İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
Denge Testleri

Video Kafa İtme Testi

Baş hızlıca çevrilirken gözlerin hedefte kalıp kalmadığı video kafa itme testiyle kaydedilir. Kaydın baş dönmesinin kaynağını aramadaki yerini özetledim.

Video kafa itme testi (vHIT), baş küçük ve hızlı hareketlerle çevrilirken gözlerin karşıdaki hedefte kalıp kalamadığını kameralı bir gözlükle kaydeden denge testidir. Girişimsel olmayan, baş hareketine dayalı bir incelemedir. Kayıt kendi başına bir hastalık adı koymaz; yakınmalarla ve muayenede görülenlerle birlikte hekimce yorumlanır. Ankara'da da test, ani başlayan ya da süregelen baş dönmesinin kaynağı araştırılırken muayeneyi tamamlayan ölçümlerden biri olarak istenebilir.

Video Kafa İtme Testi Nedir, Neyi Ölçer?

Video kafa itme testi, baş hareket ederken bakışı sabit tutan iç kulak-göz refleksinin (vestibülo-oküler refleks) ne ölçüde çalıştığını ölçer. Bu reflekste tetikleyici başın hareketidir: gözler başın tersi yönünde hareket eder, böylece hareket halindeyken de nesneler net görülür. Refleks zayıfladığında göz başla birlikte hedeften kayar ve hedefe dönmek için hızlı bir düzeltme sıçraması yapar.

Video kafa itme testi iç kulağın hangi bölümünü değerlendirir?

İç kulağın denge bölümünde üç yarım daire kanalı, iki otolit organı ve bunları beyne bağlayan denge siniri bulunur. Yarım daire kanalları başın dönme hareketlerini, otolit organları yerçekimini algılar. Video kafa itme testi, yarım daire kanallarının baş hareketini ne ölçüde algıladığı konusunda bilgi verir; otolit organlarını değerlendirmez. Başın çevrildiği yöne göre iki kulaktaki kanallar için ayrı kayıt alınabilir.

Video kafa itme testinin cihazsız baş çevirme muayenesiyle ilişkisi nedir?

Video kafa itme testi, hekimin cihaz kullanmadan yapabildiği baş çevirme muayenesinin kayıtlı biçimidir. O muayenede hekim başı hızla çevirirken gözün hedefte kalıp kalmadığını izler. Kayıtlı biçiminde gözlükteki kamera göz hareketini, algılayıcılar başın hızını ölçer. Düzeltme sıçramalarının bir bölümü baş daha dönerken gerçekleştiğinden gözle seçilemeyebilir; kayıt bunların da değerlendirilmesine olanak verir. Hangisinin yeterli olacağına muayene bulgularına göre karar verilir.

Video Kafa İtme Testi Hangi Durumlarda İstenir?

Video kafa itme testi, baş dönmesi ya da dengesizlik yakınmasında yarım daire kanallarının işlevinde azalma olup olmadığını, varsa hangi yanda olduğunu görmek için istenebilir. Testin istenip istenmeyeceğini yakınmanın özellikleri ve muayene bulguları belirler.

Video kafa itme testini gündeme getiren durumlar nelerdir?

  • Ani başlayan ve süren baş dönmesi: Denge sinirinin tek taraflı tutulumunda etkilenen yandaki refleks azalması bu testle gösterilebilir; hastalığı vestibüler nörit sayfasında anlattım.
  • Beyin kaynaklı neden kuşkusu: Sonuç, öteki bulgularla birlikte ele alındığında yakınmanın iç kulaktan mı yoksa merkezi sinir sisteminden mi kaynaklandığı sorusuna katkı sağlayabilir; ayrıntısı merkezi kaynaklı baş dönmesi başlığındadır.
  • Karanlıkta artan dengesizlik: Yürürken görüntünün oynaması ve karanlıkta ya da engebeli zeminde sendeleme iki taraflı vestibüler kayıp kuşkusu doğurabilir; bu durumda refleksin iki yanda da azalıp azalmadığına bakılır.
  • İzlem: Bilinen bir denge organı sorununda işlevin zaman içindeki değişimi testin yinelenmesiyle izlenebilir; zamanına hekim karar verir.

Ani baş dönmesinde iç kulak ile beyin kaynaklı nedenlerin ayrımı tek bir testle değil, hekim muayenesiyle yapılır. Baş dönmesine konuşma, görme ya da yutma güçlüğü, kol ya da bacağı oynatmada güçlük, yürüme güçlüğü, bayılma, boyun ağrısı, yeni başlayan ya da şiddetli baş ağrısı eşlik ediyorsa test beklenmez; 112 aranır ya da acil servise başvurulur.

Video kafa itme testi denge kaybının tek mi iki taraflı mı olduğu konusunda nasıl bilgi verir?

Baş bir yana çevrildiğinde uyarının büyük bölümü o yandaki kanaldan gelir; test bu sayede iki yanı ayrı ayrı değerlendirme olanağı verir. Tek taraflı kayıpta refleksin yalnız bir yana çevirişte, iki taraflı kayıpta ise her iki yana çevirişte azalmış bulunması beklenir. Kayıttaki bulgunun anlamını hekim öteki bulgularla birlikte değerlendirir.

Video Kafa İtme Testi Nasıl Yapılır, Hazırlık Gerekir mi?

Video kafa itme testinde kameralı bir gözlük takılır ve karşıdaki sabit bir hedefe bakılır; uygulayıcı başı küçük açılarla, hızlı ve yönü önceden kestirilemeyecek biçimde çevirir. Başı siz hareket ettirmezsiniz; sizden istenen, baş dönerken bakışı hedefte ve gözleri iyice açık tutmanızdır. Baş sağa sola ve yukarı aşağı yönlerde çevrilerek farklı kanallar sınanır. Görece kısa süren bir testtir; ayrılacak süreyi ve hazırlık yönergesini testi yapan birim bildirir.

Video kafa itme testine gelmeden önce nelere dikkat edilir?

  • Makyaj: Kamera göz bebeğini izlediğinden göz çevresindeki koyu makyaj kaydı güçleştirebilir; teste makyajsız gelinmesi istenebilir.
  • İlaç düzeni: Bazı ilaçlar denge testlerinin sonucunu etkileyebilir; hangisine ara verileceğini hekim söyler, ilaçlar hekime danışılmadan kesilmez.
  • Giysi: Bol ve rahat giysiler yeğlenebilir.
  • Test sonrası: Denge testlerinden sonra kısa süreli baş dönmesi olabildiğinden dönüşte size birinin eşlik etmesi önerilebilir.

Video kafa itme testi gözlük takılamayan kişilerde nasıl uygulanabilir?

Kayıt, baş çevrilirken kaymaması için yüze sıkıca oturtulan kameralı gözlükle ya da yüze uzaktan odaklanan, gözlük gerektirmeyen bir kamerayla alınabilir. Gözlük küçük çocukların yüzüne uymayabilir ya da çocuk tarafından kabul edilmeyebilir; bu durumda uzaktan kayıt alan sistemler bir seçenek olabilir. Çocuklarda gerekirse yatar durumda ya da baş desteklenerek kayıt alınabilir. Hangi düzenin kullanılacağına testi yapan birim karar verir.

Video Kafa İtme Testi Öteki Denge Testleriyle Nasıl Birlikte Değerlendirilir?

Video kafa itme testi denge organının yalnız bir bölümünü belirli bir hız aralığında sınadığından, sonucu gerek görülürse öteki denge testleriyle birlikte değerlendirilir. Bu testler denge organının farklı bölümlerini ve farklı çalışma koşullarını ölçer; birbirinin yerini tutmaz. Hangilerinin isteneceğine yakınmaya ve muayene bulgularına göre hekim karar verir.

Video kafa itme testinin yanında hangi denge testleri istenebilir?

  • Kalorik test: Kalorik test, kulak yoluna verilen ılık ve serin su ya da havayla çok yavaş bir baş hareketine karşılık gelen uyarı oluşturur ve her kulağı ayrı ayrı sınar; video kafa itme testi ise gündelik baş hareketlerine yakın hızdaki çevirmelere verilen yanıtı ölçer.
  • Videonistagmografi: Hedef izleme ve baş-beden konumu değişiklikleri sırasındaki göz hareketlerini kameralı gözlükle kaydeder; bölümleri videonistagmografi sayfasındadır.
  • VEMP testi: Otolit organlarının işlevi hakkında bilgi verir; nasıl yapıldığını VEMP testi sayfasında bulabilirsiniz.
  • Döner sandalye testi: Gerek görülürse istenebilen bu testte motorlu bir sandalye sağa sola dönerken göz hareketleri kaydedilir.

Video kafa itme testiyle birlikte işitme testi neden istenebilir?

Pek çok denge sorunu çınlama gibi işitmeyle ilgili yakınmalarla bağlantılı olduğundan, denge değerlendirmesine işitme testleri de eklenebilir. Baş dönmesine işitme azalması ya da çınlamanın eşlik etmesi iç kulak kaynaklı bir sorunu düşündürebilir; böyle bir durumda işitme testinin sonucu kafa itme kaydıyla birlikte yorumlanır. İşitme testinin gerekip gerekmediğine hekim karar verir.

Video Kafa İtme Testinin Sonucu Nasıl Yorumlanır?

Video kafa itme testinin sonucu, yakınmalar ve muayene bulgularıyla birlikte hekim tarafından yorumlanır. Kayıtta iki şeye bakılır: göz hareketinin baş hareketini ne ölçüde karşıladığına ve düzeltme sıçramalarının bulunup bulunmadığına. Olağan sonuçta göz başın tersi yönünde hareket ederek hedefte kalır. Göz hareketinin baş hareketini yeterince karşılamaması ve düzeltme sıçramalarının görülmesi, o kanalın işlevinde azalmayı düşündürebilir.

Video kafa itme testi raporundaki değerler neden birimden birime değişebilir?

Rapordaki değerlerin hesaplanması kullanılan cihaza ve analiz yöntemine bağlıdır; olağan ile olağan dışını ayıran sınırlar da birimden birime değişebilir. Bu nedenle her birim kendi ölçütlerini esas alır ve ölçülen değerler yaklaşık kabul edilir. Rapordaki sayıların kişiye özgü anlamını hekim açıklar.

Video kafa itme testi tek başına tanı koydurur mu?

Hayır. Denge organının bütün işlevini tek başına ortaya koyabilen bir test yoktur. Olağan bir sonuç iç kulak kaynaklı her nedeni dışlamaz. Ani başlayan baş dönmesinde de sonuç tek başına karar verdirmez; hekim onu muayene bulguları ve gerek görülürse öteki incelemelerle birlikte değerlendirir. Olağan dışı bir sonuçta işlev azalmasının nedeni ayrıca araştırılır.

Video Kafa İtme Testinin Riski ya da Sakıncası Var mıdır?

Video kafa itme testinin riski çoğu kişi için düşüktür; baş hızlı çevrildiği için boyun sorunları ayrıca göz önünde tutulur. Denge testleri sırasında baş dönmesi ya da dengesizlik hissedilebilir; bu his çoğu kez birkaç dakikada geçer, kimi zaman testten sonra da kısa süre sürebilir.

Video kafa itme testinden önce hangi sağlık bilgileri paylaşılır?

Boyun ya da omurga yaralanması öyküsü, yakın zamanda geçirilmiş boyun ameliyatı, boyun kireçlenmesi, boyunda sinir kökü sıkışması, eklem romatizması ve şiddetli boyun ağrısı testten önce bildirilir; bu durumlar uygulamayı güçleştirebilir ya da testi uygunsuz kılabilir. Göz hareketlerini etkileyen bir hastalık da kaydın yorumunu güçleştirebileceğinden önceden söylenir. Testin yapılıp yapılmayacağına hekim karar verir; gerek görülürse başın hızlı çevrilmesine dayanmayan bir denge testi seçilebilir.

Video kafa itme testinde kaydı neler yanıltabilir?

  • Gözlüğün kayması: Gözlük yüze tam oturmadığında ya da test sırasında yerinden oynadığında göz ve baş hareketi yanlış ölçülebilir.
  • Göz kapağı ve göz kırpma: Kapağın göz bebeğini örtmesi ya da göz kırpma, kayıtta gerçekte olmayan hareketler oluşturabilir.
  • Dikkat ve uyum: Bakışın hedeften ayrılması, kaygı ya da yönergeleri izlemekte güçlük kaydı bozabilir.

Ankara'da Video Kafa İtme Testi İçin Değerlendirme Süreci Nasıl İlerler?

Ankara'da video kafa itme testi değerlendirmenin ilk adımı değildir; öykü ve muayenede yarım daire kanallarının işleviyle ilgili bir soru ortaya çıktığında, o soruya yanıt aramak için istenir. Testin öteki denge testleriyle birlikte istenip istenmeyeceği de bu değerlendirmede belirlenir.

Video kafa itme testinin yeri ve zamanı nasıl belirlenir?

Testin yeri ve zamanı muayenede ortaya çıkan gereksinime göre belirlenir; kaydı bu alanda eğitimli sağlık çalışanları alabilir. Karar verilirken dönmenin sürekli mi yoksa gelip geçici mi olduğu, baş konumunun değişmesi gibi bir tetikleyicisinin bulunup bulunmadığı, çınlama ya da işitme azalmasının eklenip eklenmediği ve muayenedeki göz hareketi bulguları göz önüne alınır. Yakınmanın olası nedenlerini baş dönmesi sayfasında topluca ele aldım.

Video kafa itme testi sonucundan sonra hangi seçenekler konuşulur?

Sonuç öteki bulgularla birlikte değerlendirildikten sonra gerek görülürse ek denge testleri ya da görüntüleme istenebilir. Denge organı işlevinde azalma saptanan kişide egzersize dayalı vestibüler rehabilitasyon seçenekler arasındadır. Tek taraflı kayıptan sonra kayıttaki görünüm zamanla değişebildiğinden, daha önce yapılmış bir kafa itme testinin raporu varsa yeni kayıtla karşılaştırılabilir.

Video kafa itme testi, hızlı baş hareketlerinde bakışı sabit tutan refleksi kayda geçiren bir denge testidir. Kayıt; yakınmalar, muayene ve gerek görülürse öteki denge testleriyle birlikte okunur.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. Cleveland Clinic — Vestibular Testing
  2. MedlinePlus — Balance Tests
  3. ASHA — Balance System Disorders
  4. MSD Manual — Dizziness and Vertigo
  5. Halmagyi GM, Chen L, MacDougall HG, et al. The Video Head Impulse Test. Front Neurol. 2017.
  6. Strupp M, Kim JS, Murofushi T, et al. Bilateral vestibulopathy: Diagnostic criteria Consensus document of the Classification Committee of the Bárány Society. J Vestib Res. 2017.
  7. Strupp M, Bisdorff A, Furman J, et al. Acute unilateral vestibulopathy/vestibular neuritis: Diagnostic criteria. J Vestib Res. 2022.
  8. van de Berg R, Rosengren S, Kingma H. Laboratory examinations for the vestibular system. Curr Opin Neurol. 2018.
  9. Castillo-Bustamante M, Pauna HF, da Costa Monsanto R, et al. Insights Into Vestibulo-Ocular Reflex Artifacts: A Narrative Review of the Video Head Impulse Test (vHIT). Cureus. 2024.
  10. Jaganathan N, Mohamed MH, Md Pauzi AL, et al. Video head impulse test in stroke: a review of published studies. Front Neurol. 2024.