Evet, kulak kaşıntısı egzama, sedef hastalığı ya da seboreik dermatit gibi cilt hastalıklarının kulak yolundaki bir yansıması olabilir. Kulak yolu, vücudun geri kalanını kaplayan derinin bir devamıdır; bu nedenle cildi etkileyen hastalıklar buraya da yerleşebilir. Bu kişilerde kaşıntı çoğu zaman uzun sürer, dönem dönem alevlenir ve pullanmayla birlikte görülür. Saçlı deri, kaşlar, dirsek ya da diz gibi bölgelerde benzer değişiklikler bulunması tanıyı kolaylaştırır. Kaşıntıya yol açan öteki nedenleri kulak kaşıntısı sayfasında bir arada topladım.
Kulak Yolu Derisi Hangi Cilt Hastalıklarından Etkilenir?
Kulak yolu derisi en sık egzama, sedef hastalığı (psoriazis) ve seboreik dermatitten etkilenir. Bunların yanında daha seyrek görülen bazı deri hastalıkları da kulak yolunda kaşıntı ve kabuklanma yapabilir. Kulak yolu dar, kapalı ve ılık bir kanal olduğu için bu hastalıkların görünümü vücudun öteki bölgelerinden farklı olabilir.
Kulak yolunu etkileyen başlıca deri hastalıkları hangileridir?
- Atopik egzama: Alerjik yatkınlığı olan kişilerde görülen, kuru ve çok kaşıntılı bir deri iltihabıdır.
- Temas egzaması: Küpe, şampuan ya da kulak damlası gibi bir maddeyle temas sonrasında gelişen deri tepkisidir.
- Sedef hastalığı: Bağışıklık sistemine bağlı, kalın ve gümüşi pullarla giden uzun süreli bir deri hastalığıdır.
- Seboreik dermatit: Yağ bezlerinin yoğun olduğu bölgelerde sarımsı, yağlı kepeklenme yapan bir deri iltihabıdır.
- Daha seyrek hastalıklar: Liken planus gibi bazı deri hastalıkları da kulak yolunda kaşıntı ve kabuklanma yapabilir.
Kulak yolu derisi neden vücudun öteki bölgelerinden farklı tepki verir?
Kulak yolunun iç bölümünde deri çok incedir ve altında yağ dokusu olmadan doğrudan kemiğe oturur. Kanal kapalı olduğu için nem ve ısı içeride kalır, bu da pulların birikmesine ve yumuşamasına yol açar. Vücudun başka yerinde kuru ve belirgin pullar yapan bir hastalık, kulak yolunda nemli bir kabuklanma ya da beyaz birikinti olarak görülebilir. Bu nedenle cilt kaynaklı kulak sorunları zaman zaman mantar ya da bakteriyel iltihapla karışır.
Cilt hastalığından şüphelenmek için hangi ipuçları önemlidir?
Kaşıntının yıllardır dönem dönem tekrarlaması, iki kulakta birden olması ve akıntının bulunmaması cilt kaynaklı bir nedeni düşündürür. Vücutta başka bir yerde kaşıntılı döküntü, saçlı deride kepeklenme ya da tırnaklarda değişiklik bulunması da önemli bir ipucudur. Ailede egzama, astım, saman nezlesi ya da sedef hastalığı bulunması yatkınlığı artırır. Kaşıntının stresli dönemlerde ve mevsim geçişlerinde alevlenmesi de bu hastalıklarda sık görülür.
Egzamaya Bağlı Kulak Kaşıntısında Kulak Yolunda Ne Görülür?
Egzamaya bağlı kulak kaşıntısında kulak yolu derisi kızarık, kuru, ince pullu ve yer yer çatlak görünür; kaşıma izleri ve sulanan küçük alanlar eşlik edebilir. Yeni başlayan egzamada deri sulanıp kabuklanabilir, uzun süren egzamada ise deri kalınlaşır ve sertleşir. Egzama çoğu zaman kulak girişinden ve kulak kepçesinin kıvrımlarından başlar.
Atopik egzama kulakta hangi bölgeleri tutar?
Atopik egzama kulakta en sık kulak memesinin yüze birleştiği yerde, kulak kepçesinin arkasındaki kıvrımda ve kulak girişinde görülür. Bu bölgelerde çatlaklar oluşabilir ve kulak memesinin kökünde sulanan bir yarık belirebilir. Kulak yolunun iç kısmında ise kuru, ince pullar ve kızarıklık dikkati çeker. Çocuklarda bu bulgular yanakta ve dirsek içindeki egzamayla birlikte görülebilir.
Temas egzamasına en çok hangi maddeler yol açar?
- Metal: Küpe ya da gözlük sapındaki nikel kulak memesinde ve kulak çevresinde egzamaya yol açabilir.
- Kulak damlaları: Bazı antibiyotikli damlaların ve koruyucu maddelerin içeriği uzun kullanımda alerjik tepki yapabilir.
- Saç ürünleri: Şampuan, saç boyası ve saç spreyleri kulak kepçesine ve kulak girişine bulaşarak deriyi tahriş edebilir.
- Kozmetik ürünler: Parfüm ve yüz kremleri kulak kepçesi derisine temas ederek tahrişe neden olabilir.
Egzama ile mantar enfeksiyonu kulakta nasıl karışır?
Uzun süren egzamada kulak yolunda biriken beyaz pullar, mantarın oluşturduğu pamuksu birikintiye benzeyebilir. Egzamalı deride kaşıma ile açılan çizikler mantarın yerleşmesini kolaylaştırdığı için iki durum aynı anda da bulunabilir. Mantarda birikinti genellikle ıslak, kalın ve kokulu olur, egzamada ise pullar ince ve kuru kalır. Şüpheli durumlarda birikintiden örnek alınarak inceleme yapılır. Mantar birikintisinin görünümünü ve tedavisini kulak mantarı sayfasında ayrıntısıyla ele aldım.
Sedef Hastalığı Kulak Yolunda Pul Pul Dökülme Yapar mı?
Evet, sedef hastalığı kulak yolunda ve kulak kepçesinde kalın, gümüşi beyaz pullarla giden bir dökülme yapabilir. Kulak tutulumu çoğu zaman saçlı deri sedefinin bir uzantısıdır ve saç çizgisinden kulak arkasına, oradan kulak girişine yayılabilir. Pullar kulak yolunda birikerek tıkanıklık hissi ve işitmede hafif azalma yaratabilir.
Sedef pulları kulak yolunda neden birikir?
Sedef hastalığında deri hücreleri normalden çok daha hızlı yenilenir ve yüzeyde kat kat birikir. Kulak yolunun doğal temizlenme göçü bu hızlı birikime yetişemez. Kanalın kapalı yapısı nedeniyle pullar dışarı dökülmek yerine içeride yumuşar ve sıkışır. Bu birikinti kulak kirine karışarak sert bir tıkaç oluşturabilir. Banyo sırasında kulağa su kaçtığında tıkaç şişer ve işitme birden azalabilir.
Sedefe bağlı kulak tutulumunda hangi bulgular görülür?
- Kalın pullar: Kulak girişinde ve kulak yolunda gümüşi beyaz, katmanlı pullar bulunur.
- Sınırları belirgin kızarıklık: Pulların altında keskin kenarlı, pembe-kırmızı bir deri alanı görülür.
- Kulak arkasında kabarık alan: Saç çizgisine doğru uzanan, kabarık ve pullu bir alan dikkati çeker.
- Tıkanıklık hissi: Biriken pullar kulak yolunu daraltarak dolgunluk hissine ve sesin boğuklaşmasına yol açabilir.
Kanalda biriken sedef kabukları evde çıkarılabilir mi?
Hayır, sedefe bağlı kabuk birikintisi evde çubukla çıkarılmaya çalışılmamalıdır, çünkü kabuklar deriye sıkıca yapışıktır ve zorlandığında kanama olur. Zorla koparılan her kabuğun altında açılan yara, hastalığın o bölgede yeniden alevlenmesine de yol açabilir. Biriken pullar muayene sırasında mikroskop altında, ince aletlerle ya da emme yoluyla temizlenir. Temizlik sonrasında yüzeye uygulanan tedavinin deriye ulaşması kolaylaşır. Pulların ne sıklıkla temizleneceği hastalığın etkinliğine göre kişiden kişiye değişir.
Seboreik Dermatit Kulak Arkası ve Kulak Yolunda Kaşıntıya Yol Açar mı?
Evet, seboreik dermatit kulak arkasında, kulak kepçesinin kıvrımlarında ve kulak yolunda kaşıntılı, yağlı ve sarımsı bir kepeklenmeye yol açar. Bu hastalık yağ bezlerinin yoğun olduğu bölgeleri sever; saçlı deri, kaşlar, burun kenarları ve kulaklar en sık tutulan yerlerdir. Deride doğal olarak bulunan bir maya mantarının bu hastalıkta rol oynadığı düşünülmektedir.
Seboreik dermatit ile kepek arasında bir bağ var mı?
Kepek, seboreik dermatitin saçlı deride görülen en hafif biçimi olarak kabul edilir. Saçlı derideki yağlı pullanma kulak arkasına ve kulak yoluna doğru yayılabilir. Bu nedenle kulağı kaşınan ve inatçı kepeği olan bir kişide ilk düşünülen olasılıklardan biri seboreik dermatittir. Kaşlarda, burun kenarlarında ya da sakal bölgesinde benzer pullanma görülmesi bu olasılığı güçlendirir.
Seboreik dermatiti alevlendiren durumlar nelerdir?
- Soğuk ve kuru mevsimler: Kış aylarında bulgular sıklıkla belirginleşir.
- Stres ve uykusuzluk: Yoğun stresli dönemler alevlenmeyle ilişkilendirilir.
- Saç diplerinde biriken yağ: Seyrek yıkanan saçta biriken yağ ve ürün kalıntıları kulak arkasındaki deriyi tahriş edebilir.
- Bazı nörolojik hastalıklar: Parkinson hastalığı gibi durumlarda seboreik dermatit daha sık görülür.
Cilt Kaynaklı Kulak Kaşıntısı Kulak Yolu İltihabına Dönüşebilir mi?
Evet, cilt kaynaklı kulak kaşıntısı, kaşıma ile zedelenen deri üzerinden bakteriyel ya da mantar kaynaklı bir kulak yolu iltihabına dönüşebilir. Hastalıklı deri koruyucu bariyerini kaybettiği için mikropların yerleşmesine açıktır. Kaşımak için kullanılan çubuk, toka ya da tırnak bu süreci hızlandırır.
İltihap geliştiğini gösteren belirtiler nelerdir?
Kaşıntının yerini ağrıya bırakması, kulak kepçesine dokununca ağrının artması ve kulaktan akıntı gelmesi iltihabın başladığını gösterir. Kulak yolu şişip daraldığında işitme azalır ve kulakta tıkanıklık hissi oluşur. Akıntı sulu, sarı ya da kötü kokulu olabilir. Bu belirtiler ortaya çıktığında cilt hastalığının tedavisi tek başına yetmez, iltihabın da ayrıca tedavi edilmesi gerekir. Kulaktan gelen akıntının başka nedenlerini de kulak akıntısı sayfasında açıkladım.
Cilt hastalığı olanlarda kulak yolu iltihabı neden tekrarlar?
Altta yatan egzama, sedef ya da seboreik dermatit sürdükçe kulak yolu derisi zayıf kalır. İltihap tedaviyle geçse bile kaşıntı geri döner, kişi yeniden kaşır ve döngü baştan başlar. Uzun süreli antibiyotikli damla kullanımı ise mantarın yerleşmesine zemin hazırlayabilir. Tekrarlayan iltihabın nedenleri ve tedavisi dış kulak yolu iltihabı sayfasının konusudur.
Cilt kaynaklı kulak kaşıntısında tedavi nasıl planlanır?
Tedavi hem kulak yolundaki tabloyu hem de altta yatan cilt hastalığını hedef alır. Kulak yolundaki pullar ve birikinti muayene sırasında temizlenir, iltihap varsa uygun bir damla verilir. Egzama ve sedefte kısa süreli kortizonlu ürünler ya da kortizon dışı bağışıklık düzenleyici kremler hekimin değerlendirmesiyle kullanılabilir. Seboreik dermatitte mantar karşıtı şampuan ve kremler saçlı deri ile kulak arkasının birlikte tedavisinde yer alır. Yaygın cilt tutulumu varsa izlem cildiye uzmanıyla birlikte yürütülür.
Uzun süren, dönem dönem alevlenen ve pullanmayla giden kulak kaşıntısı çoğu zaman vücudun başka yerlerinde de iz bırakan bir cilt hastalığının parçasıdır. Bu durumda yalnız kulağa değil, saçlı deriye, tırnaklara ve vücudun geri kalanına da bakmak tanıyı netleştirir. Kaşıntıya ağrı, akıntı ya da işitme azalması eklenirse kulak yolunun muayene edilmesi gerekir.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Selim Sermed Erbek Yayımlanma:











