Uzun stiloid sendromu, kulağın hemen altında kafa tabanından aşağı uzanan ince ve sivri kemik çıkıntısının (stiloid çıkıntı) olağandan uzun olması ya da bu çıkıntıyı dil kemiğine bağlayan bağın kemikleşmesi sonucunda boğazda, kulakta ya da boyunda ağrının ortaya çıktığı bir durumdur. Uzamış çıkıntı görüntülemede sık rastlanan bir bulgudur ve çoğu kişide hiçbir yakınma yapmaz. Yakınma yapan biçiminde ağrı yutkunurken belirginleşebilir ve boğaz enfeksiyonu, diş ya da çene eklemi sorunlarıyla karışabildiği için tanı gecikebilir. Ankara'da bu yakınmayla yapılan değerlendirme, muayene bulgusunu görüntülemeyle birleştirmeye ve benzer ağrı veren durumları ayırmaya dayanır.
Uzun Stiloid Sendromu Nedir?
Uzun stiloid sendromu, uzamış stiloid çıkıntının ya da kemikleşmiş bağın çevresindeki sinirlere veya damarlara baskı yapmasıyla ortaya çıkan ağrı ve eşlik eden yakınmaların bütünüdür. Çıkıntıdan boynun önündeki dil kemiğine (hiyoid) uzanan bağ (stilohiyoid bağ) olağanda esnektir; bu sendromda sertleşip kemiğe dönüşebilir ve sivri yapı aşağı doğru uzamış olur.
Uzun stiloid çıkıntısı olan herkeste yakınma olur mu?
Olmaz; uzun çıkıntısı bulunan kişilerin yalnız küçük bir bölümünde yakınma ortaya çıkar. Filmde uzun ya da kireçlenmiş bir çıkıntı görülmesi, kişideki ağrının kaynağının bu olduğunu tek başına göstermez.
Uzun stiloid sendromu boynun tek yanında mı görülür?
Uzama çoğu kişide iki yanda birden bulunur, ancak ağrı genellikle tek tarafta duyulur. İki yanda birden yakınma yapan biçimi de görülebilir.
Uzun Stiloid Sendromunun Belirtileri Nelerdir?
Uzun stiloid sendromunun başlıca belirtisi, bademcik bölgesinde ya da dil kökünde duyulan ve yutkunurken artan ağrıdır; ağrı kulağa, çeneye ya da boynun yan tarafına yayılabilir. Çiğneme, esneme, konuşma ve başı yana çevirme de ağrıyı artırabilir.
Uzun stiloid sendromundaki ağrı nasıl tarif edilir?
Bazı kişiler ağrıyı bademcik çevresinde ya da dil kökünde keskin, saplanır ya da batar tarzda anlatır; bu tür ağrı, dil kökü ile yutağın duyusunu taşıyan sinirin ağrısına benzeyebilir. Ötekiler yineleyen, künt, zonklayan bir ağrıdan söz eder. Ağrı kulağa ve kulak arkasına yansıyabildiğinden, kulağın kendisinde sorun yokken kulak ağrısı yakınması olabilir; kulak dışı kaynaklardan yansıyan ağrıyı kulak ağrısı sayfasında ele aldım.
Uzun stiloid sendromunda ağrıya hangi yakınmalar eşlik edebilir?
- Boğazda yabancı cisim hissi: Bir şey takılı kalmış gibi duyulan his; lokma takılmadan duyulan benzer duyumun öteki nedenleri boğazda takılma hissi sayfasında yer alıyor.
- Yutmada zorlanma: Yutkunmanın güçleşmesi ya da ağrılı olması; öteki nedenler yutma güçlüğü sayfasının konusudur.
- Yüz ve boyun ağrısı: Yanak, çene altı ya da boynun yan tarafına yayılan ağrı.
- Kulak çınlaması ve baş ağrısı: Bazı kişilerde ağrıya eklenebilir.
- Tükürük artışı ve sersemlik hissi: Kaynaklarda bu tabloyla birlikte anılan öteki yakınmalar.
Uzun Stiloid Sendromu Neden Olur?
Uzun stiloid sendromunda çıkıntının neden uzadığı ya da bağın neden kemikleştiği tam olarak bilinmez ve konu tartışmalıdır. Yakınmaların ise uzamış yapının yakından geçen sinirlere ya da boyun damarlarına dokunması veya bastırmasıyla ortaya çıktığı düşünülür.
Stiloid bağının kemikleşmesinde hangi etkenler öne sürülür?
- Bademcik ameliyatı sonrası iyileşme: Bölgede iyileşme sırasında oluşan doku değişikliklerinin çıkıntının ucunu çevreleyerek yakınmayı belirginleştirebileceği öne sürülmüştür; ameliyatın kendisini bademcik ameliyatı sayfasında anlattım.
- Boyun yaralanmaları: Baş ve boyun bölgesine gelen darbe olası etkenler arasında sayılır.
- Enfeksiyonlar: Bölgedeki iltihapların rol oynayabileceği düşünülür.
- Yaşla gelen değişim: Bağın esnekliğinin azalması ve kireçlenme eğilimi öne sürülen açıklamalardandır.
Uzun stiloid sendromunda yakınmalar sinirden mi damardan mı kaynaklanır?
Boğaz ağrısı, yutkunurken batma ve kulağa vuran ağrı, çıkıntının dil kökü ve yutağın duyusunu taşıyan sinirleri etkilemesiyle ilişkilendirilir. Seyrek görülen damar biçiminde ise çıkıntı boyundaki şah damarına baskı yapar; yakınmalar başı çevirmeyle ortaya çıkabilir ya da artabilir ve göz altında ağrı, baş ağrısı, baş dönmesi öne geçebilir. Bu biçim bademcik ameliyatıyla ilişkilendirilmez.
Uzun Stiloid Sendromunda Hangi Belirtiler Beklemeden Değerlendirilmelidir?
Uzun stiloid sendromunun ağrıyla seyreden yakınmaları acil bir durum oluşturmaz; ancak seyrek olarak uzamış çıkıntının şah damarına baskı yapması ya da damar duvarını zedelemesi inme benzeri belirtilere yol açabilir. Bu belirtiler çoğu kez gelip geçer, ama bazen damar duvarında yırtılma gibi acil bir duruma işaret edebilir.
Uzun stiloid sendromu kuşkusu olan kişide hangi belirtilerde 112 aranır?
Aşağıdaki belirtiler inme olasılığı nedeniyle beklemeden 112'nin aranmasını gerektirir:
- Yüzün bir yanında uyuşma ya da güçsüzlük: Birden başlayan, tek taraflı his ya da güç kaybı.
- Konuşmada bozulma: Pelteklenme ya da sözcüklerin anlaşılmaz çıkması.
- Ani görme bozukluğu: Birden ortaya çıkan bulanık görme.
Bayılma ya da başı çevirince yineleyen baş dönmesi de damar basısına bağlı olabileceğinden beklemeden acil servise başvurmayı gerektirir.
Uzun stiloid sendromunda hangi yakınmalar planlı muayeneye götürülür?
Enfeksiyon belirtisi taşımayan ve uzun süren tek taraflı boğaz ağrısı, yutkunurken batma, kulak olağan göründüğü halde süren kulak ağrısı ya da bademcik ameliyatından sonra geçmeyen tek yanlı ağrı planlı bir KBB muayenesinin konusudur. Süreğen tek taraflı ağrının çoğu tümöre bağlı değildir; yine de benzer ağrıya seyrek de olsa baş-boyun tümörleri yol açabildiğinden bu ağrı ayrıntılı muayeneyle değerlendirilir.
Uzun Stiloid Sendromunun Tanısı Nasıl Konur?
Uzun stiloid sendromunun tanısı; yakınmaların öyküsü, ağız içi ve boyun muayenesi ile uzamış çıkıntıyı gösteren görüntülemenin birlikte değerlendirilmesiyle konur. Öyküde ağrının yeri, yutkunma ve baş hareketleriyle ilişkisi, geçirilmiş baş-boyun ameliyatı ya da yaralanma sorulur. Muayenede bademcik yatağının parmakla nazikçe yoklanması tanıya yardımcı olabilir: uzamış çıkıntı sert ve sivri bir yapı olarak ele gelebilir ve bastırınca kişinin tanıdığı ağrı ortaya çıkabilir; çıkıntı bazen boyundan da hissedilebilir. Gerek görülürse bademcik yatağı geçici olarak uyuşturularak ağrının azalıp azalmadığına bakılabilir.
Uzun stiloid sendromunda görüntüleme bulgusu tek başına tanı için yeterli midir?
Yeterli değildir. Bilgisayarlı tomografi (BT) çıkıntının uzunluğunu, yönünü ve çevre yapılarla ilişkisini üç boyutlu gösterebilir; panoramik diş filmi ya da düz röntgen de uzamayı gösterebilir. Damar baskısından kuşkulanılıyorsa damarları görüntüleyen BT anjiyografi istenebilir. Görüntüdeki uzama, muayenedeki hassasiyet ve yakınmanın niteliğiyle birlikte yorumlanır. Tetkiklerin nasıl yapıldığını KBB hastalıklarında MR ve tomografi sayfasında bulabilirsiniz.
Uzun stiloid sendromuyla hangi durumlar karışabilir?
- Boğaz ve bademcik iltihapları: Enfeksiyona bağlı ağrının nedenleri boğaz ağrısı sayfasında ele alınıyor.
- Reflü: Mide içeriğinin boğaza ulaşması süreğen boğaz yakınmalarına yol açabilir; eşlik ediyorsa ayrıca ele alınır. Ayrıntısı reflü ve boğaz sayfasındadır.
- Çene eklemi ve diş sorunları: Çiğnemeyle artan ve kulağa vuran ağrı buradan da gelebilir; çene eklemi rahatsızlıkları sayfası bu ayrımı anlatıyor.
- Sinir ağrıları ve migren: Dil kökü ve yutak sinirinin ağrısı dilde, boğazda, bademcik bölgesinde ve kulakta saniyeler ya da dakikalar süren ataklar yapabilir; yüzdeki öteki sinir ağrıları ve migren de benzer yerlerde ağrıya yol açabilir.
- Kas ve sinüs kaynaklı ağrılar: Boyun ve çiğneme kaslarına bağlı ağrı ile sinüzit de ayırıcı tanıda yer alır.
Uzun Stiloid Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?
Uzun stiloid sendromunda tedavi, yakınmanın şiddetine ve kişinin genel sağlık durumuna göre izlem ve ağrıya yönelik tedaviden uzamış çıkıntının cerrahiyle kısaltılmasına uzanan seçenekler arasından planlanır. Yakınması hafif ya da gelip geçen, ameliyat istemeyen veya genel durumu ameliyata uygun olmayan kişilerde izlem ve hekimin uygun gördüğü ağrıya yönelik tedavi ön plana çıkar; bu tedavi ağızdan alınan ilaçları ya da gerek görülürse ağrılı bölgeye yapılan enjeksiyonları kapsayabilir. Hangisinin uygun olduğuna ve süresine hekim karar verir; ilaçla sağlanan rahatlama bazı kişilerde geçici olabilir.
Uzun stiloid sendromu ameliyatında ne amaçlanır?
Yakınmalar sürüyor ve günlük yaşamı etkiliyorsa uzamış çıkıntının cerrahiyle kısaltılması konuşulabilir; amaç baskı yapan kemik bölümünün çıkarılmasıyla yakınmanın azaltılmasıdır. Ameliyat ağız içinden, bademcik yatağı yoluyla ya da boyunda yapılan bir kesiden uygulanabilir; yol, muayene ve görüntüleme bulgularına göre hekimle birlikte belirlenir. Damarla ilişkili tabloda tedavi gerek görülürse ilgili uzmanlık alanlarıyla birlikte planlanır.
Uzun stiloid sendromu ameliyatının riskleri ve sınırları nelerdir?
İz dokusu oluşumu, boğazın ve boynun derin dokularında enfeksiyon ve yakındaki sinirlerin etkilenmesine bağlı geçici yüz güçsüzlüğü bildirilen sorunlar arasındadır. Sonuç kişiden kişiye değişir: uyumlu yakınmaları olduğu halde ameliyattan sonra ağrısı süren kişiler de vardır ve kimin ne ölçüde yarar göreceğini önceden kestirmek her zaman mümkün değildir. Bu yüzden karar tek bir bulguya dayanmaz; yakınmanın niteliği, muayene ve görüntüleme bulguları birlikte tartılarak hekimle verilir.
Ankara'da Uzun Stiloid Sendromu İçin Muayene ve Tedavi Süreci Nasıl İlerler?
Ankara'da uzun stiloid sendromu kuşkusuyla yapılan değerlendirme, ağrının öyküsü ve ağız içi ile boyun muayenesiyle başlar. Bulgular uzun bir çıkıntıyı düşündürürse görüntüleme istenebilir; yakınmanın benzer ağrı veren öteki durumlarla açıklanıp açıklanamayacağı aynı süreçte gözden geçirilir.
Uzun stiloid sendromu kuşkusuyla muayeneye gelirken hangi bilgiler işe yarar?
- Ağrının düzeni: Hangi tarafta olduğu, yutkunma, çiğneme, esneme ya da başı çevirmeyle nasıl değiştiği.
- Geçirilmiş girişimler: Bademcik ameliyatı, diş ya da çene girişimleri ve boyna gelen darbeler.
- Önceki görüntülemeler: Varsa panoramik diş filmi, BT ya da MR görüntüleri ve raporları.
- İlaç listesi: Kullanılan ilaçlar ve ağrı için denenen tedavilerin ne ölçüde işe yaradığı.
Uzun stiloid sendromunda izlem ve kontrol nasıl planlanır?
Ameliyat dışı izlenen kişide kontrolün zamanlamasını hekim, yakınmanın şiddetine ve uygulanan tedaviye göre belirler; kontrolde ağrının seyri ve tedaviye yanıt gözden geçirilir. İzlem sırasında yukarıda sayılan inme belirtilerinden biri ortaya çıkarsa kontrol beklenmez, 112 aranır.
Uzun stiloid sendromu seyrek görülen, yakınmaları boğaz, diş ve çene sorunlarına benzediği için gözden kaçabilen bir ağrı nedenidir. Tanı ve tedavi seçimi, yakınmanın niteliği ile muayene ve görüntüleme bulgularının birlikte yorumlanmasına dayanır ve sonuç kişiden kişiye değişir.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Selim Sermed Erbek Yayımlanma: Son güncelleme:











