Hayır, kepçe kulak ameliyatı işitmeyi etkilemez; ameliyat yalnızca kulak kepçesinin kıkırdağına ve derisine yapılır. İşitmeyi sağlayan kulak zarı, orta kulak kemikçikleri ve iç kulak kafatasının derinliklerinde yer alır ve bu ameliyatta bu yapılara ulaşılmaz. Aileler ve yetişkin adaylar çoğu zaman kulağın görünümüne yapılan bir müdahalenin duymayı da değiştireceğinden çekinir. Ameliyattan sonraki ilk günlerde sargı nedeniyle sesler bir süre boğuk gelebilir, ancak bu geçici bir durumdur. Kepçe kulakla birlikte işitme sorunu olan bir çocukta ise bu sorunun nedeni ayrıca araştırılır.
Kepçe Kulak Ameliyatında Kulağın Hangi Bölümüne Müdahale Edilir?
Kepçe kulak ameliyatında yalnızca dışarıdan görünen kulak kepçesinin kıkırdağı ve bu kıkırdağı örten deri şekillendirilir. Kulak yolunun içine, kulak zarına ya da orta kulağa girilmez. Amaç, kulağın kafaya olan açısını ve iç kıvrımlarını düzeltmektir.
Kulak kepçesinde hangi yapılar şekillendirilir?
- İç kıvrım: Kulak kenarına paralel uzanan ve kepçe kulakta silik kalan kıvrım (antiheliks) yeniden oluşturulur.
- Kulak çanağı: Kulak yolu girişini çevreleyen çukur bölge (konka) çok derinse küçültülür ya da kafaya yaklaştırılır.
- Üst kenar: Kulağın üst bölümü kafadan belirgin uzakta duruyorsa geriye doğru alınır.
- Kulak memesi: Meme öne doğru çıkıksa diğer bölümlerle uyumlu duracak biçimde geriye yatırılır.
Kesi neden kulağın arkasından yapılır?
Kesinin kulağın arka yüzüne, kulak ile kafa derisinin birleştiği oluğa yakın yapılması, oluşan izin dışarıdan çoğu zaman fark edilmemesini sağlar. Kıkırdağa bu yoldan ulaşmak, kulağın ön yüzündeki ince deriye dokunmadan şekillendirme yapılmasına da olanak verir. Kesi yeri kulak yolundan uzakta olduğu için işitmeyle ilgili yapılarla bir ilişkisi yoktur. Yalnız dikişle yapılan bazı tekniklerde ise kesi yerine birkaç küçük delikten çalışılır.
Kulak kepçesi ile işitme organı arasında nasıl bir bağlantı vardır?
Kulak kepçesi, işitme sisteminin yalnızca en dıştaki parçasıdır ve sesi kulak yoluna yönlendiren bir huni gibi çalışır. Sesin titreşime dönüştüğü yer kulak zarıdır, bu titreşimi sinir sinyaline çeviren organ ise iç kulaktır. Kulak kepçesinin biçimindeki değişiklik bu zincirdeki diğer halkalara dokunmaz. Dış, orta ve iç kulağın görevlerini, sesin nasıl algılandığıyla birlikte kulağın yapısı ve işitme sayfasında anlattım.
Kulak Kepçesinin Şekli Sesin Toplanmasında Ne Kadar Rol Oynar?
Kulak kepçesinin şekli sesin toplanmasında sınırlı bir rol oynar ve asıl katkısı sesin hangi yönden geldiğini ayırt etmeye yardım etmektir. Kepçe kulağın geriye yatırılması kepçenin kıvrımlarını korur, bu yüzden duyulan sesin şiddeti fark edilir biçimde değişmez. Kulak kepçesi tamamen eksik olan kişilerde bile işitme kaybı kepçenin yokluğundan çok kulak yolu ve orta kulaktaki sorunlardan kaynaklanır.
Kulak kepçesi sesin yönünü bulmaya nasıl yardım eder?
Kulak kepçesindeki girinti ve çıkıntılar, farklı yönlerden gelen sesleri biraz farklı biçimde yansıtır. Beyin bu küçük farkları kullanarak sesin önden mi, arkadan mı, yukarıdan mı geldiğini anlar. Bu etki özellikle tiz seslerde belirgindir. Ameliyatta bu kıvrımlar korunduğu ya da daha belirgin hale getirildiği için yön bulma yeteneği de korunur.
Kulağın kafaya yaklaştırılması duyulan sesi azaltır mı?
Hayır, kulağın kafaya yaklaştırılması günlük yaşamda duyulan sesi azaltmaz. Kepçe kulaktaki fazladan açı, sesin kulak yoluna ulaşmasına anlamlı bir katkı sağlamaz. Ameliyattan sonra kulak kepçesi hâlâ kafadan belirli bir açıyla durur ve sesi toplamaya devam eder. Ameliyat olan kişilerin işitme testlerinde ameliyat öncesine göre bir düşüş beklenmez.
Kepçe kulaklı kişilerin işitmesi diğerlerinden farklı mıdır?
- Genel işitme: Kepçe kulaklı kişilerin işitmesi, kulak yolu ve orta kulak sağlıklıysa diğer insanlardan farklı değildir.
- Arkadan gelen sesler: Kulağın öne doğru açık durması arkadan gelen sesleri hafifçe farklı algılatabilir, ancak bu fark günlük yaşamda hissedilmez.
- Rüzgâr sesi: Kafadan uzak duran kulaklar açık havada rüzgârı daha çok yakalayabilir.
Kulak Yolu ve Kulak Zarı Bu Ameliyattan Etkilenir mi?
Hayır, kulak yolu ve kulak zarı kepçe kulak ameliyatından etkilenmez, çünkü ameliyat bu yapılardan uzakta yapılır. Kulak zarı kulak yolunun en iç ucunda, dışarıdan görünmeyen bir derinlikte yer alır. Ameliyat süresince kulak yolunun ağzına yalnızca koruyucu bir pamuk yerleştirilebilir.
Kulak çanağı geriye alınırken kulak yolunun girişi daralabilir mi?
Kulak çanağı kafaya doğru yaklaştırılırken kıkırdak kulak yolu girişine doğru itilirse giriş bir miktar daralabilir. Bu durum, çanağın geri alınma yönü ve miktarı dikkatle ayarlanarak önlenir. Gerekirse çanaktan küçük bir kıkırdak şeridi çıkarılarak giriş genişliği korunur. Ameliyat sonunda kulak yolu girişinin açık olduğu kontrol edilir.
Orta kulak iltihabı geçiren çocuk ameliyat olabilir mi?
Orta kulak iltihabı tedavi edilip geçtikten sonra çocuk kepçe kulak ameliyatı olabilir. Aktif bir iltihap varken ameliyat genellikle ertelenir, çünkü çocuğun ateşi ve genel durumu anestezi için uygun olmayabilir. Kulak zarının arkasında uzun süredir sıvı bulunan çocuklarda önce bu sorunun değerlendirilmesi gerekir. Bazı çocuklarda kulak tüpü takılması ile kepçe kulak düzeltmesi aynı anestezi altında planlanabilir.
Kulak yolunda kir tıkacı olan kişide ameliyat öncesi ne yapılır?
Kulak yolunu tıkayan kir, ameliyattan önceki muayenede temizlenir. Bu sayede hem kulak zarı görülerek değerlendirilir hem de ameliyattan sonra sargı altında oluşabilecek dolgunluk hissi azalır. Kir tıkacı tek başına ameliyata engel değildir. Temizlikten sonra kulak zarında bir sorun görülürse işitme testleri planlanır.
Ameliyat Sonrası Bandaj Altında Seslerin Boğuk Duyulması Normal midir?
Evet, ameliyattan sonra bandaj altında seslerin boğuk duyulması normaldir ve geçicidir. Kalın sargı katmanları kulağın tamamını örttüğü için ses kulak yoluna ulaşırken zayıflar. Sargı açıldığında bu his çoğu kişide kısa sürede kaybolur.
Boğukluğa hangi etkenler katkıda bulunur?
- Sargı katmanları: Kulağın üzerini örten pamuk ve gazlı bez sesin yolunu kısmen kapatır.
- Kulak yolundaki pamuk: Ameliyat sırasında kulak yoluna yerleştirilen pamuk ses geçişini azaltabilir.
- Şişlik: Kulak kepçesindeki ödem, kulak yolu girişinin çevresini de bir süre dolgun gösterebilir.
- Kurumuş kan ya da sıvı: Kulak yolu girişinde biriken az miktarda kan ya da antiseptik sıvı tıkanıklık hissi verebilir.
Sargı açıldıktan sonra boğukluk geçmezse ne yapılır?
Sargı açıldıktan sonra da boğukluk sürerse kulak yolu muayenede incelenir. Çoğu zaman yolda kalan pamuk, kurumuş kan ya da kir bulunur ve bunlar temizlenince işitme normale döner. Kulak yolu temizse kulak zarının durumu ve orta kulakta sıvı olup olmadığı değerlendirilir. Gerekirse işitme testiyle durum netleştirilir. Bu inceleme çoğu zaman tek bir kontrol muayenesinde tamamlanır ve ek bir girişim gerektirmez.
Hangi işitme belirtileri beklenmeden değerlendirilmelidir?
Tek kulakta ani başlayan ve belirgin olan işitme azalması, kulak çınlaması ya da baş dönmesi eşlik ediyorsa beklenmeden değerlendirilmelidir. Bu belirtiler kepçe kulak ameliyatıyla ilişkili olmasa da tesadüfen aynı döneme denk gelebilir. Ani işitme kaybında tedaviye erken başlamak önemlidir; bu konunun ayrıntısını ani işitme kaybı sayfasında bulabilirsiniz. Kulak yolundan kötü kokulu akıntı gelmesi de muayene gerektiren bir işarettir.
Kepçe Kulakla Birlikte İşitme Sorunu Olan Çocukta Önce Hangi Testler Yapılır?
Kepçe kulakla birlikte işitme sorunu olan çocukta önce kulak muayenesi yapılır, ardından çocuğun yaşına uygun işitme testleri planlanır. Amaç, işitme sorununun kulak yolundan mı, orta kulaktan mı yoksa iç kulaktan mı kaynaklandığını bulmaktır. Bu değerlendirme kepçe kulak ameliyatından önce tamamlanır.
Çocuğun yaşına göre hangi işitme testleri seçilir?
- Bebeklik dönemi: Kulağın sese verdiği yankıyı ölçen test ve işitme sinirinin sese tepkisini kaydeden test çocuğun katılımı gerekmeden yapılır.
- Okul öncesi: Çocuğun sesi duyduğunda oyuncakla tepki verdiği oyun odyometrisi kullanılabilir.
- Okul çağı: Kulaklıkla yapılan standart işitme testi ile her frekanstaki işitme eşiği ölçülür.
- Her yaşta: Kulak zarının hareketliliğini ve orta kulaktaki sıvıyı gösteren basınç testi yapılabilir.
Standart işitme testinin nasıl yapıldığını odyometri sayfasında, kulak zarı hareketliliğinin ölçümünü ise timpanometri sayfasında ele aldım.
Kulak şekil farklılığı ile işitme kaybı neden birlikte görülebilir?
Kulak kepçesi ile kulak yolu ve orta kulak, anne karnında yakın zamanlarda ve komşu dokulardan gelişir. Bu nedenle kulak kepçesinin belirgin biçimde küçük ya da eksik olduğu durumlarda kulak yolu ve orta kulakta da gelişim sorunları görülebilir. Basit kepçe kulakta ise kulağın iç yapıları çoğu zaman normaldir. Kepçe kulaklı bir çocukta işitme sorunu varsa bu sorun çoğunlukla orta kulakta sıvı birikmesi gibi sık görülen, kepçe kulaktan bağımsız nedenlere bağlıdır.
İşitme sorunu ameliyat zamanlamasını değiştirir mi?
İşitme sorunu saptanan çocukta öncelik işitmenin düzeltilmesine verilir, kepçe kulak ameliyatı gerekirse buna göre planlanır. Orta kulakta sıvı varsa önce ilaç tedavisi ya da kulak tüpü gibi seçenekler değerlendirilir. Kalıcı işitme kaybı saptanan çocukta işitme cihazı ya da başka destekler önceliklidir. Kepçe kulak düzeltmesi, işitmeyle ilgili tedavi düzene girdikten sonra ya da uygun durumlarda aynı anestezi altında yapılabilir.
Kepçe kulak ameliyatı kulak kepçesinin biçimine yönelik bir işlemdir ve işitmeyi sağlayan iç yapılara dokunmaz. Sargı altındaki boğukluk geçicidir ve sargı açılınca çoğu zaman kendiliğinden düzelir. Ameliyattan sonra tek kulakta ani işitme kaybı, şiddetli ağrı ya da kulak yolundan akıntı fark edilirse muayene ertelenmemelidir. Ameliyatın genel aşamalarını otoplasti sayfasında bulabilirsiniz.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Selim Sermed Erbek Yayımlanma:











