İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
İşitme Testleri

Otoakustik Emisyon Testi

Otoakustik emisyon testi, iç kulağın ürettiği çok hafif sesleri kaydeder ve kişiden yanıt beklemez. Bebeklerdeki yerini ve testin sınırlarını ele alıyorum.

Otoakustik emisyon testi (OAE), iç kulaktaki dış tüy hücrelerinin sese yanıt olarak ürettiği ve kulak yolundan kaydedilebilen çok hafif sesleri ölçen bir işitme incelemesidir. Kişinin sesi duyduğunu bildirmesi gerekmez; bu nedenle yenidoğanlarda, küçük çocuklarda ve söyleneni yapamayan kişilerde de uygulanabilir. Ölçüm işitme yolunun yalnız bir bölümünü yoklar: işitme kaybının derecesini belirlemeye yetmez ve tek başına tanı koydurmaz. Ankara'da bebeği ya da kendisi için işitme kaygısıyla hekime gelen kişide hangi ölçümün isteneceğini yaş, yakınma ve muayene bulguları belirler.

Otoakustik Emisyon Testi Nedir ve Neyi Ölçer?

Otoakustik emisyon testi, iç kulağın (koklea, salyangoz) sese yanıt verirken ürettiği çok hafif sesleri, kulak yoluna yerleştirilen duyarlı bir mikrofonla kaydeder. Bu sesler, iç kulağa ulaşan titreşimleri güçlendiren dış tüy hücrelerinin hareketinden doğar. Bunu, kulağa verilen sesin ardından iç kulaktan dönen çok hafif bir yankıya benzetebilirim. Yanıtın kaydedilebilmesi, bu hücrelerin çalıştığına işaret eder.

Otoakustik emisyon ölçümünde hangi uyaran türleri kullanılır?

Uygulamada kullanılan ölçümlerde yanıt, kulağa verilen bir sesle uyarılarak elde edilir. Başlıca iki tür vardır: kısa süreli tıklama sesleriyle uyarılan yanıt ve iki ayrı tonun birlikte verilmesiyle ortaya çıkan yanıt. Hangisinin kullanılacağını testi yapan birim belirler.

Otoakustik emisyon testi odyometriden hangi yönüyle ayrılır?

Odyometride kişi duyduğu sesi bir işaretle bildirir ve ölçüm bu yanıtlara dayanır. Otoakustik emisyon ölçümünde ise yanıtı kulağın kendisi verir; kişinin katılımı gerekmez. İki test birbirinin yerini tutmaz: biri işitme düzeyini, öteki dış tüy hücrelerinin çalışmasını ortaya koyar. Yanıt verebilen çocuklarda ve yetişkinlerde işitme düzeyinin nasıl ölçüldüğünü odyometri sayfasında anlattım.

Otoakustik Emisyon Testi Hangi Durumlarda İstenir?

Otoakustik emisyon testi yaygın olarak yenidoğan işitme taramasında kullanılır. Bunun dışında, işitmesi kendi yanıtıyla ölçülemeyen kişilerin değerlendirilmesinde ve iç kulağın zaman içindeki durumunun izlenmesinde de istenebilir. Testin gerekip gerekmediğine hekim karar verir.

Yenidoğan taramasında otoakustik emisyon ölçümünün yeri nedir?

Yenidoğan işitme taramalarında iki ölçümden yararlanılır: otoakustik emisyon ölçümü ve işitme siniri ile beyin sapının sese verdiği yanıtı kaydeden işitsel beyin sapı ölçümü. Bir taramada hangisinin kullanılacağını taramayı yürüten birim belirler. Türkiye'de yenidoğan işitme taraması ulusal bir program olarak 81 ilde, doğumun yapıldığı sağlık kurumlarında uygulanır. Taramanın adımlarını yenidoğan işitme taraması sayfasında bulabilirsiniz.

Çocuklarda ve yetişkinlerde otoakustik emisyon ölçümü hangi amaçlarla kullanılır?

  • Yanıt veremeyen kişilerin değerlendirilmesi: Küçük çocuklarda ve işbirliği kurulamayan kişilerde iç kulağın çalışması hakkında bilgi verir; çocuklarda işitme kaybı kuşkusunda öteki testlerle birlikte kullanılabilir.
  • Kaybın yerinin anlaşılması: İşitme kaybı saptanan kişide sorunun kulağın hangi bölümünden kaynaklandığını ayırt etmeye katkı sağlar.
  • Tedavi sırasında izlem: İç kulağa zarar verebilen bazı ilaç tedavilerinde dış tüy hücrelerinin durumu yinelenen ölçümlerle izlenebilir; izlemin gerekip gerekmediğini tedaviyi yürüten hekim belirler.
  • Gürültü etkisinin izlenmesi: Yüksek sese maruz kalan kişilerde iç kulağın durumunu izlemek için kullanılabilir; bu konuyu gürültüye bağlı işitme kaybı başlığında ele aldım.

Otoakustik Emisyon Testi Nasıl Yapılır?

Otoakustik emisyon testi, kulak yoluna yumuşak uçlu küçük bir prob yerleştirilerek yapılır; prob kulağa ses verir ve iç kulaktan dönen yanıtı kaydeder. Kişinin bir şey söylemesi ya da işaret vermesi gerekmez. Testi bu iş için eğitilmiş sağlık çalışanları uygular; yenidoğan taraması dışındaki ölçümlerin nerede ve hangi tarihte yapılacağına muayenede karar verilir.

Otoakustik emisyon ölçümünün adımları nelerdir?

  • Kulak yolunun gözden geçirilmesi: Ölçümden önce kulak yolunun açık olup olmadığına bakılır.
  • Probun yerleştirilmesi: Yumuşak uç kulak yoluna tam oturacak biçimde yerleştirilir; ucun iyi oturması ölçümün geçerli olması için gereklidir.
  • Ses ve kayıt: Prob tıklama sesleri ya da tonlar verir; içindeki mikrofon iç kulaktan dönen yanıtı ölçer.
  • Öteki kulak: Kulaklar tek tek ölçülür; aynı adımlar öbür kulak için yinelenir.

Bebeklerde otoakustik emisyon ölçümü nasıl uygulanır?

Bebeklerde ölçüm, bebek uyurken ya da sakin biçimde dinlenirken yapılır. Sessiz bir oda yeterlidir; bebek yatağında yatarken ölçülebilir, gerekirse kucakta da tutulabilir. Sağlıklı bir kayıt için bebeğin ölçüm boyunca hareketsiz kalması ve ortamın sessiz olması gerekir. Net bir sonuç alınamazsa ölçüm yinelenebilir ya da başka bir test önerilebilir.

Otoakustik emisyon testi ne kadar sürer?

Yenidoğan taramasındaki ölçüm birkaç dakika sürer. Öteki işitme testleriyle birlikte yapıldığında toplam süre, uygulanan testlere göre değişir. Sürenin ne kadar olacağını testi yapan birim bildirir.

Otoakustik Emisyon Testi Öncesinde Hazırlık Gerekir mi?

Otoakustik emisyon testinden önce kişinin ya da ailenin yapması gereken özel bir hazırlık yoktur. Yine de sağlıklı bir ölçüm, kulak yolunun açık ve kişinin sakin olmasına bağlıdır.

Otoakustik emisyon ölçümünden önce kulak neden muayene edilir?

Kulak yolundaki kir, yenidoğanda doğumdan kalan artıklar ya da orta kulaktaki sıvı, sesin iç kulağa ulaşmasını engelleyebilir. Bu durumda iç kulak çalışsa bile yanıt kaydedilemeyebilir. Bu yüzden ölçümden önce kulağa bakılır; gerek görülürse orta kulağın durumu timpanometri ile de değerlendirilebilir. Sıvının nasıl izlendiği orta kulakta sıvı birikmesi sayfasında yer alıyor.

Çocuk otoakustik emisyon ölçümüne nasıl hazırlanır?

Bebek için ayrıca bir hazırlık yapılmaz; ölçüm sırasında uyuması sakınca oluşturmaz. Daha büyük çocuğa ne olacağını önceden anlatmak yararlıdır: kulağına yumuşak bir uç yerleştirileceğini ve bazı sesler duyacağını bilmesi, ölçüm sırasında sakin kalmasını kolaylaştırabilir.

Otoakustik Emisyon Testinin Sonucu Nasıl Yorumlanır?

Otoakustik emisyon testinin sonucu genel olarak iki biçimde bildirilir: yanıt alındı ya da alınamadı. Tarama cihazları bunu “geçti” ya da “yeniden test gerekir” anlamına gelen bir ifadeyle gösterir. Yanıtın alınması dış tüy hücrelerinin çalıştığını düşündürür; alınamaması bir işitme kaybına işaret edebileceği gibi ölçümü etkileyen geçici bir nedene de bağlı olabilir. Sonuç tek başına tanı koydurmaz; öteki testler ve muayeneyle birlikte hekim tarafından değerlendirilir.

Otoakustik emisyon taramasında yanıt alınamayan bebekte ne yapılır?

Yanıtın alınamaması bebekte kesin işitme kaybı olduğu anlamına gelmez; işitmenin daha ayrıntılı incelenmesi gerektiğini gösterir. Bu sonucu alan bebeklerin yalnız küçük bir bölümünde kalıcı işitme kaybı saptanır; kulak yolundaki artıklar ve orta kulaktaki sıvı, yanıt alınamamasının sık nedenlerindendir. Öte yandan tarama, yanıtın neden alınamadığını gösteremez: nedenin sıvı olduğu varsayılamaz, bebeğin seslere tepki vermesi de bütün sesleri duyduğunu göstermez. Bu yüzden önerilen yeniden testin ya da ileri değerlendirmenin geciktirilmeden yapılması gerekir; nasıl ve ne zaman yapılacağını taramayı yürüten birim ve hekim belirler. İleri değerlendirmede kullanılan ölçümün ayrıntısı işitsel beyin sapı testi sayfasındadır.

Otoakustik emisyon taramasından geçen çocukta işitme neden izlenmeye devam edilir?

İşitme kaybı yaşamın herhangi bir döneminde ortaya çıkabilir. Bazı kalıtsal işitme kayıpları çocuk büyüdükçe ortaya çıkar; çocukluk hastalıkları, kulak iltihabı, bazı ilaçlar ve yüksek ses de işitmeyi sonradan etkileyebilir. Bu nedenle “geçti” sonucu, ileride işitme sorunu yaşanmayacağı anlamına gelmez. Çocuğun seslere tepkisi ya da konuşma gelişimi konusunda kaygı doğarsa işitmenin yeniden değerlendirilmesi gerekir.

Otoakustik Emisyon Testinin Riski ya da Sakıncası Var mıdır?

Otoakustik emisyon testi için bilinen bir risk bildirilmemiştir. Ölçümde kulağa yalnız yumuşak bir uç yerleştirilir ve ses verilir; bedene girişim gerekmez. Üzerinde durulması gereken nokta ölçümün kendisinden çok, sonuca gereğinden fazla ya da eksik anlam yüklenmesidir.

Otoakustik emisyon ölçümü sırasında ne hissedilir?

Yenidoğan taramasındaki ölçümün bebek için rahatsız edici olmadığı bildirilmektedir. Daha büyük çocuklar ve yetişkinler ölçüm sırasında verilen sesleri duyar. Kayıt sessizlik ve hareketsizlik gerektirdiğinden, kişiden bu sürede sakin kalması istenir.

Otoakustik emisyon sonucuna bakılarak neden tek başına karar verilmez?

Otoakustik emisyon ölçümü işitme yolunun tamamını sınamaz; karar verilirken şu sınırlar hesaba katılır.

  • Kaybın derecesi: Ölçüm, işitme kaybının derecesini belirlemeye yetmez; bunun için kişinin yaşına uygun ayrıntılı işitme testleri gerekir.
  • Dış ve orta kulak sorunları: Kulak yolu tıkalıysa ya da orta kulakta bir sorun varsa iç kulak sağlam olsa da yanıt alınamayabilir.
  • İşitme sinirinden kaynaklanan sorunlar: Sorun dış tüy hücrelerinden sonraki bölümdeyse yanıt olağan çıkabilir; bu olasılık işitme sinirinin yanıtını kaydeden testlerle araştırılır.
  • Hafif ve sonradan gelişen kayıplar: Tarama ölçümleri hafif kayıpları ve sonradan ortaya çıkan kayıpları yakalamayabilir.

Ankara'da Otoakustik Emisyon Testi Öncesi ve Sonrası Nasıl Planlanır?

Ankara'da otoakustik emisyon testine giden yol, öykünün dinlenmesi ve kulağın muayenesiyle açılır; kulak yolunun ve kulak zarının durumu hangi testin isteneceğine yön verir. Test gerek görülürse istenir ve sonucu öteki işitme testleriyle birlikte ele alınır.

Otoakustik emisyon değerlendirmesinde hekimle hangi kayıtlar paylaşılır?

  • Tarama kaydı: Yenidoğan taramasına ilişkin belgeleri ve hangi kulakta yanıt alınamadığı bilgisini getirmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır.
  • Eski test çıktıları: Önceden yapılmış işitme ölçümleri, bugünkü sonucun öncekilerle karşılaştırılmasına yarar.
  • Doğum ve aile öyküsü: Erken doğum, düşük doğum ağırlığı, yenidoğan sarılığı ve ailede çocuklukta başlayan işitme kaybı hekime bildirilecek bilgilerdendir.
  • İlaç ve gürültü öyküsü: Kullanılan ilaçların listesi ile yüksek sese maruz kalınan iş ve uğraşlar, izlem amacıyla istenen ölçümlerde yol gösterir.

Otoakustik emisyon sonucundan sonra izlem nasıl planlanır?

Yanıt alınmışsa ek bir incelemeye gerek olup olmadığını, yakınmaya ve muayeneye bakarak hekim belirler. Yanıt alınamadıysa önce ölçümü etkileyebilecek kulak yolu ve orta kulak sorunları ele alınır; sıvı geçtikten sonra işitmenin yeniden ölçülmesi gerekir. Kalıcı bir işitme kaybı doğrulanırsa, çocuğun dil gelişimi gözetilerek işitme desteği seçenekleri erken dönemde konuşulur. Hangi adımın ne zaman atılacağı kişiden kişiye değişir.

Otoakustik emisyon testi, iç kulaktaki dış tüy hücrelerinin çalışmasını kişinin katılımı gerekmeden yoklayan bir ölçümdür. Tek başına okunmaz; kulak muayenesi ve öteki işitme testleriyle yan yana konduğunda yol gösterir. Taramada yanıt alınamaması ise tanı değil, geciktirilmeden yapılacak ayrıntılı bir değerlendirmenin gerektiğinin işaretidir.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. NIDCD — Your Baby's Hearing Screening and Next Steps
  2. NIDCD — Auditory Neuropathy
  3. MedlinePlus — Hearing Tests for Children
  4. NHS — Newborn hearing screening
  5. ASHA — Newborn Hearing Screening
  6. ENT Health (AAO-HNS) — Ear Fluid and Newborn Hearing Screening FAQs
  7. T.C. Sağlık Bakanlığı — Yenidoğan İşitme Taraması Programı
  8. Kemp DT. Otoacoustic emissions, their origin in cochlear function, and use. Br Med Bull. 2002.
  9. Lonsbury-Martin BL, Martin GK. Otoacoustic emissions. Curr Opin Otolaryngol Head Neck Surg. 2003.
  10. Alcarás PA, Lüders D, França DM, et al. Evoked otoacoustic emissions in workers exposed to noise: A review. Int Arch Otorhinolaryngol. 2012.