Endoskopik kulak cerrahisi, kulak ameliyatlarının kulak yolundan ilerletilen ince bir optik aletle (endoskop) ve onun ekrana aktardığı görüntüyle yapılmasıdır. Tek bir ameliyatın ya da hastalığın adı değildir; kulak zarına ve orta kulağa yönelik ameliyatlarda kullanılabilen bir görüntüleme aracını ve çalışma yolunu anlatır. Ameliyatın amacı, onarılacak yapı ve kullanılacak yama ya da protez, görüntü hangi araçla alınırsa alınsın hastalığa göre belirlenir. Endoskop, ameliyat mikroskobuyla birlikte ya da onun yerine kullanılabilir. Ankara'da kulak ameliyatı planlanırken hangi aracın ve hangi giriş yolunun kullanılacağına, hastalığın yayılımına ve kulağın yapısına göre hekim karar verir.
Endoskopik Kulak Cerrahisi Nedir, Ayrı Bir Ameliyat Türü müdür?
Endoskopik kulak cerrahisi ayrı bir ameliyat türü değildir; ameliyat sırasında görüntünün endoskopla alındığını belirtir. Endoskop kulak yolundan ilerletilir; ucundaki mercek kulak zarını ve orta kulağı geniş bir açıyla görüntüler. Ameliyatı yapan hekim bir eliyle endoskobu tutar, öteki eliyle cerrahi aletleri kullanır.
Kulak endoskobu hangi parçalardan oluşur?
- Optik çubuk: Bükülmeyen, çapı birkaç milimetre olan ince bir çubuktur; içindeki mercekler görüntüyü taşır.
- Uçtaki mercek: Düz ya da açılı bakan türleri vardır; açılı olanlar orta kulağın girintilerine bakmak için kullanılır.
- Işık: Işık kaynağından gelen ışık çubuğun ucundan çıkar ve çalışılan alanı aydınlatır.
- Kamera ve ekran: Çubuğa bağlanan kamera görüntüyü ekrana aktarır; ameliyat bu ekrana bakılarak yapılır.
Endoskopik kulak cerrahisi adı hangi kullanım biçimlerini kapsar?
Derlemelerde endoskobun kulak ameliyatındaki yeri basamaklar olarak tanımlanır. İlk basamakta ameliyat mikroskopla yapılır, endoskop yalnız belirli bir bölgeye bakmak için kullanılır. İkincisinde ameliyatın bir bölümü mikroskopla, bir bölümü endoskopla yürütülür. Üçüncüsünde bütün adımlar endoskop görüntüsüyle yapılır. Endoskobun ana araç, kulak yolunun ana giriş yolu olduğu ameliyatlara transkanal endoskopik kulak cerrahisi denir. Bu yüzden endoskopik sözcüğü tek başına ameliyatın kapsamını, kesinin yerini ya da sonucunu bildirmez.
Endoskopik Kulak Cerrahisi Hangi Ameliyatlarda Kullanılabilir?
Endoskopik kulak cerrahisi, kulak zarına, kemikçik zincirine ve orta kulakta biriken hastalıklı dokuya yönelik ameliyatlarda kullanılabilen bir yaklaşımdır. Hangi ameliyatın gerektiğini hastalık belirler; endoskop o ameliyatın yapılış biçimiyle ilgilidir. Zar onarımı ve kolesteatom ameliyatı süreğen iltihabı olan kulaklarda gündeme gelebilir; bu tabloyu kronik orta kulak iltihabı sayfası ele alıyor.
Kulak endoskobu orta kulağın hangi ameliyatlarında yer alabilir?
- Kulak zarı onarımı: Zardaki deliğe yama yerleştirilirken görüntü endoskopla alınabilir; buna endoskopik timpanoplasti de denir. Ameliyatın bütününü timpanoplasti sayfasında anlattım; deliğin nasıl oluştuğu kulak zarı delinmesi başlığındadır.
- Kolesteatom: Orta kulakta biriken deri dokusunun, yayılımı elverişliyse kulak yolundan çalışılarak alınması planlanabilir; hastalığın kendisini kolesteatom sayfasında bulabilirsiniz.
- Kemikçik zinciri: Kopmuş ya da hareketini yitirmiş kemikçiklerin onarılması ve yerlerine protez konması endoskop görüntüsüyle yapılabilir.
- Üzengi kemiği: Üzengi kemiğinin hareketini yitirdiği otosklerozda bu kemiğe yönelik ameliyat da endoskopla yapılabilenler arasındadır; ayrıntısı stapedotomi sayfasında yer alıyor.
- Zara küçük kesi: Kulak zarına küçük bir kesi yapılması (miringotomi), bir derlemede endoskobun kullanılabildiği girişimler arasında sayılır. Derlemede anılan, kesinin kendisidir; bu kesiden tüp yerleştirilmesini kulak tüpü takılması sayfası açıklıyor.
Endoskopik kulak cerrahisi orta kulağın dışındaki bölgelerde de uygulanır mı?
Derlemelerde dış kulak yoluna yönelik girişimler de sayılır: kulak yolunu daraltan kemik çıkıntılarının alınması, kulak yolunun genişletilmesi ve biyopsi bunlar arasındadır. Seçilmiş kişilerde orta kulak tümörlerinin çıkarılmasında, iç kulağa ve kafa tabanına yönelik bazı girişimlerde de endoskop kullanıldığı bildirilmiştir. Bir ameliyatın bu listede yer alması, her kulakta endoskopla yapılabileceği anlamına gelmez.
Endoskopik Kulak Cerrahisi Nasıl Yapılır?
Endoskopik kulak cerrahisinde kulak yolu, orta kulağa ulaşmak için giriş yolu olarak kullanılır. Endoskop ve aletler kulak yolundan ilerletilir; alışılmış yöntemde kulak yolunun kemik bölümündeki deriye yapılan kesiyle zar, bağlı olduğu deriyle birlikte kaldırılır ve orta kulağa girilir. Sonraki adımlar yapılacak ameliyata göre değişir.
Kulak yolundan yapılan endoskopik ameliyatta kesi nerede kalır?
Ameliyatın bütün adımları kulak yolundan yapılabildiğinde kesi kulak yolunun içinde kalabilir. Bu, kesi yapılmadığı anlamına gelmez: zar, kulak yolu derisine yapılan kesiyle kaldırılır. Zar onarımında yama dokusu alınacaksa bunun için ayrıca bir kesi gerekebilir; yama kulak önündeki kıkırdak çıkıntıdan ya da şakak kasının zarından alınabilir. Endoskobun mikroskopla birlikte kullanıldığı ameliyatlarda ise kulak arkasından ya da kulak yolunun üstünden yapılan kesiyle çalışılabilir. Kesinin yerini ve sayısını yapılacak iş ile hastalığın yayılımı belirler.
Endoskopik kulak ameliyatında onarım adımları nasıl yürütülür?
Orta kulağa girildikten sonra yapılanlar ameliyatın türüne bağlıdır: hastalıklı dokunun temizlenmesi, zarın yamayla onarılması ya da kemikçik zincirinin yeniden kurulması amaçlanır. Bu adımlar mikroskopla yapılan ameliyattaki ilkelere göre yürütülür; fark, tek elle çalışmaya uygun, kimileri kıvrık uçlu aletlerin kullanılmasıdır. Ameliyat endoskopla başlasa da gerek görülen herhangi bir aşamada mikroskoba geçilebilir. Bitişte zar yerine yatırılır; yamanın yerinde kalması için kulak yoluna tampon ya da eriyen sünger konabilir.
Endoskopik Kulak Cerrahisinin Sınırları Nelerdir?
Endoskopik kulak cerrahisinin sınırları iki yerden kaynaklanır: aracın kendi özellikleri ile kulağın yapısı ve hastalığın yayılımı. Derlemeler endoskobun mikroskobun yerini bütünüyle almadığını, iki aracın birbirini tamamladığını belirtir.
Kulak endoskobunun kendisinden kaynaklanan kısıtlar nelerdir?
- Tek elle çalışma: Bir el endoskobu tuttuğu için aletler yalnız öteki elle kullanılır; kanı çeken aspiratör ile diğer aletleri aynı anda kullanmak güçleşir.
- Kanama: Kanama arttığında merceğin önü kapanır ve görüntü bozulur.
- İki boyutlu görüntü: Ekrandaki görüntü iki boyutludur ve derinlik algısı sınırlıdır.
- Işık ve ısı: Uçtan çıkan ışık ısı oluşturur; ışığın şiddeti ve endoskobun kulak yolunda aralıksız kalma süresi, hekimin ameliyat boyunca gözettiği teknik noktalardandır.
Endoskopla başlanan kulak ameliyatında plan hangi durumlarda değişebilir?
Hastalık kulak arkasındaki mastoid kemiğin içine doğru uzanmışsa kulak arkasından kesi yapılması, kemiğin açılması ve mikroskop kullanılması gerekebilir; bu ameliyatı mastoidektomi sayfasında okuyabilirsiniz. Kemiğin geniş ölçüde alınması gereken ameliyatlarda endoskop görüntüsü bozulabilir. Doğuştan ya da sonradan daralmış kulak yolunda endoskop ile aletlerin birlikte ilerletilmesi güçleşir; kimi kulakta kulak yolunun sınırlı ölçüde genişletilmesi gerekebilir. Bu nedenlerle kulak yolundan başlanan bir ameliyatın kulak arkası kesiyle ya da mikroskopla sürdürülmesi gerekebilir.
Kulak ameliyatında endoskobun mu mikroskobun mu kullanılacağına nasıl karar verilir?
Seçimi hastalığın nereye kadar uzandığı ile kulağın yapısı yönlendirir; kararı, muayene ve görüntüleme bulgularını değerlendiren hekim verir. Orta kulağın iltihaplı olması da ameliyatın bir bölümünde mikroskoba gerek duyulup duyulmayacağını etkileyebilir. Kimi kulakta ameliyatın tümü endoskopla yapılabilir, kimi kulakta iki araç art arda kullanılır, kimi kulakta endoskop hiç gündeme gelmez.
Endoskopik Kulak Cerrahisinde Hazırlık, İyileşme ve Riskler Neye Bağlıdır?
Endoskopik kulak cerrahisinde hazırlık, iyileşme ve riskler büyük ölçüde yapılan ameliyatın türüne ve kapsamına bağlıdır. Zar onarımı, kemikçik onarımı ve kolesteatom ameliyatı bu yönlerden birbirinden ayrılır; ayrıntılar her ameliyatın kendi sayfasında yazıyor.
Endoskopla yapılan kulak ameliyatında hazırlık ve anestezi neye göre belirlenir?
Hazırlıkta kulak muayene edilir, gerek görülürse işitme testi istenir ve genel sağlık durumu gözden geçirilir; kullanılan ilaçlar ve takviyeler hekime bildirilir. Kulak ameliyatları genel anesteziyle, kimi erişkinlerde ise lokal anestezi ve sakinleştirici ilaçla yapılabilir. Anestezi biçimi ve ameliyatın yapılacağı ortam, ameliyatın kapsamına ve kişinin sağlık durumuna göre hekim tarafından belirlenir.
Endoskopik kulak cerrahisinde hangi riskler söz konusudur?
- İşitme: Beklenen düzelme olmayabilir ya da işitme kötüleşebilir.
- Tat: Orta kulaktan geçen tat siniri zarar görürse tat duyusu değişebilir.
- Baş dönmesi ve çınlama: Ameliyatı izleyen dönemde görülebilir.
- Kulak zarı: Yama tutmayabilir; zardaki delik kapanmayabilir ya da yeniden açılabilir.
- Yüz siniri: Sinirin zarar görmesi yüzün o yarısında güçsüzlüğe yol açabilir.
Bunlara her ameliyatta görülebilen kanama, enfeksiyon ve anesteziye bağlı sorunlar eklenir. Hangisinin ne ölçüde söz konusu olduğu yapılan ameliyata göre değişir; endoskop kullanılması bu riskleri ortadan kaldırmaz.
Endoskopik kulak ameliyatından sonra süreç nasıl ilerler, hangi belirtiler bildirilir?
Eve dönüş zamanını, kulağın sudan korunmasına, sümkürmeye, uçak yolculuğuna ve yüzmeye ilişkin kısıtların süresini ve kontrol günlerini hekim belirler. Nefes almak güçleşirse 112 aranmalıdır. Baş dönmesi şiddetliyse ya da geçmiyorsa, denge bozulduysa ya da kalp hızlı atıyorsa beklemeden hekime haber verilir; hekime ulaşılamadığında acil servise başvurulur. Kulaktan irin ya da parlak kırmızı kan gelmesi, ateş, artan ağrı, işitmenin kötüleşmesi, çınlama, tat değişikliği ve yüzde uyuşukluk ya da güçsüzlük kontrol günü beklenmeden bildirilir.
Ankara'da Endoskopik Kulak Cerrahisi İçin Değerlendirme Süreci Nasıl İlerler?
Ankara'da endoskopik kulak cerrahisi görüşmesinde ilk yanıtlanan soru kulakta hangi ameliyatın gerektiğidir; endoskobun o ameliyatta yeri olup olmadığı bunun ardından konuşulur. Değerlendirme, yakınmaların ve o kulaktan geçirilmiş ameliyatların öğrenilmesine, kulak yolu ile zarın muayenesine ve gerek görülürse istenen işitme testi ile görüntülemeye dayanır.
Endoskop kararı öncesinde kulakta hangi özelliklere bakılır?
Kulak yolunun genişliğine ve biçimine, zarın durumuna, orta kulakta iltihap ya da akıntı bulunup bulunmadığına ve hastalığın uzandığı bölgelere bakılır. Gerek görülürse istenen işitme testinin nasıl yapıldığı odyometri sayfasında anlatılıyor. Hastalığın mastoid kemiğe uzanıp uzanmadığı muayeneyle anlaşılamadığında tomografi istenebilir; gerekip gerekmediğine hekim karar verir.
Endoskopik kulak cerrahisi görüşmesinde hekime hangi sorular sorulabilir?
- Giriş yolu: Ameliyat kulak yolundan mı, kulak arkasından mı yapılacak, yoksa ikisi birden mi gerekecek?
- İşitme: Ameliyatın işitmeyi nasıl etkilemesi bekleniyor?
- Bakım: Ameliyattan sonra kulak ne kadar süre kuru tutulacak?
- İzlem: Sonrasında nasıl bir izlem gerekecek?
Ankara'daki görüşmeye önceki işitme testi sonuçlarını, varsa tomografi görüntülerini ve o kulaktan geçirilmiş ameliyatlara ilişkin belgeleri getirmek değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Endoskopik kulak cerrahisi, kulak ameliyatlarında görüntünün kulak yolundan ilerletilen endoskopla alındığı çalışma biçimidir; ameliyatın amacını ve kapsamını hastalık belirler. Endoskobun tek başına mı, mikroskopla birlikte mi kullanılacağı ya da hiç kullanılmayacağı, hastalığın yayılımı ve kulağın yapısı görülerek kararlaştırılır. İşitmenin ve kulağın ameliyattan sonraki durumu kişiden kişiye değişir.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Selim Sermed Erbek Yayımlanma: Son güncelleme:











