İçeriğe geç
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82 · Beştepe, Yenimahalle / Ankara selimerbek@gmail.com
Menü
0 (312) 511 07 00
Çakıroğlu Plaza Kat:12 D:82, Beştepe – Yenimahalle / Ankara
Burun ve Sinüs Cerrahisi

Burun Kırığı Tedavisi

Kemikler çabuk kaynamaya başladığından burun kırığında kesisiz düzeltmenin zamanı kısadır. Bu dönem geçtiğinde yöntemin nasıl değiştiğini de anlatıyorum.

Burun kırığı tedavisi, darbeyle yerinden oynayan burun kemiklerinin ve gerekiyorsa burun bölmesinin (septum) yeniden hizalanması, ardından kaynama tamamlanana dek korunmasıdır. Her kırıkta kemiklere dokunmak gerekmez; kararı burnun biçimi ve nefes alış belirler. Kemikler kısa sürede kaynamaya başladığından, kesi yapılmadan düzeltmenin uygulanabildiği dönem sınırlıdır. Bu dönem geçtiğinde seçenek tükenmez, yalnız yöntem değişir ve düzeltme için ameliyat gündeme gelir. Ankara'da burun kırığı tedavisi planlanırken yaralanmanın üzerinden kaç gün geçtiği ve şişliğin ne ölçüde indiği belirleyicidir.

Burun Kırığı Tedavisi Nedir ve Kimlere Gerekir?

Burun kırığı tedavisi; ağrı ve şişliğin azaltılmasını, bölmede biriken kanın boşaltılmasını ve gerektiğinde kaymış kemiklerin yerine oturtulmasını kapsar. Kemiklerin yerine oturtulması yalnız gözle görülen bir şekil bozukluğu ya da burun hava yolunda tıkanma yapan kırıklarda gerekir. Kırığın nasıl anlaşıldığını ve ilk yardım adımlarını burun kırığı sayfasında anlattım.

Burun kırığı tedavisinde hangi yollar izlenir?

  • İzlem: Hizası bozulmamış kırıkta girişim yapılmaz; burun darbeden korunur ve biçimi şişlik indikten sonra yeniden değerlendirilir.
  • Kapalı düzeltme: Ciltte kesi yapılmadan, kaymış kemikler elle ve burun içinden sokulan bir aletle eski konumuna getirilmeye çalışılır.
  • Açık düzeltme: Ağır kırıklarda kemik ve kıkırdağa kesiyle ulaşılarak onarım yapılır.
  • Sonradan düzeltme ameliyatı: Eğri kaynamış kırıkta, dokular iyileştikten aylar sonra planlanır.

Her burun kırığında kemiklerin yerine oturtulması gerekir mi?

Hayır; kemiklerin kaymadığı kırıklarda yerine oturtma yapılmaz ve burun kırıklarının birçoğu bu gruptadır. Yalnız kıkırdağı ilgilendiren yaralanmalarda da çoğu kez düzeltme gerekmez; şişlik indikten sonra şekil bozukluğu sürüyorsa durum yeniden ele alınır. Karar film bulgusuna göre değil, burnun görünümüne ve nefes alışa göre verilir.

Burun Kırığı Tedavisinde Zamanlama Nasıl Belirlenir?

Burun kırığı tedavisinde zamanlama iki sınıra göre belirlenir: şişliğin değerlendirmeye izin verecek kadar inmesi ve kemiklerin henüz kaynamamış olması. Şişliğin azalması için genellikle birkaç gün beklenir; yerine oturtmanın yapılabildiği dönem ise çoğunlukla yaralanmadan sonraki ilk bir-iki hafta olarak bildirilir. Kaynaklar bu aralığı farklı verdiğinden süreyi muayene eden hekim belirler.

Kırık burnun düzeltilmesi için şişliğin azalması neden beklenir?

Şişlik varken kemik parçalarının tam hizalanıp hizalanmadığını görmek ve parmakla hissetmek zordur; beklemek bu denetimi kolaylaştırır. Bu bekleme kırığın kendi haline bırakıldığı anlamına gelmez: burun içi ilk muayenede görülür, biçim ise şişlik inince yeniden değerlendirilir. Kırık kuşkusunda KBB muayenesinin ilk hafta içinde yapılması önerilir.

Bölmede kan birikmesi ve kanama burun kırığı tedavisinin sırasını nasıl değiştirir?

Bölmede kan birikmesi saptanırsa şişliğin inmesi beklenmez; kıkırdağın zarar görmemesi için kan gecikmeden boşaltılır. Bu durumu septal hematom sayfasında ayrıca ele aldım. Durmayan kanamada burun içine yumuşak bir tampon yerleştirilebilir; kanamayı durdurma yolları burun kanaması başlığındadır. Kemikler belirgin biçimde yana itilmişse ya da burun şişlikle tümüyle tıkanmışsa hemen tıbbi değerlendirme gerekir.

Çocuklarda burun kırığı tedavisinde zamanlama ve yöntem nasıl değişir?

Çocuklarda yerine oturtmanın yapılabildiği dönem daha kısadır ve yaklaşık bir hafta olarak bildirilir. Bu yaş grubunda işlem için çoğu kez genel anestezi gerekir. Yüz iskeleti büyümeyi sürdürdüğü için, ilerideki büyümeyi etkilememek amacıyla girişim olabildiğince sınırlı tutulur: erken dönemde çoğu kez kapalı düzeltme ve atel uygulanır, kalan sorunlar için kapsamlı ameliyat gerekirse iskelet gelişiminin tamamlanması beklenir.

Kırık Burnun Yerine Oturtulması (Kapalı Düzeltme) Nasıl Yapılır?

Kırık burnun yerine oturtulması, ciltte kesi yapılmadan kaymış kemiklerin dışarıdan parmak basısıyla ve burun içinden sokulan bir aletle kaldırılarak orta hatta getirilmesidir. İşlem lokal ya da genel anesteziyle yapılabilir; bölmenin de hasar gördüğü kırıklarda genel anestezi gerekebilir. Hangi anestezinin uygun olduğu hekimin değerlendirmesine göre belirlenir.

Kapalı düzeltmede burun kemikleri hangi hareketlerle hizalanır?

Ucu künt, yani keskin olmayan bir kaldırıcı burun deliğinden ilerletilir ve içeri çökmüş kemiğin altına yerleştirilir. Kemik öne ve yana doğru kaldırılırken burnun öbür yanına parmakla bası uygulanır; amaç burun sırtını orta hatta getirmektir. İşlemin ne zaman tamamlandığına burnun görünümüne ve hava yolundaki daralmanın azalmasına bakılarak karar verilir. Bölme kırıklarını bu yolla yerinde tutmak güçtür; bu nedenle bölmesi de kırılan burunlarda ilerleyen dönemde bölme ameliyatı gerekebilir.

Hizalanan kırık burun atel ve tamponla nasıl desteklenir?

Kemikler hizalandıktan sonra burun, kemikleri yeni konumunda tutmak için dışarıdan plastik, alçı ya da metal bir atelle desteklenir. Dış atelin kalış süresi çoğunlukla bir hafta dolayındadır, ancak kaynaklarda iki haftaya varan süreler de geçer; ne zaman çıkarılacağını hekim belirler. Burun içine tampon konup konmayacağı kırığın özelliklerine ve hekimin değerlendirmesine göre değişir; tampon konduysa yerinde kaldığı sürece enfeksiyon riskini azaltmak için antibiyotik verilebilir.

Burun Kırığında Ameliyatla Düzeltme Hangi Durumlarda ve Nasıl Yapılır?

Burun kırığında ameliyatla düzeltme iki durumda gündeme gelir: kapalı yolla hizalanamayacak kadar ağır ya da burundan nefes almayı engelleyen taze kırıklar ve yerine oturtma dönemi geçtikten sonra eğri kaynamış kırıklar. İlkinde kırık kemik ve kıkırdağa kesiyle ulaşılır; buna açık düzeltme denir. İkincisinde şişliğin gerilemesi ve dokuların iyileşmesi için genellikle birkaç ay beklenir; böylece kalan bozukluk daha doğru değerlendirilir.

Kırık burun ameliyatında kemik ve kıkırdak hangi basamaklarla onarılır?

Bölmeye yönelik bölümde burun içini döşeyen örtüde bir kesi yapılır, örtü kıkırdak ve kemiğin üzerinden kaldırılır; eğri bölümler çıkarılır, kalanı düz konumda yerine yerleştirilir. Bu basamağın ayrıntılarını septoplasti sayfasında bulabilirsiniz. Dış iskelete yönelik bölümde burun kemikleri ve kıkırdaklar yeniden konumlandırılır; eğri kaynamış kemikler denetimli biçimde yeniden kırılıp hizalanabilir, destek gerektiğinde kıkırdak ya da kemik yaması (greft) kullanılabilir. Ameliyatın sonunda burun dışına atel, gerek görülürse içine tampon yerleştirilebilir.

Eğri kaynamış burun kırığında hangi ameliyatlar konuşulur?

Kalan sorun yalnız bölmedeki eğrilikse bu durum septum deviasyonu olarak değerlendirilir ve bölmeye yönelik ameliyat yeterli olabilir. Dış burun iskeleti de eğri kaynamışsa bölme ile kemiklerin aynı ameliyatta ele alındığı septorinoplasti seçeneği konuşulur. Bu ameliyat onarıcı cerrahi sayılır; amaç yaralanma öncesindeki görünümü ve nefes alışı geri kazandırmaya çalışmaktır.

Kırık burun ameliyatından sonra iyileşme nasıl seyreder?

Bu ameliyatlar çoğunlukla genel anesteziyle yapılır; anestezi biçimine hekim karar verir. Sonrasında burun çevresinde ve göz altlarında şişlik ile morluk beklenir; dış atel genellikle bir hafta ile on gün arasında alınır. Yaklaşık iki hafta boyunca egzersizden, öne eğilmekten ve kalabalık ortamlardan uzak durulması önerilebilir; kesin süreyi ve işe dönüş zamanını hekim belirler. Burnun son biçimini alması aylar sürebilir; bu nedenle ilk haftalardaki görünüm son durumu yansıtmayabilir.

Burun Kırığı Tedavisinden Sonra İyileşme Nasıl İlerler?

Yerine oturtulan burun kemiklerinin sağlamlaşması çoğunlukla üç ile altı hafta sürer; süre kişiden kişiye değişir. Bu dönemde amaç, hizalanan kemikleri yerinde tutmak ve burnu yeni bir darbeden korumaktır.

Yerine oturtulan burnun evde bakımı nasıl yapılır?

  • Atel ve tampon: Hekim söylemeden yerinden oynatılmaz ya da çıkarılmaz.
  • Yatış: Başı birkaç yastıkla yüksekte tutmak şişliğin azalmasına ve nefes alışa yardımcı olur.
  • Burun içi temizlik: Hekim uygun görürse kurumuş kan ve akıntı, ılık sabunlu suya batırılmış pamuklu çubukla burun deliklerinin iç yüzü nazikçe silinerek temizlenebilir; duşta solunan buhar bunları yumuşatır.
  • Sümkürme: İyileşme tamamlanana dek burun sümkürülmez ve karıştırılmaz.

Burun kırığı tedavisinden sonra günlük işlere ve spora ne zaman dönülür?

Günlük işlerin çoğu dikkatli olmak koşuluyla sürdürülebilir; hekim izin verene dek ağır kaldırılmaz. Ağır egzersize ilk iki hafta ara verilir; yüze darbe gelme olasılığı bulunan sporlarda bu ara genellikle en az altı haftadır. Spora dönüş zamanını hekim belirler ve dönüşte yüzü ve burnu koruyan bir donanım kullanılması önerilir.

Burun kırığı tedavisinden sonra hangi belirtiler hekime bildirilir?

  • Enfeksiyon bulguları: Ateş ya da burundan gelen kötü kokulu, sarı-yeşil akıntı.
  • Artan yakınma: Ağrıda ya da şişlikte ani artış, burundan nefes almada geçmeyen güçlük.
  • Kanama: Tedaviden sonra başlayan ya da durmayan burun kanaması.
  • Berrak akıntı: Burundan mukusa benzemeyen, su gibi bir sıvının gelmesi.
  • Baş ve göz bulguları: Şiddetli ya da giderek kötüleşen baş ağrısı, çift görme ya da görmede değişiklik.

Son üç maddedeki bulgularda acil servise başvurulmalıdır. Tedaviden haftalar sonra ağrı ya da şişlik sürüyorsa kontrol muayenesi gerekir.

Burun Kırığı Tedavisinin Riskleri ve Sınırları Nelerdir?

Burun kırığı tedavisinin başlıca sınırı, yerine oturtmanın burnu her zaman yaralanmadan önceki görünümüne tam olarak kavuşturmamasıdır. Zamanında yapılan düzeltmeden sonra da bazı kişilerde eğrilik ya da tıkanıklık kalabilir; sonuç kırığın yapısına ve kişiye göre değişir.

Kapalı düzeltmeden sonra burunda hangi sorunlar kalabilir?

  • Kalan eğrilik: Düzeltmeye karşın bazı kişilerde görülür; şişlik indikçe belirginleşebilir.
  • Bölme kayması ve tıkanıklık: Bölmesi de kırılan burunlarda kapalı düzeltmeye karşın nefes yakınması sürebilir.
  • Koku almada değişiklik: Kırık geçirenlerin bir bölümünde bildirilmiştir.
  • İkinci girişim gereği: Hizalama tutmazsa ya da yakınma sürerse sonradan ameliyat konuşulur.

Kırık nedeniyle yapılan burun ameliyatlarının olası sorunları nelerdir?

Bölmeye ve burun iskeletine yönelik ameliyatlardan sonra kanama, enfeksiyon, burun içinde yapışıklık, bölmede kan birikmesi ya da delik, burun ucunda uyuşukluk ve koku almada azalma görülebilir. Biçimle ilgili beklentinin tam karşılanmaması da olasıdır. Bu risklerin kişiye göre ne ölçüde geçerli olduğu ameliyat öncesi görüşmede anlatılır; sigara kullanımı ve eşlik eden hastalıklar riski artırabilir.

Ankara'da Burun Kırığı Tedavisi İçin Değerlendirme ve Kontroller Nasıl İlerler?

Ankara'da burun kırığı tedavisi şu sırayla ilerler: önce bekletilmeyecek durumlar dışlanır, şişlik azalınca burnun biçimi ve hava yolu yeniden değerlendirilir, gerekiyorsa yerine oturtma yapılır ve sonuç kontrollerde izlenir. Yerine oturtmanın yapılacağı ortam, kırığın özelliklerine ve seçilen anesteziye göre kararlaştırılır.

Burun kırığı tedavisi planlanırken hangi bilgiler işe yarar?

Yaralanmanın tarihi, zamanlamayı belirlediği için ilk sorduğum bilgidir. Amaç yaralanma öncesindeki görünüme ve nefes alışa olabildiğince yaklaşmak olduğundan, darbeden önce çekilmiş ve burnun net göründüğü fotoğraflar karşılaştırma için yararlıdır. Sürekli kullandığınız ilaçların listesi ile genel sağlık durumunuza ilişkin bilgiler tedavi planlanırken göz önünde tutulur. Yüzün öteki kemiklerinde kırık kuşkusu varsa tomografi istenebilir; bu tetkikin neyi gösterdiğini KBB hastalıklarında MR ve tomografi sayfasında açıkladım.

Burun kırığı tedavisinden sonra kontroller ne zaman yapılır?

İlk kontrol genellikle yaralanmadan bir-iki hafta sonra yapılır; kırığın durumuna göre birden çok kontrol gerekebilir ve kontrol düzenini hekim belirler. Atelin ve varsa tamponun ne zaman çıkarılacağı bu kontrollerde kararlaştırılır. Şişlik tümüyle indikten sonra burnun biçimi ve nefes alış yeniden değerlendirilir; kalan eğrilik ya da tıkanıklık varsa sonradan düzeltme seçeneği bu aşamada konuşulur.

Burun kırığı tedavisinde yöntemi, kırığın yapısı kadar yaralanmanın üzerinden geçen süre belirler. Ankara'da bu değerlendirme, şişlik indikten sonra yapılan muayenedeki bulgulara göre her hasta için ayrı planlanır; sonuçlar kişiden kişiye değişebilir.

Tıbbi inceleme: Yayımlanma: Son güncelleme:

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. NHS — Broken nose
  2. MedlinePlus — Nasal fracture - aftercare
  3. ENT Health — Nasal Fractures
  4. ENT Health — Nasal Surgery: Fixing Form and Function
  5. MSD Manual Professional Edition — Nasal Fractures
  6. MSD Manual — Broken Nose
  7. Cleveland Clinic — Broken Nose
  8. healthdirect — Septorhinoplasty
  9. Tolley PD, Massenburg BB, Manning S, et al. Pediatric Nasal and Septal Fractures. Oral Maxillofac Surg Clin North Am. 2023.
  10. Hwang K, Yeom SH, Hwang SH. Complications of Nasal Bone Fractures. J Craniofac Surg. 2017.