septum deviasyonu çoğu kişide yakınma yaratmayan bir yapısal özelliktir; tedavi kararı eğriliğin görüntüsüne göre değil, yol açtığı yakınmaya göre verilir. Tıkanıklığa birden fazla etken katkıda bulunabildiğinden, hangi yaklaşımın uygun olduğu muayene bulgularıyla kişiye özel belirlenir.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. ENT Health — Deviated Septum
  2. MSD Manual — Deviated Septum
  3. Cleveland Clinic — Deviated Septum
  4. healthdirect — Deviated septum
  5. MedlinePlus — Septoplasty
  6. MedlinePlus — Nasal septal hematoma
  7. NHS — Nosebleed
  8. Han JK, Stringer SP, Rosenfeld RM, et al. Clinical Consensus Statement: Septoplasty with or without Inferior Turbinate Reduction. Otolaryngol Head Neck Surg. 2015.